CaliToday News — Theo một quy định mới của chính quyền Tổng thống Trump, du học sinh quốc tế tại các trường đại học thuộc khu vực Vùng Vịnh (Bay Area) có thể sẽ phải xin cơ quan liên bang phê duyệt nếu muốn lưu trú tại Mỹ quá 4 năm. Sắc lệnh này đảo lộn chính sách liên bang đã tồn tại hàng thập kỷ và đang khiến các quan chức thuộc hệ thống Đại học California (UC) đặc biệt lo ngại.
Quy định vừa được Bộ An ninh Nội địa (DHS) hoàn thiện vào hôm thứ Năm sẽ giới hạn thời gian cư trú ban đầu của sinh viên quốc tế theo thời lượng chương trình học hoặc tối đa 4 năm, tùy thuộc vào thời hạn nào ngắn hơn. Những sinh viên cần thêm thời gian sẽ phải nộp đơn xin gia hạn. Sắc lệnh có hiệu lực từ tháng 9 này cũng siết chặt quy định về thời điểm và cách thức sinh viên được phép thay đổi chuyên ngành hoặc chương trình học.
Quy chế hiện hành thường cho phép du học sinh quốc tế ở lại Mỹ cho đến khi hoàn thành chương trình học, miễn là họ duy trì được tư cách pháp lý hợp pháp. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều chương trình đào tạo — đặc biệt là bậc tiến sĩ — được thiết kế kéo dài hơn 4 năm.
Sự thay đổi này có thể ảnh hưởng đến hàng nghìn sinh viên tại Vùng Vịnh. Theo số liệu từ văn phòng quốc tế của UC Berkeley, chỉ riêng trường này đã tiếp nhận 6.879 sinh viên theo diện thị thực F-1 hoặc J-1 vào mùa thu năm 2025.
Bà Rachel Zaentz, người phát ngôn của hệ thống UC, cho biết trong một tuyên bố: “Nhà trường hết sức lo ngại về chính sách mới của Bộ An ninh Nội địa, bởi nó làm thay đổi căn bản cách thức mà các sinh viên quốc tế đã học tập tại Mỹ suốt nhiều thập kỷ qua.”
Bà Zaentz nhấn mạnh thêm rằng, chính sách trước đây — thường được gọi là “thời hạn cư trú theo tình trạng học tập” (duration of status) — vốn đảm bảo cho sinh viên và các học giả quốc tế có đủ thời gian cần thiết để hoàn thành khóa học, nghiên cứu, giảng dạy, thực tập và làm việc, miễn là họ duy trì trạng thái lưu trú hợp pháp.
Hệ thống Đại học Bang California (CSU) hôm thứ Năm cũng cho biết đang đánh giá mức độ tác động của quy định này đối với các sinh viên quốc tế của trường, những người đến từ hơn 160 quốc gia khác nhau.
“Giống như tất cả sinh viên tại CSU, các du học sinh quốc tế góp phần làm phong phú thêm sự đa dạng, tiếng nói và góc nhìn cho các cơ sở của chúng tôi, biến CSU thành một môi trường sôi động và toàn diện để học tập và trưởng thành,” đại diện hệ thống CSU chia sẻ.
Làn sóng phản đối từ giới học thuật
Các nhà lãnh đạo giáo dục đại học đã đồng loạt phản đối quy định này. Họ lập luận rằng chính sách mới sẽ tạo ra tâm lý bất ổn cho sinh viên, đồng thời đè nặng gánh nặng thủ tục hành chính lên các trường đại học và chính phủ liên bang.
“Hành động này là không cần thiết và chồng chéo,” bà Zuzana Wootson, Phó Giám đốc chính sách liên bang tại Liên minh các Chủ tịch Đại học về Nhập cư và Giáo dục (một tổ chức phi lợi nhuận), nhận định. “Sinh viên quốc tế vốn đã nằm trong nhóm đối tượng không định cư bị giám sát chặt chẽ nhất tại Mỹ, đồng thời phải chịu sự kiểm soát nghiêm ngặt từ cả DHS lẫn các tổ chức giáo dục.”
Ngược lại, trong một thông cáo, Bộ trưởng DHS Markwayne Mullin khẳng định quy định này sẽ lấp đầy kẽ hở mà các sinh viên quốc tế lâu nay vẫn lợi dụng để kéo dài thời gian học tập.
“Bằng việc áp đặt các giới hạn rõ ràng và có thời hạn đối với các loại thị thực này, Hoa Kỳ đang khôi phục khả năng sàng lọc, kiểm tra và giám sát các cá nhân trong phạm vi biên giới một cách hiệu quả,” ông Mullin tuyên bố. “Quy định cuối cùng này đảm bảo rằng sinh viên nước ngoài sẽ tập trung vào mục tiêu cốt lõi của họ: hoàn thành chương trình học và trở về nước.”
Chuỗi biện pháp siết chặt của chính quyền Trump
Quy định này là động thái mới nhất trong chuỗi các biện pháp siết chặt của chính quyền Trump nhắm vào du học sinh quốc tế. Vào mùa xuân năm ngoái, việc hủy bỏ tư cách pháp lý trên diện rộng đã khiến nhiều sinh viên phải chật vật tìm nơi trốn hoặc phải rời khỏi đất nước vì lo sợ bị giam giữ do cư trú bất hợp pháp.
Chính phủ liên bang cũng áp đặt yêu cầu người xin cấp thị thực phải cung cấp tài khoản mạng xã hội của họ để phục vụ cho việc tăng cường thẩm định. Bên cạnh đó, các lệnh cấm đi lại ảnh hưởng đến hơn một chục quốc gia tại châu Phi, Trung Đông và châu Á càng làm hạn chế khả năng xin thị thực và nhập cảnh vào Mỹ để theo học của sinh viên quốc tế.
Sắc lệnh mới được đưa ra đúng vào thời điểm tỷ lệ nhập học của sinh viên quốc tế đang trên đà sụt giảm. Tác động này được cảm nhận rõ rệt nhất tại các trường có quỹ hiến tặng nhỏ và những trường phụ thuộc lớn vào tỷ lệ du học sinh tuyển dụng từ nước ngoài. Sinh viên quốc tế không đủ điều kiện nhận hỗ trợ tài chính liên bang và thường phải đóng học phí mức tối đa.
Các chuyên gia giáo dục đại học cảnh báo rằng, sự bất ổn ngày càng gia tăng có thể đẩy nhiều sinh viên quốc tế sang các quốc gia khác để theo đuổi học vấn, từ đó gây ra những hệ lụy dây chuyền đối với lực lượng lao động và nền kinh tế Mỹ.
“Vào thời điểm cuộc cạnh tranh nhân tài toàn cầu đang ngày càng gay gắt, chính sách này lại đưa ra một thông điệp hoàn toàn sai lầm,” bà Fanta Aw, Tổng Giám đốc điều hành của NAFSA (Hiệp hội các nhà giáo dục quốc tế), bày tỏ. “Nó nói với những sinh viên và học giả sáng giá nhất thế giới rằng nước Mỹ đang trở nên kém chào đón hơn, khó đoán hơn và thiếu cam kết hơn.”
Nguồn Tổng hợp
