CALITODAY (20/6/2026): Hai phái đoàn Mỹ và Iran hiện đã có mặt tại Thụy Sĩ để chuẩn bị đàm phán chính thức vào ngày mai Chủ Nhật 21/6 về thỏa thuận hòa bình và mở lại Eo biển Hormuz, nhưng hôm nay Iran tuyên bố vẫn tiếp tục đóng Eo biển Hormuz vì Israel đã tấn công Lebanon trong đêm thứ Sáu và ngày thứ Bảy 20/6 hôm nay.

Dù vậy, Phó Tổng thống JD Vance cho biết hôm thứ Bảy rằng không có bằng chứng nào cho thấy Iran đã phong tỏa Eo biển Hormuz, mặc dù bộ chỉ huy quân sự liên hợp hàng đầu của nước Hồi giáo Iran tuyên bố sẽ đóng cửa tuyến đường thủy chiến lược này.

Trong cuộc phỏng vấn với chương trình “Fox & Friends Weekend” vào sáng thứ Bảy hôm nay 20/6, Vance phản hồi các báo cáo cho rằng lực lượng hải quân Iran đang ngăn cản tàu thuyền lưu thông qua eo biển, nhưng Vance khẳng định rằng tuyến đường này vẫn đang mở.

Ông chỉ ra rằng lượng dầu vận chuyển qua hành lang thương mại quan trọng này trong vòng 24 giờ qua đã đạt mức mà ông mô tả là kỷ lục, cho thấy eo biển chưa bị đóng cửa.

“Một trong những ưu tiên hàng đầu mà Tổng thống đã giao cho chúng tôi là mở lại eo biển. Điều đó hiện đã được thực hiện,” Vance nói trong cuộc phỏng vấn.

“Hôm qua, chúng tôi đã đưa được 16 triệu thùng dầu qua Eo biển Hormuz. Đây là mức cao kỷ lục, thậm chí vượt cả thời điểm trước khi xung đột bắt đầu,” ông nói thêm. “Bạn có thể thấy các tàu vẫn đang di chuyển.”

Vance cũng xác nhận rằng đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Tổng thống, Jared Kushner, hiện đang ở Thụy Sĩ trước các cuộc đàm phán dự kiến diễn ra vào Chủ nhật nhằm đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.

Tuy nhiên, Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran cho biết các cuộc tấn công có chủ đích của Israel nhằm vào lực lượng dân quân Hezbollah được Iran hậu thuẫn ở Liban đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn vốn có hiệu lực chỉ vài giờ trước đó.

Trong tuyên bố được truyền thông nhà nước Iran phát sóng, cơ quan này cho biết:

“Trước sự thiếu thiện chí của Hoa Kỳ và việc rõ ràng vi phạm các cam kết khi không thực hiện điều khoản đầu tiên của biên bản ghi nhớ chấm dứt chiến tranh, đồng thời đáp trả hành vi liên tục vi phạm lệnh ngừng bắn của chế độ Zionist tại miền nam Liban… chúng tôi tuyên bố Eo biển Hormuz sẽ bị đóng đối với hoạt động qua lại của tàu thuyền.”

Vài ngày trước đó, Tổng thống Trump đã ký một bản ghi nhớ gồm 14 điểm với Iran, mở lại eo biển này sau nhiều tháng bị đóng cửa trong thời gian chiến tranh, khiến giá năng lượng tăng mạnh.

Các cuộc không kích của Israel nhằm vào miền nam Liban đã khiến ít nhất 16 người thiệt mạng và 12 người bị thương, theo Cơ quan Phòng vệ Dân sự Liban.

Quân đội Israel xác nhận các cuộc tấn công qua đêm tại Liban, cho biết đây là hành động đáp trả sau khi:

“Hezbollah phóng hơn 50 đầu đạn về phía các binh sĩ của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đang hoạt động ở miền nam Liban.”

Trong một tuyên bố, IDF cho biết:

“Nhằm loại bỏ các mối đe dọa và đáp trả những hành vi vi phạm trắng trợn của Hezbollah, IDF đã tấn công hàng chục cơ sở hạ tầng khủng bố và các phần tử Hezbollah tại miền nam Liban trong suốt đêm qua.”

Trump đùa một câu; Vance có thể phải trả giá vì vấn đề Iran

Tổng thống Trump đã đùa vào hôm thứ Tư về việc ai sẽ nhận công lao — hoặc chịu trách nhiệm — đối với thỏa thuận Iran của chính quyền ông.

Trump nói rằng nếu nỗ lực liên quan đến Iran thành công, ông sẽ nhận công lao. Nếu thất bại, ông sẽ đổ lỗi cho Phó Tổng thống Vance.

“JD, cậu nên cẩn thận đấy nhé!” tổng thống nói đùa.

Ngoại trưởng Marco Rubio, người theo đường lối cứng rắn và từng thúc đẩy chiến tranh từ giai đoạn đầu, đứng lặng lẽ bên cạnh tổng thống.

Câu nói này khiến mọi người bật cười. Tuy nhiên, nó cũng phản ánh một thực tế chính trị đã nổi lên trong những tuần gần đây, đặc biệt là trong cuộc chiến với Iran và các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xung đột. Trong quá trình thương lượng thỏa thuận, chính Vance — chứ không phải Rubio — mới là người xuất hiện nổi bật nhất.

Điều này đã làm dấy lên nhiều cuộc bàn luận về lý do vì sao Vance — người ban đầu phản đối chiến tranh — lại trở thành tiếng nói dễ thấy nhất của chính quyền về vấn đề này, một sự thay đổi đáng chú ý so với trước đây.

Nó cũng tạo ra cảm giác rằng Vance đang mang “quyền sở hữu chính trị” đối với một cuộc chiến vốn không được lòng dân, điều có thể trở thành rủi ro nếu ông đang cân nhắc tranh cử tổng thống trong hai năm tới.

