Trong lúc hàng loạt tờ báo CSVN từng một thời nổi tiếng tại Sài Gòn lần lượt biến mất hoặc thay đổi mô hình hoạt động, thì ở một góc khác của thành phố này, hàng trăm gia đình nằm trong dự án Sing Việt vẫn tiếp tục mòn mỏi chờ đợi lời giải sau gần ba thập niên…
Tháng 7 năm 2026 sẽ đánh dấu một bước ngoặt đáng chú ý đối với sinh hoạt báo chí tại Sài Gòn. Trong khi nhiều tờ báo nổi tiếng một thời chính thức khép lại hành trình kéo dài hàng chục năm, thì ở một nơi khác của thành phố này, hàng trăm gia đình bị ảnh hưởng bởi dự án Sing Việt vẫn tiếp tục chờ đợi lời giải cho những khiếu nại kéo dài hơn một phần tư thế kỷ. Hai câu chuyện tưởng chừng không liên quan, nhưng lại phản ánh những thay đổi sâu sắc trong đời sống xã hội và công tác điều hành đô thị tại thành phố lớn nhất nước.
Theo kế hoạch được công bố, kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, Sài Gòn sẽ thành lập Cơ quan Báo chí và Phát thanh – Truyền hình Thành phố trực thuộc Thành ủy, hoạt động theo mô hình cơ quan truyền thông đa phương tiện chủ lực. Việc tái tổ chức này dẫn đến sự chấm dứt hoạt động của tám cơ quan báo chí, gồm báo Người Lao Động, báo Phụ Nữ Thành phố, báo Pháp Luật Thành phố, tạp chí Giáo dục Thành phố, tạp chí Du lịch Thành phố, tạp chí Doanh Nhân Sài Gòn, tạp chí Kinh tế Sài Gòn và tạp chí Khoa học Phổ thông.
Ba đơn vị tiếp tục tồn tại sau cuộc sắp xếp này là báo Sài Gòn Giải Phóng, báo điện tử Tuổi Trẻ và Đài Phát thanh – Truyền hình Thành phố (HTV). Đáng chú ý, báo Tuổi Trẻ sẽ chấm dứt hình thức báo giấy truyền thống để chuyển hoàn toàn sang báo điện tử. Các phiên bản mới của ba cơ quan này dự kiến sẽ ra mắt vào ngày 2 tháng 7 năm 2026, đúng dịp đánh dấu 50 năm kể từ khi Sài Gòn bị đổi tên thành Thành phố Hồ Chí Minh.
Một thời, báo chí Sài Gòn được xem là môi trường cạnh tranh sôi động nhất của Việt Nam. Dù đều nằm trong hệ thống báo chí do nhà nước quản lý, các tờ báo vẫn cố gắng tạo ra dấu ấn riêng bằng những loạt bài điều tra, những tiếng nói phản biện và nhiều góc nhìn khác nhau. Chính sự cạnh tranh ấy đã góp phần tạo nên sức sống cho nền báo chí của đô thị lớn nhất Việt Nam.
Tuy nhiên, trong nhiều năm gần đây, cùng với xu hướng chuyển sang kỹ thuật số và sự gia tăng kiểm soát nội dung, báo chí truyền thống dần dần đánh mất vai trò phản biện, vốn từng là một phần quan trọng của nghề làm báo. Việc sáp nhập hàng loạt cơ quan báo chí về dưới một đầu mối quản lý thống nhất được giới quan sát xem như một bước đi nhằm thu gọn guồng máy và tập trung nguồn lực. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng đặt câu hỏi liệu sự đa dạng trong tiếng nói, trong cách tiếp cận thông tin và khả năng phản ánh các vấn đề xã hội có còn được duy trì hay không.
Trong khi đó, ngày 12 tháng 6 năm 2026, tại buổi tiếp xúc với cử tri trước kỳ họp thứ ba của Hội đồng Nhân dân Thành phố khóa X, dự án khu đô thị Sing Việt tiếp tục trở thành tâm điểm tranh luận. Ông Huỳnh Văn Tiền, cử tri xã Bình Lợi, phản ánh rằng đất đai bị thu hồi nhưng nhiều năm vẫn không triển khai dự án, khiến hàng loạt gia đình rơi vào cảnh khó khăn. Theo ông, một diện tích đất rộng lớn bị bỏ hoang gây lãng phí tài nguyên, trong khi việc đền bù và hỗ trợ vẫn chưa đạt được sự đồng thuận, còn các đơn khiếu nại kéo dài vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
Trao đổi với cử tri, Phó Bí thư Thành ủy Văn Thị Bạch Tuyết thừa nhận rằng những tồn tại liên quan đến giá đất, việc bồi thường và tái định cư vẫn chưa được giải quyết. Bà cho biết đoàn đại biểu Hội đồng Nhân dân thành phố sẽ đề nghị tổ chức một cuộc tiếp xúc chuyên đề về dự án Sing Việt nhằm tăng cường việc theo dõi và thúc đẩy giải quyết những vướng mắc còn tồn đọng.
Tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Bình Lợi Phùng Quốc Việt cho biết dự án Sing Việt có diện tích hơn 331 hecta, tổng vốn đầu tư khoảng 300 triệu Mỹ kim và đã được cấp giấy phép đầu tư từ năm 1999. Sau 27 năm, dự án ảnh hưởng đến 699 gia đình nhưng mới chỉ đền bù được cho 330 hộ, tức chưa đến một nửa. Những trở ngại về mặt pháp lý vẫn khiến dự án chưa thể được triển khai.
Điều đáng chú ý là vào cuối năm 2025, hình ảnh ghi nhận tại khu vực này vẫn chỉ là những bãi đất hoang với cỏ mọc um tùm. Một dự án đô thị mang tầm vóc quốc tế, được kỳ vọng từ cuối thế kỷ trước, cho đến nay vẫn chưa vượt qua được giai đoạn giải tỏa mặt bằng.
Nếu sự thay đổi của báo chí Sài Gòn phản ánh xu hướng tập trung hóa trong lãnh vực truyền thông, thì câu chuyện Sing Việt lại cho thấy những hạn chế kéo dài trong việc quản lý đất đai và thực hiện các dự án. Một bên là sự khép lại của nhiều tờ báo từng có ảnh hưởng lớn đối với đời sống xã hội. Một bên là những người dân vẫn tiếp tục chờ đợi lời giải sau gần ba thập niên.
Hai câu chuyện ấy có chung một điểm, đó là thời gian. Báo chí cần thời gian để tạo dựng uy tín và bản sắc riêng. Người dân cũng cần thời gian để chờ đợi công lý và những quyền lợi chính đáng của mình được bảo đảm. Nhưng khi thời gian kéo dài quá lâu, niềm tin của xã hội cũng trở thành thứ dễ bị bào mòn nhất.
Liệu những thay đổi hôm nay có thực sự giúp Sài Gòn phát triển hữu hiệu hơn, hay chỉ đơn giản là khép lại một giai đoạn cũ để bước sang một giai đoạn mới, trong khi những vấn đề căn bản vẫn chưa được giải quyết tận gốc.
NGƯỜI QUAN SÁT
