Sau bản án sơ thẩm liên quan đến những sai phạm tại dự án xây dựng cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, vụ án tiếp tục bước sang một giai đoạn mới khi cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng nhiều bị cáo khác làm đơn kháng cáo, xin được xem xét giảm nhẹ hình phạt cũng như trách nhiệm bồi thường…
Theo hồ sơ vụ án, sau khi Tòa án nhân dân TP Hà Nội (Việt Nam) tuyên án sơ thẩm, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Việt Nam bà Nguyễn Thị Kim Tiến đã nộp đơn kháng cáo, đề nghị cấp phúc thẩm xem xét cho hưởng án treo, đồng thời xin giảm phần nghĩa vụ liên đới bồi thường hơn 108 tỷ đồng. Trước đó, bà này bị tuyên phạt 6 năm tù với cáo buộc vi phạm các quy định trong việc quản lý, sử dụng tài sản nhà nước, gây thất thoát và lãng phí.
Cơ quan tố tụng xác định những sai phạm trong quá trình quản lý, chỉ đạo và triển khai hai dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã góp phần khiến các công trình này bị chậm tiến độ trong thời gian dài, gây thiệt hại lớn cho ngân sách. Tổng mức thiệt hại được xác định lên tới hơn 803 tỷ đồng. Ngoài mức án 6 năm tù, bà Nguyễn Thị Kim Tiến còn phải chịu trách nhiệm liên đới bồi thường hơn 108 tỷ đồng. Đến thời điểm làm đơn kháng cáo, bà đã nộp trước khoảng 17 tỷ đồng để khắc phục một phần hậu quả.
Không riêng bà Nguyễn Thị Kim Tiến, nhiều cựu cán bộ và lãnh đạo liên quan đến dự án cũng đồng loạt gửi đơn xin giảm nhẹ hình phạt. Trong số này có ông Nguyễn Hữu Tuấn, nguyên Giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành xây dựng công trình y tế; ông Nguyễn Chiến Thắng, nguyên Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm; cùng ông Trần Văn Sinh, nguyên Trưởng phòng Kỹ thuật dự toán thuộc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm.
Theo bản án sơ thẩm, ông Nguyễn Chiến Thắng bị tuyên mức án 30 năm tù và phải bồi thường khoảng 393 tỷ đồng. Ông Nguyễn Hữu Tuấn nhận mức án 25 năm tù, đồng thời phải chịu trách nhiệm bồi thường hơn 223,5 tỷ đồng. Trong khi đó, ông Trần Văn Sinh bị tuyên phạt 7 năm tù và phải bồi thường hơn 8,3 tỷ đồng. Các bị cáo cho rằng mức hình phạt cũng như trách nhiệm dân sự mà tòa sơ thẩm đưa ra còn quá nghiêm khắc, vì vậy đề nghị cấp phúc thẩm xem xét lại toàn diện vụ án.
Vụ án liên quan đến hai dự án xây dựng cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức được xem là một trong những vụ việc gây lãng phí lớn trong lĩnh vực y tế. Ban đầu, hai công trình này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm tải cho các bệnh viện lớn tại Hà Nội, nâng cao khả năng chăm sóc sức khỏe cho người dân khu vực phía Bắc.
Thế nhưng, sau nhiều năm triển khai, những công trình từng được xem là biểu tượng của sự đầu tư cho ngành y tế Việt Nam lại rơi vào tình trạng bỏ dở. Nhiều hạng mục bị xuống cấp theo thời gian, trong khi nguồn vốn đầu tư rất lớn đã được sử dụng nhưng mục tiêu phục vụ người bệnh vẫn chưa đạt được như kỳ vọng.
Theo kết luận của cơ quan điều tra và cơ quan tố tụng, trong quá trình thực hiện dự án đã xảy ra nhiều sai phạm liên quan đến công tác quản lý đầu tư, lựa chọn nhà thầu, điều chỉnh thiết kế, nghiệm thu và thanh toán. Những thiếu sót và sai phạm này khiến tiến độ công trình kéo dài, phát sinh thêm chi phí, đồng thời gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả sử dụng nguồn vốn công.
Việc cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến xin được hưởng án treo sau bản án sơ thẩm cũng trở thành vấn đề được nhiều người quan tâm. Theo quy định pháp luật, mọi bị cáo đều có quyền kháng cáo nếu cho rằng bản án chưa phù hợp hoặc cần được xem xét lại ở cấp xét xử cao hơn. Tuy nhiên, việc kháng cáo không có nghĩa bản án đương nhiên sẽ được thay đổi, bởi hội đồng xét xử phúc thẩm sẽ phải đánh giá toàn bộ hồ sơ, chứng cứ, mức độ vi phạm, hậu quả gây ra cũng như những tình tiết giảm nhẹ hoặc bất lợi trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Nhìn từ góc độ xã hội, vụ án một lần nữa đặt ra câu hỏi lớn về trách nhiệm của người đứng đầu trong việc quản lý những dự án đầu tư công có quy mô rất lớn. Khi một công trình y tế quan trọng bị đình trệ trong nhiều năm, tổn thất không chỉ nằm ở con số hàng trăm tỷ đồng thất thoát, mà còn nằm ở những cơ hội chăm sóc sức khỏe mà người dân đã không được thụ hưởng đúng thời điểm.
Một bệnh viện không chỉ là một công trình xây dựng bằng bê tông và thép, mà còn là nơi gắn liền với nhu cầu thiết yếu của hàng triệu người. Vì vậy, khi dự án chậm trễ hoặc bị bỏ hoang, hậu quả xã hội tạo ra còn lớn hơn những con số trong bản báo cáo tài chính.
Bên cạnh việc xem xét trách nhiệm hình sự đối với từng cá nhân, một vấn đề khác được dư luận đặc biệt quan tâm là khả năng thu hồi các khoản tiền bị thất thoát. Trong những vụ án kinh tế lớn, việc xử lý nghiêm những người có sai phạm là điều cần thiết, nhưng việc thu hồi tài sản, giảm thiểu thiệt hại cho ngân sách và bảo vệ quyền lợi chung của xã hội cũng là yếu tố quan trọng không kém.
Phiên tòa phúc thẩm sắp tới vì vậy không chỉ được theo dõi bởi những người liên quan trực tiếp đến vụ án, mà còn bởi dư luận rộng rãi. Điều mà nhiều người chờ đợi không chỉ là mức án cuối cùng dành cho từng cá nhân, mà còn là câu trả lời về trách nhiệm quản lý, sự minh bạch trong các dự án sử dụng tiền thuế của người dân và hiệu quả thật sự trong việc bảo vệ tài sản công.
NGƯỜI QUAN SÁT