Một cựu nhân viên của Trump nhận định:

“Đó là một ngày tồi tệ đối với Phó Tổng thống Vance và tham vọng tranh cử tổng thống năm 2028 của ông ấy.”

Người này cho biết một số đảng viên Cộng hòa như Thượng Nghị sĩ Lindsey Graham đã gọi đây là “thỏa thuận của Vance”, còn Trump thì càng làm cho cách nhìn đó mạnh hơn.

“Nếu để ý, Rubio đứng đó hoàn toàn im lặng.”

Người này còn nói: “Đây là một thỏa thuận cực kỳ tệ đối với JD Vance.”

Thời điểm hiện tại càng khiến cuộc thảo luận xoay quanh Vance trở nên sôi nổi hơn, một phần vì ông đang thực hiện chuyến quảng bá sách.

Trong khi chính quyền đang xử lý hậu quả của cuộc chiến và các cuộc đàm phán tiếp theo, Vance đang quảng bá cuốn sách mới của mình mang tên Communion: Finding My Way Back to Faith. Ông tham gia nhiều cuộc phỏng vấn lớn, nơi thường xuyên được hỏi về thỏa thuận Iran trong bối cảnh những đồn đoán về kế hoạch tranh cử năm 2028.

Hôm thứ Năm, Vance xuất hiện tại buổi họp báo ở Tòa Bạch Ốc, lần thứ hai trong vài tuần gần đây ông thay thế Thư ký Báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt. Ông trả lời nhiều câu hỏi liên quan đến thỏa thuận Iran và các cuộc đàm phán đang diễn ra.

Ông cũng cảnh báo Israel và những người trung thành với Thủ tướng Benjamin Netanyahu, những người đã chỉ trích thỏa thuận:

“Nếu tôi là thành viên nội các của chính phủ Israel, có lẽ tôi sẽ không công kích đồng minh hùng mạnh duy nhất còn lại của mình trên thế giới.”

Khi được hỏi về câu đùa của Trump một ngày trước đó, Vance gạt đi: “Tôi nghĩ tổng thống chỉ đang đùa như ông ấy vẫn thường làm.”

Tuy nhiên, các chiến lược gia Đảng Cộng hòa và những người quan sát chính trị cho rằng dù Trump nói đùa, đó vẫn là sự thừa nhận một thực tế chính trị: nếu thỏa thuận đổ vỡ, tổng thống có thể sẽ đổ lỗi cho Vance và những người khác như cách Trump vẫn làm.

Chiến lược gia kỳ cựu của Đảng Cộng hòa Doug Heye nhận xét:

“Nếu thỏa thuận thành công, Trump sẽ nhận công lao. Nếu mọi chuyện xấu đi, như nhiều lần khác, Trump sẽ chỉ tay vào người khác.”

Ông nói thêm: “Nhưng vì Trump là Trump, ông ấy có thể đổ lỗi cho người này trong một phút rồi chuyển sang người khác ở phút tiếp theo. Không ai an toàn cả.”

Heye còn nhận xét: “Đồng ý đi cùng Trump đồng nghĩa với việc hiểu rằng Donald Trump không trao điểm thưởng cho ai. Ông ấy chỉ lấy chúng đi, từng chút một. Và người tiếp theo có thể là bạn.”

Chiến lược gia Cộng hòa kỳ cựu Susan Del Percio, người không ủng hộ Trump, cũng đồng tình: “Tôi nghĩ điều đó có nghĩa là nếu mọi việc không suôn sẻ, ông ấy sẽ nói rằng đã có sự đổ vỡ trong liên lạc và Vance là người phụ trách phần đó.”

Bà nói thêm:

“Trump chưa bao giờ gặp khó khăn trong việc đổ lỗi cho người khác về những sai lầm của mình.”

Trong khi đó, sự chú ý dồn vào Vance lại giúp giảm bớt áp lực chính trị đối với Rubio, người từng được xem là một trong những nhân vật thúc đẩy mạnh mẽ nhất việc sử dụng biện pháp quân sự khi xung đột mới bắt đầu.

Sau đó, Axios đưa tin rằng Rubio đã phản đối thỏa thuận này trong các cuộc trao đổi nội bộ, viện dẫn các báo cáo tình báo cho rằng Iran khó có khả năng từ bỏ kế hoạch phát triển vũ khí hạt nhân.

Del Percio nhận xét:

“Rubio hạnh phúc nhất khi không phải là tâm điểm của vấn đề.”

Các đồng minh của Vance cho rằng ông đã đóng vai trò hiệu quả trong việc chấm dứt xung đột và lý do Trump đặt ông vào vị trí trung tâm của tiến trình đàm phán là vì tổng thống tin tưởng ông trong việc giải quyết một vấn đề quan trọng như vậy.

Các chiến lược gia nhận định rằng Vance có thể được hưởng lợi nếu thỏa thuận được duy trì và chứng minh là thành công. Tuy nhiên, nếu phó tổng thống thực sự ra tranh cử tổng thống năm 2028 như nhiều người dự đoán, ông có thể gặp khó khăn trong việc tách mình khỏi một cuộc chiến vốn không được lòng công chúng.

Để minh họa điều này, Del Percio nhắc đến Phó Tổng thống tiền nhiệm Kamala Harris, người từng gặp khó khăn trong việc tách mình khỏi các chính sách của cựu Tổng thống Joe Biden trong cuộc bầu cử năm 2024.

“Và bà ấy vẫn có thể làm điều đó mà không sợ Biden trả đũa.”

“Vance thì không thể.”

Cựu nhân viên của Trump cũng dự đoán rằng Vance sẽ bị “mắc kẹt” với vấn đề chiến tranh này.

Ông kết luận: “Nói thế này nhé, người không muốn đi đến chiến tranh giờ lại là người đang sở hữu thỏa thuận hòa bình.”

