Cuộc gặp gỡ giữa ông Tô Lâm với ông Eric Schmidt, cựu Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Google, cùng những con số khả quan về ngoại thương đang cho thấy một mục tiêu lớn hơn: đưa Việt Nam từ vị thế một trung tâm sản xuất và lắp ráp trở thành một đầu mối công nghệ và trí tuệ nhân tạo quan trọng của khu vực…
Ngày 5 tháng 6 năm 2026 tại Hà Nội, ông Tô Lâm Tổng bí thư- Chủ tịch nước Việt Nam đã có cuộc gặp với ông Eric Schmidt cùng một phái đoàn gồm các chuyên gia quốc tế trong lãnh vực trí tuệ nhân tạo. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy các kế hoạch phát triển khoa học kỹ thuật, điện toán hóa hành chánh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm tạo thêm động lực cho nền kinh tế trong những năm sắp tới.
Theo các thông tin được công bố sau cuộc gặp, ông Tô Lâm đã đánh giá cao vai trò của ông Eric Schmidt trong sự phát triển của ngành công nghệ toàn cầu, đồng thời bày tỏ mong muốn các chuyên gia quốc tế tiếp tục hỗ trợ Việt Nam kết nối với các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, các quỹ đầu tư, các cơ sở nghiên cứu và mạng lưới chuyên gia quốc tế nhằm xây dựng một môi trường phát triển trí tuệ nhân tạo có tầm vóc trong khu vực.
Thông điệp được đưa ra khá rõ ràng: Việt Nam không muốn đứng ngoài cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi thế giới. Trong nhiều năm qua, Việt Nam đã đạt được những thành quả đáng kể trong việc trở thành một trung tâm sản xuất điện tử và lắp ráp của khu vực. Tuy nhiên, phần giá trị lớn nhất của chuỗi sản xuất vẫn nằm ở khâu thiết kế, công nghệ nền tảng và quyền sở hữu trí tuệ, vốn phần lớn nằm trong tay các công ty ngoại quốc. Nếu không chuyển hướng sang các ngành kỹ nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, kỹ nghệ bán dẫn và dữ liệu quy mô lớn, Việt Nam có nguy cơ tiếp tục bị giới hạn trong vai trò gia công với mức lợi nhuận thấp.
Điều đáng chú ý là trong chuyến làm việc lần này, ông Eric Schmidt đã bày tỏ sự lạc quan đối với tiềm năng của Việt Nam. Theo nhận định của ông, Việt Nam có một lực lượng kỹ sư trẻ đông đảo, khả năng tiếp thu công nghệ nhanh và quyết tâm mạnh mẽ từ giới điều hành đất nước để trở thành một trung tâm trí tuệ nhân tạo mới của Á Châu. Nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn như Viettel, FPT và CMC, cùng với các trường đại học và cơ sở nghiên cứu trong nước, cũng đang tham gia vào tiến trình xây dựng nền tảng trí tuệ nhân tạo nội địa.
Song song với những bước tiến trong lãnh vực công nghệ, nền kinh tế Việt Nam tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực về hoạt động ngoại thương. Theo các số liệu được công bố vào đầu tháng 6 năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập cảng hàng hóa của Việt Nam trong năm tháng đầu năm đã vượt mức 445 tỷ Mỹ kim, tăng khoảng 25% so với cùng kỳ năm trước. Đây là một mức tăng trưởng đáng chú ý trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn chịu ảnh hưởng bởi các cuộc xung đột địa chính trị, biến động giá năng lượng và những bất ổn trong chuỗi cung ứng quốc tế.
Xuất cảng tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế với các mặt hàng điện tử, máy móc, thiết bị công nghệ cao và sản phẩm công nghiệp chế biến. Hoa Kỳ vẫn là thị trường xuất cảng lớn nhất của Việt Nam, trong khi Trung Quốc tiếp tục đóng vai trò là nguồn cung cấp nguyên liệu và linh kiện quan trọng cho các hoạt động sản xuất trong nước.
Tuy nhiên, đằng sau những con số tăng trưởng đầy khích lệ vẫn còn tồn tại những thách thức không thể xem nhẹ. Nhập cảng đang tăng nhanh hơn xuất cảng, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn về nguyên liệu và máy móc phục vụ sản xuất, nhưng đồng thời cũng cho thấy mức độ lệ thuộc đáng kể của nền kinh tế vào các nguồn cung từ bên ngoài. Tỷ lệ lạm phát trong tháng 5 cũng bắt đầu có dấu hiệu gia tăng dưới tác động của giá năng lượng trên thế giới. Điều đó cho thấy con đường tăng trưởng hiện nay vẫn còn không ít trở ngại phía trước.
Nhìn rộng hơn, hai sự kiện tưởng chừng không liên hệ với nhau, cuộc gặp giữa ông Tô Lâm và ông Eric Schmidt về trí tuệ nhân tạo, cùng những con số tăng trưởng mạnh của hoạt động ngoại thương — thật ra lại phản ánh cùng một câu chuyện. Việt Nam đang đứng trước cơ hội bước sang một giai đoạn phát triển mới, trong đó công nghệ cao sẽ đóng vai trò quyết định đối với sức cạnh tranh của quốc gia.
Vấn đề hiện nay không còn là Việt Nam có tham gia cuộc đua trí tuệ nhân tạo hay không, mà là Việt Nam có thể tiến nhanh đến mức nào và làm chủ được bao nhiêu công nghệ nền tảng. Bởi trong một thế giới đang thay đổi từng ngày, những quốc gia chỉ dựa vào nguồn nhân công giá rẻ sớm muộn cũng sẽ bị vượt qua. Ngược lại, những quốc gia nắm giữ công nghệ, dữ liệu và nguồn nhân lực có trình độ cao mới là những quốc gia có khả năng giữ vị trí dẫn đầu trong thập niên sắp tới.
NGƯỜI QUAN SÁT
