Chỉ trong chưa đầy một tuần lễ, Việt Nam lần lượt đón biên đội Hải quân Nga tại Cam Ranh và nhóm tác chiến tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ tại Đà Nẵng. Hai chuyến viếng thăm liên tiếp của hai cường quốc quân sự hàng đầu thế giới đã làm dấy lên nhiều phân tích về cục diện chiến lược trên Biển Đông cũng như chính sách cân bằng quan hệ của Hà Nội trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gia tăng…
Ngày 30 tháng 7 năm 2026, nhóm tác chiến Hải quân Hoa Kỳ do hàng không mẫu hạm chạy bằng năng lượng nguyên tử USS George Washington dẫn đầu đã cập cảng Tiên Sa, Đà Nẵng, bắt đầu chuyến viếng thăm Việt Nam kéo dài từ ngày 30 tháng 7 đến ngày 3 tháng 8. Lễ đón do Bộ Tư lệnh Vùng 3 Hải quân chủ trì với sự tham dự của đại diện Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao, chính quyền thành phố Đà Nẵng cùng các cơ quan liên hệ. Phía Hoa Kỳ có Quyền Đại sứ, Tổng Lãnh sự tại Sài Gòn, Tùy viên Quốc phòng và Chuẩn Đô đốc Eric J. Anduze, Tư lệnh Nhóm tác chiến Hàng không mẫu hạm số 5 (Carrier Strike Group 5). Đi cùng USS George Washington còn có tuần dương hạm USS Robert Smalls (CG-62) và khu trục hạm USS Shoup (DDG-86).
USS George Washington là hàng không mẫu hạm lớp Nimitz sử dụng năng lượng nguyên tử, dài khoảng 333 mét và có khả năng mang gần 80 phi cơ các loại. Đây là lần đầu tiên chiến hạm này ghé cảng Việt Nam, đồng thời là lần thứ tư một hàng không mẫu hạm Hoa Kỳ đến Đà Nẵng kể từ khi hai nước bình thường hóa quan hệ. Trước đó là USS Carl Vinson năm 2018, USS Theodore Roosevelt năm 2020 và USS Ronald Reagan năm 2023. Trong thời gian lưu lại Đà Nẵng, thủy thủ đoàn Hoa Kỳ sẽ tham gia các sinh hoạt giao lưu văn hóa, chuyên môn và ngoại giao với phía Việt Nam.
Chỉ bốn ngày trước đó, vào ngày 26 tháng 7 năm 2026, một biên đội Hải quân Nga cũng đã cập Cảng Quốc tế Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa, bắt đầu chuyến viếng thăm chính thức Việt Nam kéo dài đến ngày 29 tháng 7. Đoàn do Đại tá Limonov Evgeny Nikolaevich chỉ huy, cùng hàng trăm sĩ quan và thủy thủ. Theo chương trình, hai bên sẽ thực hiện các cuộc chào xã giao, giao lưu chuyên môn và thúc đẩy hợp tác hải quân giữa Việt Nam và Nga.
Việc Việt Nam liên tiếp đón các biên đội hải quân của Nga và Hoa Kỳ chỉ trong vòng chưa đầy một tuần đã thu hút sự quan tâm đáng kể của giới quan sát quốc tế. Đây không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên mà phản ánh chính sách đối ngoại đa phương và đa dạng hóa quan hệ. Hà Nội tiếp tục duy trì hợp tác quốc phòng với nhiều đối tác khác nhau, trong đó có Nga, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Úc, Ấn Độ cùng nhiều quốc gia khác, đồng thời tái khẳng định chủ trương không tham gia liên minh quân sự và không đứng hẳn về phía bất kỳ cường quốc nào trong cuộc cạnh tranh chiến lược hiện nay.
Chuyến viếng thăm của USS George Washington mang nhiều ý nghĩa biểu tượng. Một nhóm tác chiến hàng không mẫu hạm được xem là lực lượng hải quân có sức mạnh hàng đầu thế giới, kết hợp khả năng tác chiến trên không, phòng không, chống tàu ngầm và tấn công tầm xa. Sự hiện diện của nhóm chiến hạm này tại Đà Nẵng cho thấy Hoa Kỳ vẫn tiếp tục duy trì các hoạt động hợp tác quốc phòng với Việt Nam cũng như hiện diện tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương thông qua các hoạt động ngoại giao quân sự và giao lưu hải quân. Tuy nhiên, việc một hàng không mẫu hạm ghé cảng không đồng nghĩa với việc hình thành một liên minh quân sự hay báo hiệu sự thay đổi trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.
Trong khi đó, chuyến viếng thăm của biên đội Hải quân Nga cho thấy mối quan hệ quốc phòng truyền thống giữa Moscow và Hà Nội vẫn tiếp tục được duy trì. Nga từ lâu vẫn là một trong những đối tác quan trọng của Việt Nam trong các lãnh vực đào tạo, kỹ thuật quân sự và cung cấp trang bị. Việc các chiến hạm Nga tiếp tục ghé Cam Ranh phản ánh mong muốn duy trì hợp tác quốc phòng giữa hai bên bất chấp những biến động của tình hình địa chính trị quốc tế.
Việc Việt Nam liên tiếp tiếp đón tàu chiến của hai cường quốc, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc ngày càng gay gắt tại khu vực Á Châu – Thái Bình Dương, một lần nữa cho thấy Hà Nội vẫn theo đuổi chính sách giữ thế cân bằng trong quan hệ với các đối tác lớn thay vì nghiêng hẳn về bất kỳ phía nào.
NGƯỜI QUAN SÁT