Trump nói Mỹ sẽ bắt đầu thu phí qua eo biển Hormuz nếu không đạt được thỏa thuận cuối cùng với Iran trong 60 ngày

Tổng thống Trump hôm thứ Bảy 20/6 đã đe dọa sẽ áp phí qua lại tại eo biển Hormuz nếu không đạt được thỏa thuận với Tehran trong vòng 60 ngày, một cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh quan chức Mỹ và Iran đưa ra những tường thuật khác nhau về việc ai kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này.

Trump tuyên bố trong một bài đăng trên Truth Social rằng sẽ “KHÔNG CÓ PHÍ” tại tuyến đường thủy này trong hoặc sau thời gian ngừng bắn, trừ khi hai bên không đạt được thỏa thuận cuối cùng trong thời hạn đó.

“…sẽ không có phí sau khi thời hạn 60 ngày kết thúc, trừ khi chúng được áp đặt bởi và dành cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, nếu thỏa thuận không được hoàn tất, như là ‘Thiên thần hộ mệnh’ của các quốc gia Trung Đông nhằm mục đích hoàn trả chi phí trong quá khứ, hiện tại và tương lai,” tổng thống viết từ Camp David, nơi ông đang ở trong cuối tuần.

Trump có thể đang đề cập đến sáng kiến quân sự của Mỹ đã giúp dẫn đường an toàn cho các tàu thương mại qua eo biển Hormuz, bao gồm một chiến dịch đầu tháng 6 mà ông nói đã bí mật vận chuyển hơn 100 triệu thùng dầu và 200 tàu.

Kênh vận tải vùng Vịnh này, nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu hằng ngày của thế giới trong thời bình, là công cụ gây sức ép chính của Iran trong cuộc xung đột.

Việc phong tỏa lúc có lúc không của tuyến này đã làm gián đoạn nguồn cung, gây xáo trộn kinh tế toàn cầu và khiến giá dầu thô tạm thời tăng gần mức kỷ lục 126 USD/thùng vào cuối tháng 4.

Giá dầu đã giảm trong tuần này sau tin tức rằng eo biển sẽ được mở lại hoàn toàn như một điều kiện của thỏa thuận giữa hai nước, và Phó Tổng thống JD Vance tuyên bố hôm thứ Bảy rằng “kỷ lục” 16 triệu thùng dầu đã đi qua tuyến đường này trong 24 giờ qua.

“Một trong những điều tổng thống giao cho chúng tôi ưu tiên hàng đầu là mở lại eo biển. Điều đó đã xảy ra,” Vance nói trong một cuộc phỏng vấn buổi sáng với chương trình “Fox & Friends Weekend”.

Tuyên bố của phó tổng thống trái ngược với thông báo từ bộ chỉ huy quân sự chung của Iran rằng họ có ý định đóng lại tuyến hàng hải do các cuộc không kích của Israel tại Lebanon tiếp tục diễn ra, ngay cả sau khi hai bên đã đồng ý ngừng chiến.

“Xét đến hành vi xấu của Hoa Kỳ và việc họ rõ ràng vi phạm cam kết khi không thực hiện điều khoản đầu tiên của biên bản chấm dứt chiến tranh, và để đáp trả việc chế độ Zion liên tục vi phạm lệnh ngừng bắn ở miền nam Lebanon… cơ quan này tuyên bố rằng eo biển Hormuz sẽ bị đóng đối với tàu thuyền,” Bộ chỉ huy trung tâm Khatam al-Anbiya cho biết trong một tuyên bố được hãng thông tấn nhà nước IRIB đưa tin.

Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ đã bác bỏ tuyên bố này, trong bối cảnh đại diện hai nước chuẩn bị bước vào vòng đàm phán kỹ thuật ban đầu tại Thụy Sĩ bắt đầu từ Chủ nhật. Phái đoàn Mỹ gồm Phó Tổng thống Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Trump là Jared Kushner.

Khung thỏa thuận tạm thời đặt ra thời hạn 60 ngày để Mỹ và Iran đạt được các điều khoản cho một thỏa thuận về chương trình hạt nhân của Tehran. Thời hạn này có thể được gia hạn, nhưng chỉ khi hai bên đồng ý.

“Tôi không xem đó là hạn chót cứng,” Trump từng nói với báo chí. “Miễn là họ cư xử đúng, tôi cũng không quá quan tâm.”

Maher chỉ trích Trump về biên bản ghi nhớ với Iran: ‘Tinh thần của nghệ thuật đàm phán ở đâu rồi?’

Người dẫn chương trình đêm khuya Bill Maher đã chỉ trích Tổng thống Trump về các cuộc đàm phán của chính quyền ông với Iran, chỉ vài ngày sau khi các quan chức Mỹ ký một bản ghi nhớ (MOU) với quốc gia Trung Đông này.

“Người đàm phán vĩ đại ở đâu? Cái gọi là ‘nghệ thuật đàm phán’ đâu rồi?” Maher đặt câu hỏi trong bài độc thoại mở đầu vào tối thứ Sáu 19/6, nhắc đến tựa cuốn sách năm 1987 của Trump.

Việc ký kết MOU 14 điểm đã khởi động thời gian đàm phán kéo dài 60 ngày và cho phép mở lại eo biển Hormuz, một tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng.

Thỏa thuận cũng bao gồm các điều khoản dỡ bỏ lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran và lập một quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD cho quốc gia này — một động thái đã vấp phải sự phản đối từ một số Dân biểu, Nghị sĩ đảng Cộng hòa.

“Chúng ta chẳng nhận được gì cả. Tôi chỉ hy vọng chúng ta gặp Iran ở World Cup để còn thắng họ ở một thứ gì đó,” Maher nói.

