Người Việt chúng ta có câu thành ngữ quen thuộc là “Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên”. Nhưng trong trường hợp này của những chính khách Cộng Hòa sẵn sàng bán linh hồn để phò Trump, có lẽ câu nói thích hợp hơn phải là “Mưu kế để nâng bi, thành sự là nhờ Trump”.
Đó là trường hợp đã xảy ra với ông John Cornyn, một chính khách Cộng Hòa kỳ cựu và nổi tiếng, đang làm nghị sĩ liên bang của Texas trong 4 nhiệm kỳ liên tiếp, đã tìm đủ cách để bợ đỡ, nâng bi Donald Trump, thậm chí sẵn sàng lật lọng quay xe một cách vô liêm sỉ, trong hơn một năm qua để mong được sự ủng hộ của giáo chủ và đám con nhang cử tri Cộng Hòa tại Texas cho một nhiệm kỳ thứ năm trong kỳ bầu cử năm nay.
Ấy vậy mà trời lại không chịu lòng người, hay đúng hơn là Trump cũng không quên chuyện trả thù một cách nhỏ nhen với bất cứ ai đã không hết dạ trung thành với hắn.
Ảnh John Cornyn FB
Tuy không mang tiếng là một chính khách bảo thủ thuộc loại bợ đít lộ liễu, nhưng lần này Cornyn cũng đã không ngần ngại làm chuyện tào lao là đi thuê người chụp tấm hình mình đang say mê ngồi đọc cuốn hồi ký của Trump có tựa đề là “The Art of the Deal”, tựa như những thần dân của Trung Cộng thời Cách Mạng Văn Hóa lúc nào cũng thủ sẵn cuốn tập của Mao Xếnh Xáng để lâu lâu đem ra nghiền ngẫm những lời vàng ngọc của ngài đại lãnh tụ.
Tại diễn đàn Thượng Viện, ông Cornyn còn đưa ra một dự luật nhằm thay đổi tên của một đoạn xa lộ US-287 từ thành phố Port Arthur phía đông của Houston chạy dài 1,800 dặm lên đến tiểu bang Montana ở phía bắc, và định đổi tên nó là Xa lộ Xuyên bang I-47, tức là Xa lộ vinh danh vị tổng thống thứ 47 của Hoa Kỳ.
Chưa hết, một nghị sĩ thuộc trường phái bảo thủ kiên định như John Cornyn với chủ trương bảo vệ quyền lực của mình về chuyện filibuster cuối cùng lại sẵn sàng quay xe 180 độ trong một cố gắng đẩy mạnh những biện pháp giới hạn quyền đi bầu của cử tri (qua dự luật Save America Act) hầu có thể đáp ứng những ưu tiên của một tay tổng thống tham quyền cố vị. (Filibuster là một thủ tục cho bất cứ một nghị sĩ nào thuộc phe thiểu số cũng có thể kéo dài cuộc tranh luận về một dự luật để không cho phe đa số có thể tiến tới việc bỏ phiếu. Nếu muốn ngăn cản điều này, phe đa số phải có được sự đồng thuận của 60 nghị sĩ, một tỉ số khó đạt được trong bối cảnh chia rẽ sâu đậm hiện nay tại Thượng Viện. Vì thế, thủ tục này coi như là gia tăng thêm thẩm quyền của một nghị sĩ so với một dân biểu.)
Nhưng rồi cuối cùng những nỗ lực đó cũng trở thành công cốc mà thôi. Bởi vì trong ngày bầu cử sơ bộ vòng hai vào cuối tháng 5 tại tiểu bang Texas, Cornyn đã thất bại thê thảm trước đối thủ Ken Paxton, trở thành một nạn nhân kế tiếp trong số những chính khách bảo thủ nào đã làm phật lòng một tên tổng thống nổi tiếng là một kẻ không bao giờ tha thứ hoặc bỏ qua cho bất cứ ai đã làm trái ý, dù chỉ là việc nhỏ nhặt, và do đó sẽ không từ bỏ bất cứ cơ hội nào để mong trả thù cho hả dạ.
