Hà Nội vừa quyết định chọn hai địa phương đầu tiên để triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”, một chủ trương đang thu hút sự chú ý của dư luận. Bên cạnh những mục tiêu tốt đẹp được nhà cầm quyền nêu ra, mô hình này cũng đặt ra nhiều câu hỏi về khả năng thực hiện trong thực tế và những ảnh hưởng cụ thể đối với đời sống của người dân…
Ngày 10/7/2026, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đã ký ban hành nghị quyết về việc xây dựng và triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”. Theo nội dung được công bố, hai địa phương được lựa chọn thực hiện trước là xã Phúc Thịnh và xã Thư Lâm, thuộc khu vực huyện Đông Anh trước đây.
Đây được xem là một bước thử nghiệm mới trong quá trình điều chỉnh mô hình quản trị ở cấp cơ sở của Hà Nội, với mục tiêu được đưa ra là nâng cao hiệu quả điều hành, cải thiện chất lượng phục vụ người dân và hoàn thiện cách thức tổ chức chính quyền tại cấp xã, phường.
Theo kế hoạch, việc thí điểm sẽ được tiến hành theo nhiều giai đoạn. Trong khoảng thời gian từ năm 2026 đến năm 2027, Hà Nội sẽ tập trung xây dựng các tiêu chuẩn, hoàn thiện cơ chế vận hành và tổ chức thực hiện tại hai địa phương được lựa chọn. Từ năm 2027 đến năm 2030, thành phố sẽ tiếp tục đánh giá kết quả, điều chỉnh mô hình nếu cần thiết và xem xét khả năng mở rộng áp dụng tại những nơi khác nếu đạt được các mục tiêu đề ra.
Hà Nội cũng nhấn mạnh rằng việc triển khai mô hình này không nhằm tạo thêm các tầng nấc tổ chức trung gian, không làm tăng số lượng nhân sự và phải phù hợp với định hướng cải cách bộ máy hành chánh hiện nay.
Việc lựa chọn xã Phúc Thịnh và xã Thư Lâm được dựa trên nhiều yếu tố như điều kiện cơ sở hạ tầng, khả năng phát triển kinh tế – xã hội, năng lực quản lý của chính quyền địa phương cũng như mức độ sẵn sàng trong việc áp dụng những phương thức quản lý mới.
Hai địa phương này được kỳ vọng sẽ trở thành nơi thử nghiệm các giải pháp liên quan đến quản trị cơ sở, chuyển đổi kỹ thuật số, cải cách thủ tục hành chánh và nâng cao chất lượng các dịch vụ công trước khi Hà Nội đưa ra quyết định có mở rộng mô hình này hay không.
Điều đáng chú ý là khái niệm “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trong nghị quyết được đặt trong khuôn khổ định hướng xây dựng mô hình quản trị cơ sở theo mục tiêu phát triển mà Hà Nội đề ra, chứ không có nghĩa là thành lập thêm một cấp hành chánh mới.
Những nội dung được nhấn mạnh bao gồm xây dựng bộ máy hoạt động hiệu quả hơn, nâng cao tinh thần phục vụ người dân, tăng cường kỷ luật hành chánh, đẩy mạnh việc ứng dụng kỹ thuật số, bảo đảm các chính sách an sinh xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương.
Dưới góc nhìn quản trị công, việc thực hiện thí điểm một mô hình mới thường được xem là phương thức để kiểm tra tính khả thi trước khi áp dụng trên diện rộng. Thông qua giai đoạn thử nghiệm, các nhà quản lý có thể đánh giá những ưu điểm, hạn chế, khó khăn phát sinh cũng như mức độ phù hợp của cơ chế vận hành.
Tuy nhiên, bất cứ một mô hình quản lý mới nào cũng sẽ phải đối diện với những câu hỏi về hiệu quả thật sự trong đời sống. Điều người dân quan tâm không chỉ nằm ở tên gọi của mô hình, mà quan trọng hơn là những thay đổi cụ thể có diễn ra hay không.
Người dân sẽ quan tâm liệu thủ tục hành chánh có được giải quyết nhanh chóng hơn, các dịch vụ công có trở nên thuận tiện hơn, bộ máy quản lý có minh bạch hơn và đời sống của cộng đồng có được cải thiện hay không. Đây mới là những yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của một mô hình quản trị.
Trong bối cảnh Hà Nội đang thúc đẩy cải cách hành chánh, sắp xếp lại bộ máy và xây dựng mô hình chính quyền ứng dụng kỹ thuật số, việc chọn xã Phúc Thịnh và xã Thư Lâm làm nơi triển khai đầu tiên sẽ tiếp tục nhận được sự theo dõi của dư luận.
NGƯỜI QUAN SÁT