Phó Tổng thống Vance nói với chương trình “Fox and Friends” của Fox News vào sáng thứ Bảy hôm nay rằng “không một xu nào” của tiền Mỹ sẽ được sử dụng cho quỹ xây dựng này, và việc giải ngân phụ thuộc vào việc Iran tuân thủ các điều khoản của MOU.

Một phái đoàn Mỹ gồm đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Trump là Jared Kushner đang ở Thụy Sĩ cuối tuần này để đàm phán kỹ thuật về thỏa thuận này, Vance xác nhận. Phó tổng thống nói rằng ông “rất tin tưởng” lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran sẽ được duy trì.

“Ở đây có một ngã rẽ,” Vance nói, ám chỉ các cuộc đàm phán sắp tới. “Dù thế nào thì Mỹ cũng thắng, nhưng điều cuối cùng xảy ra phụ thuộc rất nhiều vào phía Iran.”

“Liệu họ có muốn cư xử tốt hơn không? Nếu có thì tuyệt,” ông nói tiếp. “Nếu không, Tổng thống Mỹ vẫn còn rất nhiều lựa chọn.”

Thông báo từ quân đội Iran cùng ngày rằng họ sẽ đóng eo biển Hormuz dường như đã thử thách tính hiệu lực của MOU. Bộ chỉ huy trung tâm Khatam al-Anbiya nói trong một tuyên bố do đài IRIB đưa tin rằng quyết định này được đưa ra để đáp trả các cuộc tấn công của Israel nhằm vào lực lượng Hezbollah ở Lebanon.

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ dường như đã bác bỏ động thái của Iran trong một tuyên bố đăng trên mạng xã hội.

“Lực lượng Mỹ vẫn hiện diện và cảnh giác để đảm bảo mọi khía cạnh của thỏa thuận với Iran được tuân thủ, chấp hành và có hiệu lực đầy đủ,” cơ quan này cho biết.

Eo biển Hormuz tiếp tục bị Iran đóng.

Iran tuyên bố sẽ đóng cửa tuyến đường thủy chiến lược Eo biển Hormuz này để đáp trả các cuộc không kích mới của Israel tại Lebanon vào đêm thứ Sáu và sáng Thứ Bảy 20/6. Quân đội Mỹ bác bỏ tuyên bố của Iran về việc kiểm soát eo biển, trong khi Tổng thống Donald Trump đe dọa áp đặt phí lưu thông đối với các tàu đi qua tuyến hàng hải này nếu cuối cùng không đạt được thỏa thuận với Tehran.

Đàm phán Mỹ – Iran

Trong khi đó, Phó Tổng thống JD Vance cùng một phái đoàn Mỹ dự kiến sẽ tham gia các cuộc đàm phán với các quan chức Iran tại Thụy Sĩ vào Chủ nhật 21/6. Tehran cảnh báo rằng nếu cuộc chiến tại Lebanon không chấm dứt, các nỗ lực nhằm đạt được một thỏa thuận hòa bình cuối cùng sẽ không thể tiến triển.

Tình hình thực địa

Mặc dù đã có lệnh ngừng bắn tại Lebanon, Israel vẫn tiếp tục đấu pháo với Hezbollah, nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn. Hàng chục người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel tại Lebanon trong hai ngày qua, đánh dấu một trong những giai đoạn đổ máu nghiêm trọng nhất của cuộc xung đột hiện nay.

Vance nêu các ưu tiên hàng đầu trước khi lên đường đàm phán

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết các ưu tiên hàng đầu của ông trong các cuộc đàm phán với Iran là:

• Thiết lập khuôn khổ cho các cuộc thương lượng.
• Đạt được tiến triển trong vấn đề hạt nhân.
• Thúc đẩy một lệnh ngừng bắn tại Lebanon.

“Chúng tôi sẽ có cấp lãnh đạo chính trị ở cấp cao nhất tham gia, trong khi đội ngũ kỹ thuật sẽ tiếp tục làm việc tại hiện trường,” Vance phát biểu trước khi lên đường tới Thụy Sĩ.

Ông cho biết chỉ có thể ở lại Thụy Sĩ trong “một hoặc hai ngày”, nhưng hy vọng sẽ đạt được tiến triển trong các cuộc thảo luận liên quan đến việc xử lý vật liệu hạt nhân của Iran.

Vance cũng nhấn mạnh rằng việc thúc đẩy ngừng bắn tại Lebanon là một ưu tiên quan trọng, khi khu vực này một lần nữa hứng chịu các đợt tấn công tên lửa từ Israel.

“Đó là tình huống mà chúng tôi sẽ phải liên tục quản lý.”

Ông nói thêm: “Đó là hai vấn đề lớn mà chúng tôi sẽ tập trung giải quyết. Tôi chắc chắn phía Iran cũng sẽ có những vấn đề họ muốn thảo luận.”

Phái đoàn Iran đã tới Thụy Sĩ để đàm phán với Mỹ

Truyền thông nhà nước Iran đưa tin hôm thứ Bảy 20/6 rằng phái đoàn Iran đã hạ cánh xuống Zurich, Thụy Sĩ, để tham gia các cuộc đàm phán với Mỹ.

Các cuộc họp dự kiến diễn ra tại khu nghỉ dưỡng miền núi Bürgenstock.

Phái đoàn do trưởng đoàn đàm phán Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, dẫn đầu.

Vance rời khu vực Washington để tới Thụy Sĩ

Phó Tổng thống JD Vance đã rời căn cứ không quân Andrews vào chiều muộn thứ Bảy để tới Lucerne, Thụy Sĩ, nơi ông sẽ tham gia các cuộc đàm phán với Iran.

Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Donald Trump, Jared Kushner, đã có mặt tại đây để xử lý các khía cạnh kỹ thuật của cuộc thương lượng.

Vance cho biết kế hoạch di chuyển của ông đã thay đổi nhiều lần trong tuần qua và mô tả đây là:

“Một điệu nhảy phối hợp rất tinh tế”, trong đó phải cân nhắc các “nghi thức ngoại giao”.

