CaliToday News – Sau khi trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Donald Trump đã bãi bỏ quy chế miễn trừ thuế quan 10% đối với nhôm Canada và nâng mức thuế này lên 50%. Biện pháp áp thuế với danh nghĩa quốc phòng nhằm kích thích sản xuất nội địa, nhưng lại đẩy giá nhôm tại Mỹ lên mức chênh lệch kỷ lục so với thế giới, gây khó khăn cho người mua nhà, nhà phát triển trung tâm dữ liệu, các hãng sản xuất xe và người tiêu dùng.
Ông Trump từng chỉ trích Canada đối xử bất công và cho rằng Mỹ không cần tài nguyên thiên nhiên của nước này. Tuy nhiên, trong một cuộc gọi vận động chính trị, chính ông cũng thừa nhận: “Đất nước này đang rất cần nhôm. Hầu hết chúng ta đều lấy từ Canada và chúng ta cần nó vô cùng”.
Sản xuất nhôm đòi hỏi nguồn điện khổng lồ, chiếm khoảng 40% chi phí. Nhờ nguồn thủy điện dồi dào và giá rẻ, Canada cung cấp khoảng 70% lượng nhôm nhập cảng của Mỹ trong những năm gần đây. Điển hình là cụm luyện nhôm tại Saguenay, Quebec thuộc tập đoàn Rio Tinto, nơi vận hành trạm thủy điện Shipshaw liên tục từ năm 1943 và tự cấp hơn 90% lượng điện tiêu thụ. Khoảng 70% sản lượng từ đây được chuyển qua biên giới Mỹ. Ông Jérôme Pécresse, phụ trách mảng kinh doanh nhôm của Rio Tinto, khẳng định không thể tìm đâu ra nguồn điện tại Mỹ có sức cạnh tranh như ở Canada.
Trái ngược với Canada, Mỹ từng dẫn đầu thế giới về sản xuất nhôm vào thế kỷ 20 nhưng vị thế này đã suy giảm khi các chính sách ưu đãi giá điện bị thu hồi và đối mặt với sự cạnh tranh giá rẻ từ ngoại quốc. Hiện Mỹ chỉ còn 4 xưởng luyện nhôm hoạt động, so với 24 xưởng vào năm 2000. Dù tăng cường các nhà máy tái chế, Mỹ vẫn lệ thuộc vào nhôm nguyên sinh nhập cảng phục vụ cho hàng không vũ trụ, công nghệ cao và các ứng dụng quân sự.
Kế hoạch khôi phục sản xuất trong nước của ông Trump cũng đối mặt với nhiều rào cản. Dự án xây dựng xưởng luyện nhôm trị giá hơn 4 tỷ Mỹ kim tại Inola, Oklahoma của Century Aluminum và Emirates Global Aluminium đang bị đình trệ do vấp phải sự phản đối dữ dội từ người dân địa phương liên quan đến lo ngại ô nhiễm và quyền sở hữu đất của nước ngoài.
Trong khi đó, việc áp thuế đang tạo ra phản ứng ngược. Thủ tướng Canada Mark Carney đang thúc đẩy hợp tác thương mại mới với châu Âu. Tính đến tháng 8, lượng nhôm Canada xuất cảng sang châu Âu đã tăng 77%. Bà Karen Norton từ S&P Global Energy cảnh báo Mỹ có nguy cơ tiếp cận ít kim loại từ Canada hơn. Sự cạnh tranh nguồn cung này càng gia tăng gánh nặng chi phí lên các doanh nghiệp Mỹ. Điển hình như Ford Motor dự báo chi phí hàng hóa sẽ đội thêm tới 2 tỷ Mỹ kim trong năm nay, trong khi nhiều doanh nghiệp khác đã bắt đầu chuyển phần chi phí nhôm tăng cao sang cho khách hàng chịu.
Ban biên tập CaliToday
