( The Hill ) — Tổng thống Trump hôm thứ Bảy đã đe dọa sẽ áp đặt phí cầu đường ở eo biển Hormuz nếu một thỏa thuận với Tehran không được hoàn tất trong vòng 60 ngày, một lời cảnh báo được đưa ra khi các quan chức Mỹ và Iran đưa ra những quan điểm khác nhau về việc ai kiểm soát hành lang dầu mỏ chiến lược này.
Trong một bài đăng trên Truth Social, Trump tuyên bố sẽ “KHÔNG THU PHÍ” trên tuyến đường thủy này trong hoặc sau thời gian ngừng bắn, trừ khi hai bên không đạt được thỏa thuận cuối cùng vào thời điểm đó.
“…sẽ KHÔNG có phí cầu đường nào sau khi thời hạn 60 ngày kết thúc, trừ khi chúng được áp đặt bởi và thay mặt cho Hoa Kỳ, trong trường hợp thỏa thuận không được hoàn tất, đối với các dịch vụ được cung cấp với tư cách là Thiên thần hộ mệnh cho các quốc gia Trung Đông nhằm mục đích hoàn trả chi phí trong quá khứ, hiện tại và tương lai,” tổng thống viết từ Trại David, nơi ông đang nghỉ cuối tuần.
Ông Trump có thể đang đề cập đến sáng kiến quân sự của Mỹ đã giúp dẫn dắt an toàn các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, bao gồm cả một chiến dịch hồi đầu tháng 6 mà ông cho rằng đã bí mật vận chuyển hơn 100 triệu thùng dầu và 200 tàu.
Eo biển vùng Vịnh, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ cung cấp hàng ngày của thế giới trong thời bình, đã trở thành điểm đòn bẩy chính của Iran trong cuộc xung đột.
Việc phong tỏa liên tục, lúc có lúc không, đã làm tắc nghẽn các tuyến đường cung ứng, gây xáo trộn nền kinh tế toàn cầu và khiến giá dầu thô tăng vọt lên gần mức kỷ lục 126 đô la một thùng vào cuối tháng Tư.
Giá dầu đã giảm vào đầu tuần này sau tin tức rằng eo biển sẽ được mở cửa hoàn toàn như một điều kiện của thỏa thuận đạt được giữa hai quốc gia, và Phó Tổng thống JD Vance tuyên bố hôm thứ Bảy rằng đã có “kỷ lục” 16 triệu thùng dầu được vận chuyển qua tuyến đường thủy này trong 24 giờ qua.
“Một trong những nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu mà tổng thống đã giao cho chúng tôi là mở cửa eo biển. Và giờ điều đó đã thành hiện thực”, Vance nói trong cuộc phỏng vấn sáng nay với chương trình “Fox & Friends Weekend”.
Tuyên bố của phó tổng thống trái ngược với thông báo từ bộ chỉ huy quân sự chung của Iran rằng họ dự định đóng cửa hành lang này một lần nữa do các cuộc tấn công liên tục của Israel ở Lebanon , vốn vẫn tiếp diễn ngay cả sau khi hai bên đã đồng ý ngừng giao tranh.
“Trước sự thiếu thiện chí và vi phạm rõ ràng các cam kết của Hoa Kỳ khi không thực hiện điều khoản đầu tiên của bản ghi nhớ chấm dứt chiến tranh, và để đáp trả việc chế độ Zionist liên tục vi phạm thỏa thuận ngừng bắn ở miền nam Lebanon… Bộ chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbiya tuyên bố trong một thông cáo được đài truyền hình nhà nước IRIB đưa tin .
Bộ Chỉ huy Trung ương Hoa Kỳ đã bác bỏ tuyên bố đó , trong bối cảnh đại diện của cả hai nước chuẩn bị tổ chức vòng đàm phán cấp kỹ thuật đầu tiên tại Thụy Sĩ bắt đầu từ Chủ nhật. Phái đoàn Hoa Kỳ gồm có ông Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của ông Trump, Jared Kushner.
Khung thỏa thuận tạm thời đặt ra thời hạn 60 ngày để Mỹ và Iran đàm phán các điều khoản của một thỏa thuận về chương trình hạt nhân của Tehran. Thời hạn này có thể được gia hạn, nhưng chỉ khi cả hai bên đồng ý.
Trước đó, Trump từng nói với các phóng viên: “Tôi không coi đó là hạn chót cứng nhắc. Miễn là họ cư xử đúng mực, tôi thực sự không quan tâm lắm.”
Ny (Theo The Hill)