Ghalibaf dẫn đầu phái đoàn Iran tới Thụy Sĩ

Theo hãng tin Saberin News của Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf sẽ dẫn đầu phái đoàn Iran trong các cuộc đàm phán với Mỹ tại Thụy Sĩ.

Ông Ghalibaf, hiện là Chủ tịch Quốc hội Iran, đã đóng vai trò trung tâm trong các vòng đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xung đột.

Ngoại trưởng Abbas Araghchi, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei cùng nhiều quan chức khác, bao gồm các lãnh đạo trong lĩnh vực ngân hàng và dầu mỏ, cũng tham gia phái đoàn.

Trump đe dọa áp phí đối với Eo biển Hormuz nếu không đạt được thỏa thuận

Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ áp đặt phí lưu thông đối với Eo biển Hormuz nếu Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận cuối cùng.

Ông cho rằng các khoản phí này sẽ là:

“Chi phí cho những dịch vụ mà Mỹ đã cung cấp với vai trò Thiên thần Hộ mệnh của Trung Đông.”

Trong bài đăng trên Truth Social hôm thứ Bảy, Trump viết:

“Sẽ KHÔNG CÓ PHÍ qua lại tại Eo biển Hormuz trong 60 ngày của thời kỳ ngừng bắn. Sau thời hạn 60 ngày đó cũng sẽ KHÔNG CÓ PHÍ, trừ khi các khoản phí được áp đặt bởi và dành cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ nếu thỏa thuận không được hoàn tất.”

Ông nói thêm rằng các khoản phí này nhằm bù đắp chi phí cho vai trò bảo vệ an ninh của Mỹ đối với các quốc gia Trung Đông trong quá khứ, hiện tại và tương lai.

Một vấn đề chưa được giải quyết trong biên bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran là liệu Tehran có tiếp tục duy trì quyền kiểm soát Eo biển Hormuz hay không.

Theo thỏa thuận hiện tại, tàu thuyền sẽ được đi lại miễn phí trong vòng 60 ngày trong khi Iran và các nước láng giềng vùng Vịnh đàm phán về một cơ chế quản lý mới đối với eo biển. Điều này đồng nghĩa với khả năng Iran có thể được phép áp dụng các khoản phí trong tương lai.

Trump vẫn khẳng định trong tuần này rằng eo biển sẽ được mở cửa và miễn phí “trong 60 ngày đầu tiên và cả sau đó”.

Ông Trump bảo vệ Biên bản ghi nhớ (MOU) với Iran, chỉ trích Obama giữa làn sóng phản đối thỏa thuận

Tổng thống Donald Trump sáng thứ Bảy đã chỉ trích những người mà ông gọi là “kẻ ngốc” vì phản đối các điều khoản trong biên bản ghi nhớ (MOU) giữa Mỹ và Iran, sau khi một số Dân biểu và cựu Tổng thống Barack Obama lên tiếng phản đối thỏa thuận này.

“Những kẻ ngốc cực tả và đảng Dân chủ (‘Dumocrats’) nhận ra chúng ta đã làm tốt đến mức nào trong cuộc chiến với Iran, khi đất nước đó đã hoàn toàn bị đánh bại về mặt quân sự,” Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Ông ca ngợi thành công của quân đội Mỹ và cáo buộc Obama là một “nhà lãnh đạo yếu kém và không hiệu quả”, người đã trao thêm sức mạnh cho Tehran thông qua các nhượng bộ tài chính trong thời gian ông tại nhiệm.

“Obama chỉ liên tục chuyển cho họ hàng tỷ đô la tiền mặt và không bao giờ sử dụng lực lượng quân sự khi đó đang suy yếu của chúng ta để thực hiện những gì đáng lẽ phải làm nhằm kiềm chế Iran – nhà tài trợ khủng bố số một thế giới,” Trump viết.

Trump cũng công kích cựu Tổng thống Joe Biden, cho rằng cả Biden lẫn Obama đều không nhận được sự tôn trọng từ phía Iran.

“Họ hoàn toàn không tôn trọng ông ấy,” Trump nói về Obama, đồng thời thêm rằng: “Họ nghĩ ông ấy, cũng như ‘Sleepy Joe’ Biden, là một nhà lãnh đạo yếu kém và không hiệu quả. Và về điểm này, họ đúng 100%.”

“Iran đã thoát tội trong suốt 47 năm, cho đến khi tôi xuất hiện. Sau đó mọi thứ thay đổi. NƯỚC MỸ ĐÃ TRỞ LẠI!!!”

Những phát biểu của Trump được đưa ra sau khi Obama chỉ trích tình hình trong một cuộc phỏng vấn phát sóng hôm thứ Sáu. Obama cho rằng nước Mỹ có thể đang ở trong tình trạng “tệ hơn” so với trước khi cuộc chiến với Iran bắt đầu.

“Giờ đây chúng ta đã tiến hành một cuộc chiến, chi hàng tỷ tỷ đô la, đặt gánh nặng rất lớn lên quân đội, nhiều người đã thiệt mạng, và cảm giác như chúng ta lại quay về đúng điểm xuất phát trước chiến tranh, thậm chí có thể còn tệ hơn một chút,” ông nói.

Cựu tổng thống Obama cũng bảo vệ thỏa thuận hạt nhân được đàm phán trong nhiệm kỳ của mình, thỏa thuận mà Trump đã rút khỏi vào năm 2018 trong nhiệm kỳ đầu tiên. Obama cho rằng quyết định rút lui đó đã khiến “Iran phát triển năng lực hạt nhân nhiều hơn”, dù ông vẫn hy vọng thỏa thuận mới sẽ được duy trì.

