Từ phán quyết của Tòa án Tối cao Anh yêu cầu tháo gỡ toàn bộ những đoạn phim Wolfoo bị cho là vi phạm bản quyền, cho đến việc Giám đốc Công ty Việt KTV bị khởi tố vì bị cáo buộc xâm phạm quyền tác giả trong lĩnh vực âm nhạc, cả hai vụ việc đều cho thấy vấn đề bản quyền đang trở thành một phép thử quan trọng đối với các doanh nghiệp Việt Nam trong tiến trình hội nhập và cạnh tranh trên thương trường quốc tế…
Ngày 1 và 2/8/2026, hai vụ việc liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ xảy ra gần như cùng lúc tại Anh và Việt Nam đã thu hút sự quan tâm của dư luận, đồng thời phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nội dung số và kỹ nghệ giải trí. Một bên là vụ tranh chấp bản quyền quốc tế giữa Công ty Sconnect Việt Nam và tập đoàn Hasbro liên quan đến loạt phim hoạt hình Wolfoo, bên còn lại là vụ Giám đốc Công ty Việt KTV bị khởi tố vì bị cáo buộc xâm phạm quyền tác giả trong lĩnh vực karaoke. Cả hai sự việc đều cho thấy bản quyền đang trở thành một trong những thách thức lớn mà doanh nghiệp Việt Nam phải đối diện trong môi trường kinh doanh toàn cầu.
Cụ thể theo phán quyết mới được công bố của Tòa án Tối cao Anh, Thẩm phán Smith đã đưa ra quyết định có lợi cho tập đoàn giải trí Hasbro, đơn vị sở hữu bản quyền loạt phim hoạt hình nổi tiếng Peppa Pig. Tòa án nhận định rằng nhiều đoạn phim trong loạt hoạt hình Wolfoo do Công ty Sconnect Việt Nam sản xuất đã sử dụng trái phép một số đoạn âm thanh thuộc tác phẩm Peppa Pig, bao gồm các hiệu ứng âm thanh và những câu thoại quen thuộc như “Hoan hô!”. Theo nhận định của thẩm phán, việc sử dụng những nội dung này không chỉ diễn ra trong một thời gian dài mà còn với quy mô lớn, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền sở hữu trí tuệ của phía nguyên đơn.
Tòa án yêu cầu toàn bộ những đoạn phim có nhân vật Wolfoo liên quan phải được tháo gỡ khỏi các nền tảng trực tuyến, bao gồm YouTube, trước thời hạn quy định. Đây được xem là một trong những phán quyết đáng chú ý liên quan đến một sản phẩm nội dung số do doanh nghiệp Việt Nam phát triển trên thị trường quốc tế.
Về phía Sconnect, công ty tiếp tục bác bỏ cáo buộc cố ý vi phạm bản quyền. Doanh nghiệp này cho biết một số đoạn phim được sản xuất trước giữa năm 2020 có sử dụng các đoạn âm thanh của Peppa Pig do bên thứ ba cung cấp, và công ty không biết rõ nguồn gốc của những dữ liệu này. Tuy nhiên, những lập luận này đã không được tòa án chấp thuận trong phán quyết mới nhất.
Cũng trong khoảng thời gian đó, tối ngày 1/8/2026, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an thành phố Hà Nội đã khởi tố ông Vũ Phi Điệp, 45 tuổi, Giám đốc Công ty Việt KTV, về tội xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan theo khoản 2 Điều 225 Bộ luật Hình sự.
Theo kết quả điều tra ban đầu, ông Điệp bị cáo buộc đã chỉ đạo nhân viên kỹ thuật sao chép nhiều sản phẩm âm nhạc từ các nền tảng khác nhau, sau đó xử lý thành dữ liệu karaoke và chuyển sang định dạng riêng để tích hợp vào các thiết bị karaoke mang thương hiệu Việt KTV đưa ra thị trường.
Cơ quan điều tra cho rằng doanh nghiệp này chưa ký kết các thỏa thuận bản quyền với chủ sở hữu tác phẩm nhưng vẫn đưa dữ liệu karaoke vào hoạt động kinh doanh trong một thời gian dài, thu lợi bất chính khoảng 852 triệu đồng.
Ông Vũ Phi Điệp là người sáng lập Việt KTV, một doanh nghiệp từng được biết đến như một trong những đơn vị tiên phong phát triển dòng đầu karaoke sử dụng ổ cứng tại Việt Nam từ năm 2008. Nếu những cáo buộc được chứng minh trước tòa, đây sẽ là một trong những vụ án bản quyền đáng chú ý trong lĩnh vực kỹ nghệ giải trí số tại Việt Nam.
Nhìn trên bình diện rộng hơn, hai vụ việc xảy ra tại hai quốc gia khác nhau nhưng cùng phản ánh một thực tế rằng thời kỳ doanh nghiệp có thể xem nhẹ quyền sở hữu trí tuệ đang dần đi qua. Trong nhiều năm, không ít doanh nghiệp tại Việt Nam phát triển sản phẩm dựa trên việc sử dụng hình ảnh, âm thanh hoặc dữ liệu đã được bảo hộ bản quyền nhưng chưa hoàn tất đầy đủ các thủ tục pháp lý cần thiết.
Khi thị trường còn nhỏ và sản phẩm chưa đạt mức phổ biến rộng rãi, những hành vi này có thể ít được chú ý. Tuy nhiên, khi một sản phẩm đạt đến hàng trăm triệu lượt xem hoặc tạo ra nguồn doanh thu lớn, nguy cơ bị các chủ sở hữu bản quyền tiến hành các thủ tục pháp lý để bảo vệ quyền lợi ngày càng gia tăng.
Ở một khía cạnh khác, thời điểm hai vụ việc diễn ra cũng trùng với giai đoạn Việt Nam tăng cường kiểm tra và xử lý những hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, từ hàng giả, hàng nhái cho đến phần mềm, âm nhạc và nội dung số. Đây là một lĩnh vực từ lâu đã được các đối tác thương mại, trong đó có Hoa Kỳ, thường xuyên đề cập trong những cuộc đối thoại về thương mại và đầu tư.
Tuy nhiên, không nên cho rằng mọi hoạt động xử lý bản quyền đều chỉ xuất phát từ sức ép bên ngoài. Việc tuân thủ nghiêm chỉnh các quy định về sở hữu trí tuệ còn nhằm xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền lợi của giới sáng tạo và nâng cao uy tín của doanh nghiệp Việt Nam trên thương trường quốc tế.
Hai vụ việc Wolfoo và Việt KTV vì vậy không chỉ là câu chuyện pháp lý riêng của từng doanh nghiệp, mà còn là lời cảnh tỉnh đối với toàn bộ ngành công nghiệp nội dung số. Trong nền kinh tế sáng tạo hiện nay, bản quyền không còn là một thủ tục mang tính hình thức, mà đã trở thành một loại tài sản có giá trị kinh tế rất lớn.
Các doanh nghiệp Việt Nam muốn phát triển lâu dài và vươn ra thị trường quốc tế cần chú trọng đầu tư vào việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ ngay từ ban đầu, bởi chi phí để giải quyết hậu quả sau một vụ tranh chấp hoặc một vụ án hình sự thường lớn hơn rất nhiều so với việc mua bản quyền hợp pháp ngay từ đầu.
NGƯỜI QUAN SÁT