Cornyn không phải là người đầu tiên trong phe Cộng Hòa lãnh chịu số phận như vậy. Trước ông, đã có các nghị sĩ liên bang như Thom Tillis tại North Carolina (tự động rút lui không ra tái tranh cử), rồi đến Bill Cassidy tại Louisiana và dân biểu liên bang Thomas Massie tại Kentucky cũng đã phải trả giá tương tự khi họ bị thất cử trong nội bộ đảng Cộng Hòa khi Trump quyết định kêu gọi đám cử tri cuồng Trump bỏ phiếu cho người khác.
Trong vòng bầu cử sơ bộ đầu tiên vào đầu tháng 3 vừa qua trong phe Cộng Hòa, John Cornyn đã về đầu với khoảng 42% số phiếu của cử tri, cao hơn John Paxton được 41% và một tay dân biểu da đen là Wesley Hunt với 14%. Cả hai tay bảo thủ này cũng đều vỗ ngực xưng mình là trung thành với Trump hơn là Cornyn.
Với kết qua ban đầu như vậy, giới lãnh đạo phe Cộng Hòa tại Thượng Viện đều nghĩ rằng Trump có lẽ nên lên tiếng ủng hộ cho Cornyn, với thành tích đã bỏ phiếu đến 99.3% đúng với các chính sách ưa thích của Trump, và qua đó sẽ dễ giúp cho đảng Cộng Hòa giữ được chiếc ghế nghị sĩ tại tiểu bang bảo thủ này, và giúp duy trì vị thế đa số của đảng cho 2 năm tới.
Trong suốt thời gian 2 tháng sau đó, Trump không hề lên tiếng, để rồi vào giờ chót lại bất ngờ ủng hộ cho Paxton khi cho rằng đó là một “chiến binh MAGA thứ thiệt” trong khi Cornyn lại là người “không trung thành với tôi”.
Chuyện Trump nổi tiếng là người có tự ái cá nhân rất cao, cộng thêm cái tính nhỏ nhen và thích trả thù vặt thì ai cũng biết, và chuyện các ông bà chính khách bảo thủ của đảng Cộng Hòa cũng đã không ngần ngại làm cái chuyện “nhổ rồi liếm lại” để tâng bốc Trump mặc dù trước đó đã chỉ trích hoặc chê bai Trump thì cũng là một nỗi ô nhục chưa từng thấy xảy ra trong lịch sử nhưng giờ đây lại trở thành gần như phổ thông trong một đảng chính trị lâu đời mà đa số các vị dân cử đã trở thành hèn nhát, không dám lên tiếng nói sự thật, và gần như chỉ mong sao đừng để cho Trump phật lòng khiến mình bị thất cử.
Nhưng việc Cornyn đã tìm đủ cách để bợ đỡ, nâng bị thái quá để mong tránh sự trả thù của Trump cũng khiến nhiều người, kể cả những người bạn cũ hoặc các ủng hộ viên cho ông cũng phải chau mày.
Theo lời của ông Jeff Flake, cựu nghị sĩ liên bang của Arizona, một chính khách Cộng Hòa và đã từng chỉ trích Trump trong nhiệm kỳ đầu nên sau đó đã quyết định không ra tái tranh cử vào năm 2018, thì chỉ cần nhìn vào việc ông Cornyn đã có những cách thay đổi lập trường kiểu quay xe để hòng làm vừa lòng Donald Trump, cùng với những cung cách hạ mình xuống một cách tệ hại thảm thương để sẵn sàng làm bất cứ điều gì, thì chúng ta phải đau lòng khi chứng kiến việc ấy.
Thật ra thất bại của Cornyn không phải là ông không biết phòng thủ lo xa, cũng như là đã không dám tung thật nhiều tiền ra cho chiến dịch vận động của mình. Ngay từ mùa hè năm ngoái, ban vận động của Cornyn với sự trợ giúp mạnh mẽ của các đồng minh đã chi ra một ngân quỹ gần 100 triệu Mỹ Kim để chạy quảng cáo trên các màn ảnh truyền hình để chiếu ông Cornyn nhìn thẳng vào ống kính và nói: “Tôi đã bỏ phiếu ủng hộ chính sách của Trump đến hơn 99%.”