Một số điều khoản trong biên bản ghi nhớ ngừng bắn 60 ngày được ký hôm thứ Tư đã khiến nhiều Dân biểu Đảng Cộng hòa tức giận. Họ bày tỏ nghi ngờ về chi phí của thỏa thuận, việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Iran, cũng như khả năng Iran được tiếp cận quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD.

“Lịch sử cho thấy việc trao hàng tỷ đô la cho những kẻ cuồng tín thần quyền muốn giết chúng ta không phải là một ý tưởng hay. Tôi nghĩ tổng thống đang nhận được những lời khuyên rất tệ về thỏa thuận này,” Thượng Nghị sĩ Ted Cruz (Đảng Cộng hòa – Texas) phát biểu.

Iran tuyên bố đóng Eo biển Hormuz, viện dẫn các cuộc không kích của Israel vào Lebanon

Iran hôm thứ Bảy tuyên bố sẽ đóng cửa Eo biển Hormuz, một trong những tuyến hàng hải vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, do các cuộc không kích liên tiếp của Israel tại Lebanon trong thời gian thỏa thuận ngừng bắn đang có hiệu lực.

Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran cho biết các cuộc tấn công này đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Israel đã nhắm mục tiêu vào lực lượng dân quân Lebanon Hezbollah do Iran hậu thuẫn chỉ vài giờ sau khi hai bên đồng ý chấm dứt giao tranh.

Trong một tuyên bố được đài truyền hình nhà nước IRIB đăng tải, bộ chỉ huy quân sự Iran cho biết:

“Trước sự thiếu thiện chí của Hoa Kỳ và việc nước này rõ ràng vi phạm các cam kết của mình khi không thực hiện điều khoản đầu tiên của bản ghi nhớ chấm dứt chiến tranh, đồng thời để đáp trả việc chế độ Zionist liên tục và không ngừng vi phạm lệnh ngừng bắn ở miền nam Lebanon… chúng tôi tuyên bố Eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa đối với hoạt động lưu thông của các tàu thuyền.”

Thông báo này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Trump ký một thỏa thuận khung với Iran cho phép mở lại tuyến đường thủy chiến lược này. Việc đóng cửa eo biển trong thời gian chiến tranh với Iran trước đó đã khiến giá năng lượng tăng vọt và gây áp lực lớn lên nguồn cung nhiên liệu toàn cầu.

Trong bài phát biểu tại Căn cứ Liên hợp Andrews hôm thứ Sáu, ông Trump nói rằng:

“Các con tàu đang đi qua Eo biển Hormuz với mật độ chưa từng thấy trước đây.”

Trước đó vào sáng thứ Bảy, Phó Tổng thống Vance cho biết trên Fox News rằng có khoảng 16 triệu thùng dầu đã đi qua eo biển này trong vòng 24 giờ qua.

Ông nói:

“Con số đó về cơ bản đã trở lại mức trước khi chiến tranh nổ ra, điều này cho thấy eo biển thực sự đang mở cửa.”

Sau tuyên bố của Iran, Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) cho biết lưu lượng tàu thương mại qua tuyến đường thủy này đã tăng trong ngày thứ Bảy nhờ sự hỗ trợ của quân đội Mỹ, đồng thời khẳng định việc đi lại an toàn qua eo biển vẫn được đảm bảo.

CENTCOM tuyên bố trên mạng xã hội: “Các lực lượng Hoa Kỳ vẫn hiện diện và cảnh giác để bảo đảm mọi điều khoản trong thỏa thuận với Iran được tuân thủ, thực thi đầy đủ và tiếp tục có hiệu lực.”

Động thái của Iran cũng diễn ra trong bối cảnh đã có xác nhận rằng một phái đoàn Mỹ đang có mặt tại Thụy Sĩ trước các cuộc đàm phán cấp kỹ thuật dự kiến diễn ra vào Chủ nhật ngày mai 21/6 nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình chấm dứt cuộc chiến.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Vance cho biết đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Trump là Jared Kushner đang tham gia các cuộc thảo luận này.

Bộ Ngoại giao Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, cho biết trong một tuyên bố rằng các quan chức từ Qatar cũng sẽ tham dự cuộc họp tại Bürgenstock, Thụy Sĩ.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei xác nhận với hãng thông tấn bán chính thức Fars News Agency vào thứ Bảy 20/6 rằng Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đang trên đường tới Thụy Sĩ cùng một phái đoàn Iran để tham gia các cuộc đàm phán này.

Eo biển Hormuz căng thẳng và bất định khi thỏa thuận hòa bình bắt đầu có hiệu lực

Một chiến trường. Một điểm chiến lược. Một khúc ngoặt địa lý mà cái tên của nó giờ đã xuất hiện trong các cuộc trò chuyện ở khắp nơi trên thế giới.

Kể từ những ngày đầu của cuộc chiến này, rất ít thuyền trưởng dám đi qua khu vực này kể từ khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo tuyên bố nơi đây bị phong tỏa. Những hậu quả nghiêm trọng đã được đưa ra đối với những ai dám phớt lờ lệnh cấm. Tàu thuyền bị tấn công và cháy, giá khí đốt tăng vọt do tình trạng tắc nghẽn.

Hành lang quan trọng này, nơi hẹp nhất chỉ rộng 21 dặm, đã chứng kiến một số cuộc giao tranh căng thẳng và các tranh luận toàn cầu gay gắt nhất kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch chống Iran vào ngày 28/2.

Khi có thông báo rằng eo biển sẽ được mở lại, tôi và nhà sản xuất đáng tin cậy của tôi, Will Budkins, thấy mình đang ở ngay giữa tuyến đường thủy này — vào khoảnh khắc đó cảm giác kỳ lạ như đang ở trung tâm của vũ trụ.

Việc đến đây không hề đơn giản. Phải đi máy bay, ô tô và thuyết phục khá nhiều lần. Thuyền trưởng của chúng tôi ban đầu rất do dự nhận công việc. Và ngay cả khi đồng ý, ông ấy cũng nói rõ rằng không muốn ở lại quá lâu — hoặc tiến quá gần. Mọi người hoạt động trong và xung quanh eo biển lúc này đều rất căng thẳng. Bạn có thể cảm nhận điều đó ngay khi đến nơi.

Các thị trấn biển mùa hè nhộn nhịp đã trở nên vắng lặng như ma. Các khu nghỉ dưỡng trống không. Dọc theo bờ biển, những cơ sở hạ tầng quan trọng nhất nơi đây đều được canh gác và giám sát liên tục. Hệ thống phòng không và radar nhắc bạn rằng nơi này hoàn toàn không giống một kỳ nghỉ bên Hồ Michigan.

Nhóm của chúng tôi có tám chiếc điện thoại và một thiết bị Starlink. Tất cả đều mất tín hiệu chỉ vài phút sau khi rời cảng. Bất kể điều gì đang xảy ra ngoài kia, chúng tôi chỉ có thể quan sát mà không liên lạc được với thế giới bên ngoài.

Ngoài vùng nước mở, 20% thương mại dầu mỏ toàn cầu đang bị đình trệ. Những con số gần như quá lớn để hình dung — nhưng cảnh tượng thì rất rõ ràng. Hơn 500 con tàu đang chờ ở hai phía eo biển, chờ để đi qua: tàu chở dầu siêu lớn, tàu chở khí LNG, mang cờ của nhiều quốc gia trên khắp thế giới.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế gọi đây là cuộc khủng hoảng năng lượng lớn nhất trong lịch sử. Đứng ở đó, nhìn “nút thắt giao thông” thương mại toàn cầu bị đóng băng, cách mô tả đó không hề quá lời.

Một thỏa thuận ký tại Pháp trong tuần này được kỳ vọng sẽ thay đổi tất cả. Tổng thống Trump tuyên bố Eo biển Hormuz đã mở hoàn toàn và sẵn sàng cho việc lưu thông, sau khi ký bản ghi nhớ với Iran.

Nhưng khi đứng trên mặt nước, thực tế lại phức tạp hơn nhiều. Nhiều con tàu vẫn còn đang chờ, chưa tin rằng súng đã im, mìn đã được dọn sạch, hay rằng tình hình thực sự đã an toàn.

Tòa Bạch Ốc cho biết điều này là dễ hiểu khi hoạt động rà phá bom mìn đang được triển khai. Ước tính khoảng 25 con tàu đã đi qua vào ngày 18/6 — mức tốt nhất trong nhiều tháng nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mốc 120 tàu mỗi ngày trước ngày 27/2.

Để giải quyết toàn bộ lượng tàu tồn đọng sẽ cần vài tuần, giả sử lệnh ngừng bắn 60 ngày được duy trì.

Nhưng mọi thứ đang dần chuyển động. Bạn có thể cảm nhận rằng người dân địa phương muốn điều này kết thúc. Họ khao khát được trở lại cuộc sống bình thường, không còn bị ghi hình và đưa lên bản đồ truyền hình toàn cầu như thế này nữa.

Chính quyền Trump cho biết đang xem xét “đóng cửa một phần” Trung tâm Kennedy bất chấp lệnh của thẩm phán

Chính quyền Trump cho biết trong một hồ sơ gửi tòa án vào tối thứ Sáu 19/6 rằng họ vẫn đang xem xét phương án “đóng cửa một phần” Trung tâm Kennedy, bất chấp phán quyết trước đó yêu cầu trung tâm nghệ thuật biểu diễn mang tính biểu tượng này phải tiếp tục mở cửa.

Tháng trước, Thẩm phán Liên bang Christopher Cooper đã phán quyết rằng hội đồng quản trị của trung tâm đã bỏ phiếu không đúng quy định khi quyết định đóng cửa cơ sở này từ ngày 5 tháng 7 để tiến hành cải tạo. Ông Cooper cũng hủy bỏ quyết định của hội đồng về việc gắn tên Tổng thống Trump cho trung tâm.

Thẩm phán đã yêu cầu chính quyền cung cấp thêm thông tin trước hạn chót ngày thứ Sáu về kế hoạch cải tạo cũng như các chương trình nghệ thuật dự kiến diễn ra tại trung tâm sau ngày đóng cửa đã được lên kế hoạch trước đó.

Trong hồ sơ nộp hôm thứ Sáu, Giám đốc điều hành Trung tâm Kennedy, Matt Floca, cho biết ban quản lý dự định trình lên hội đồng quản trị ba phương án:

• Đóng cửa hoàn toàn với “không có chương trình nào tiếp tục diễn ra”;
• Đóng cửa một phần với “số lượng chương trình hạn chế”;
• Đóng cửa theo từng giai đoạn nhưng vẫn duy trì “đầy đủ các chương trình biểu diễn”.

Các luật sư đại diện cho chính phủ viết trong hồ sơ rằng: “Trung tâm vẫn đang chuẩn bị cho các hoạt động sửa chữa vốn và xây dựng bổ sung.”

Họ cũng lưu ý rằng lệnh của Thẩm phán Cooper không cấm trung tâm đóng cửa để cải tạo, cũng không yêu cầu khôi phục lịch trình cho các chương trình đã bị hủy.

Chính quyền cho biết họ dự kiến các hoạt động cải tạo sẽ diễn ra từ tháng 7 đến tháng 12, với điều kiện được hội đồng quản trị của trung tâm nghệ thuật biểu diễn này phê duyệt.

Ngoài ra, các luật sư của chính phủ nhấn mạnh rằng chính quyền đã tuân thủ lệnh của Thẩm phán Cooper về việc gỡ bỏ tên của Tổng thống khỏi các biển hiệu kỹ thuật số và biển hiệu vật lý tại trung tâm.