Trên trang chính của website ban vận động tranh cử, người ta thấy hình ảnh của John Cornyn đứng sát cạnh bên Donald Trump với những ngón tay cái cùng chĩa lên trời biểu tượng cho hình ảnh của sự đoàn kết. Đọc tiếp trong các mẩu thông tin của website này, ở phân đoạn có tiểu tựa nói về thành tích của cặp Cornyn-Trump, người đọc sẽ thấy những giòng chữ đề cao vai trò của ông Cornyn đã giúp lấy phiếu của các nghị sĩ để thông qua đạo luật cắt thuế to lớn vào cuối năm 2017 mà Trump rất hãnh diện để khoe khoang.
Ngoài ra, ông Cornyn cũng thường đề cao những điều khoản trong đạo luật này để tài trợ cho việc xây cất thêm bức tường biên giới Hoa Kỳ và Mễ Tây Cơ, mặc dù rằng khi mới ra tranh cử vào năm 2016 khi Trump đưa ra lời hứa hẹn này, nhiều người thuộc cả hai đảng đã chê bai và chính Cornyn cũng cho rằng cái mộng và lời hứa hẹn của Trump là điều ngây thơ (naïve).
Thế nhưng đến đầu năm nay, chính Cornyn lại chụp tấm hình ông đứng bên cạnh một đoạn của bức tường biên giới này tại vùng Rio Grande Valley để đề cao về ngân quỹ tài trợ lên đến 11 tỷ Mỹ kim để trả cho các nhà thầu xây cất tại Texas cho dự án này, và nói rằng họ đã làm “dưới sự chỉ đạo của vị tổng thống Hoa Kỳ, một tổng thống mà tôi rất lấy làm biết ơn.”
John Cornyn nghĩ rằng có lẽ nhiều người dân Mỹ sẽ không nhớ rõ chi tiết về những gì mà ông đã từng nói trước đây có nội dung không có gì là tung hô Trump cả. Đó là vào giữa năm 2023, có thể coi như là thời kỳ “xuống chó” của Trump khi phải xấc bất xang bang ra hầu tòa tại nhiều nơi, với nỗi lo toan không chạy đâu ra được 500 triệu Mỹ để đóng tiền bond của tòa án, rồi thêm nguy cơ có thể vào tù chứ nói gì đến chuyện tái đắc cử.
Vì thế nên khi Trump bắn tiếng là có thể sẽ ra tranh cử để giành lại quyền hành, John Cornyn đã nói rằng “Cái thời của ông Trump đã qua rồi.” Cornyn cho rằng Trump không chịu hiểu rằng khi mình ra tranh cử trên toàn quốc, chứ không phải chỉ trong vòng sơ bộ, thì mình phải có chính sách thu hút cử tri rộng rãi chứ không phải chỉ trong đám con nhang tôn sùng mình.
Người dân thì có thể quên những lời nói đó của Cornyn, nhưng giới truyền thông thì không quên vì họ có thói quen ghi nhận và thu giữ lại để làm tài liệu lịch sử so sánh sau này. Và dĩ nhiên, Trump thì không bao giờ quên vì cái bản tính ái kỷ to lớn của hắn ta cùng với cái tính nhỏ nhen sẵn sàng trả thù vặt khi có dịp.
Bởi vì có mấy ai ngờ rằng Trump không những không bị vào tù mà còn được tái đắc cử sau này để ngang nhiên bước vào Tòa Bạch Ốc và tha hồ vùng vẫy để biểu dương quyền hành của mình. Và những chuyện diễn ra sau đó cũng là chuyện bình thường mà mọi người đều đã biết về Trump. Có chăng là bài học đắng cay và đích đáng giành cho John Cornyn, mà theo lời của cựu nghị sĩ Jeff Flake, khi than trách về thái độ quay xe trở cờ của Cornyn chỉ vì muốn lấy lòng Trump, đã phải thốt lên rằng: “Không có cái chức vụ nào (quan trọng đến mấy) để mình có thể làm vậy (muối mặt để bợ đỡ người khác).”
Mai Loan
Houston, Texas, 08/06/2026