Trong hồ sơ, chính quyền viết: “Các bị đơn sẽ nhanh chóng xử lý bất kỳ trường hợp nào còn sử dụng tên của Tổng thống khi và nếu họ phát hiện ra sự tồn tại của những trường hợp đó.”

Các luật sư của Dân biểu Joyce Beatty (Đảng Dân chủ, bang Ohio), thành viên đương nhiên của hội đồng quản trị Trung tâm Kennedy và là người khởi kiện chính quyền trong vụ việc này, đã phản hồi vào tối thứ Sáu 19/6.

Họ cho rằng hồ sơ của chính quyền: “Xác nhận rằng họ có kế hoạch biến Trung tâm Kennedy thành một cái vỏ rỗng không còn sức sống.”

Các luật sư của bà Beatty viết: “Ở thời điểm hiện tại, nếu phía bị đơn không có hành động nào khác, Trung tâm Kennedy sẽ không còn hoạt động đáng kể nào sau ngày 5 tháng 7 năm 2026.”

“Do đó, các bị đơn đang tiếp tục thực hiện kế hoạch đóng cửa trung tâm hiện có của họ, trái với lệnh cấm tạm thời của tòa án.”

Các luật sư của bà Beatty cũng yêu cầu chính quyền giải thích lý do dựng giàn giáo quanh mặt tiền của Trung tâm Kennedy, khiến việc quan sát quá trình gỡ bỏ các chữ trên biển hiệu trở nên khó khăn.

Trong hồ sơ, bà Beatty viết:

“Các bị đơn dường như đang tích cực làm suy yếu nỗ lực khôi phục tên gọi của Trung tâm Kennedy, trong một hành động chống đối đầy nhỏ nhen.”

“Ngoài việc làm dấy lên những lo ngại về việc tuân thủ lệnh của tòa, việc cố ý phá hỏng mặt tiền mang tính biểu tượng của Trung tâm Kennedy chỉ để xoa dịu lòng tự ái hoặc cái tôi bị tổn thương của các bị đơn là một sự vi phạm rõ ràng nghĩa vụ ủy thác của họ.”

Niềm tin vào chính phủ liên bang đạt mức thấp kỷ lục: Khảo sát

Niềm tin của công chúng vào chính phủ liên bang đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn hai thập kỷ, khi gần hai phần ba cử tri Mỹ cho biết họ không hài lòng với hướng đi của đất nước, theo một cuộc khảo sát mới của Fox News.

Cuộc khảo sát được công bố hôm thứ Tư 17/6 cho thấy 25% cử tri đã đăng ký cho biết họ “nói chung là tin tưởng” vào chính phủ liên bang, so với 74% nói rằng họ không tin và 1% không chắc chắn.

Con số này giảm từ 32% trong hai mùa hè trước, được thực hiện trước sáu tháng cuối của nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Biden và sau sáu tháng đầu của chính quyền Trump nhiệm kỳ thứ hai.

Niềm tin đã dao động quanh mức giữa 30% đến thấp 30% kể từ tháng 6 năm 2013, từng chạm mức thấp kỷ lục trước đó là 31% vào cuối tháng 6 năm 2023, theo khảo sát. Thời điểm đó diễn ra chỉ vài tuần sau khi cựu Tổng thống Trump bị truy tố với 37 cáo buộc liên bang liên quan đến việc xử lý tài liệu mật tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Florida.

Các số liệu khảo sát sớm nhất của Fox News cho thấy hơn một nửa cử tri tin tưởng chính phủ liên bang vào năm 2002, khi George W. Bush làm tổng thống, nhưng con số này chưa từng vượt quá 40% kể từ nhiệm kỳ thứ hai của Obama.

Mặt khác, sự không tin tưởng đã tăng đều trong suốt thập kỷ qua, và hiện có 74% cử tri nói rằng họ không tin vào chính phủ liên bang, theo khảo sát.

Con số này cao nhất trong nhóm đảng Dân chủ, với 83% nói rằng họ không tin vào chính phủ liên bang, so với 73% năm ngoái.

Khoảng hai phần ba cử tri Đảng Cộng hòa bày tỏ sự thiếu tin tưởng trong khảo sát gần nhất, trong khi khoảng một phần ba nói ngược lại. Khoảng 80% cử tri độc lập không tin tưởng, so với chỉ 18% nói rằng họ tin, tương đương năm ngoái.

Cuộc khảo sát diễn ra như một dấu hiệu cảnh báo khác đối với chính quyền Trump, vốn đang chịu ảnh hưởng về mức độ ủng hộ do bất ổn kinh tế gây ra bởi cuộc chiến với Iran, trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11.

Hơn một nửa cử tri có cái nhìn bi quan về nền kinh tế và tin rằng các chính sách kinh tế của Trump có lợi cho người giàu hơn họ, theo khảo sát. Chỉ 12% cho rằng họ đang tiến lên về tài chính, trong khi 44% cảm thấy đang tụt lại phía sau và 43% cho rằng họ “đang giữ nguyên tình hình.”

Tổng thống đã nhiều lần cam kết rằng sẽ có hỗ trợ kinh tế sau khi xung đột Trung Đông kết thúc, và nói trong tuần này rằng Mỹ đã tránh được “thảm họa” khi đạt thỏa thuận với Tehran.

“Tôi không muốn thấy thảm họa kinh tế. Nếu bạn tiếp tục điều này, điều đó có thể đã xảy ra,” ông Trump nói với báo chí tại Pháp hôm thứ Tư, theo Reuters.

Thị trường chứng khoán phục hồi và giá dầu thô giảm sau khi thỏa thuận, bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz, được công bố.

Cuộc khảo sát của Fox News được thực hiện từ ngày 12 đến 15 tháng 6 với 1.002 cử tri Mỹ đã đăng ký. Sai số là 3%.

HẠNH DƯƠNG

Tổng hợp.