CALITODAY (07/6/2026): Tổng thống Donald Trump đã đột ngột kết thúc một cuộc phỏng vấn với người dẫn chương trình Kristen Welker của NBC sau khi bị chất vấn về những tuyên bố sai sự thật liên quan đến cuộc bầu cử năm 2020 và các nỗ lực nhằm bồi thường cho những đồng minh chính trị của ông, bao gồm cả những người tham gia vụ bạo loạn ngày 6 tháng 1 năm 2021.
Trong cuộc phỏng vấn được phát sóng hôm Chủ nhật trên chương trình Meet the Press, Trump cho biết ông sẽ “thất vọng” nếu Quốc hội không thông qua gần 1,8 tỷ USD cho một “quỹ chống lạm dụng quyền lực” (anti-weaponization fund), nhằm bồi thường cho những người bị Bộ Tư pháp truy tố dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden.
Tuy nhiên, sau khi tranh cãi với Welker về các cáo buộc gian lận cử tri trong cuộc bầu cử năm 2020 — những tuyên bố bị nhiều tòa án và cơ quan chức năng bác bỏ — Trump đã nổi nóng và nói với nữ nhà báo:
“Chúng ta dừng ở đây đi, vì tôi chịu đủ rồi. Cảm ơn nhé, em yêu.”
Muốn bồi thường cho những người bị truy tố sau vụ bạo loạn ngày 6/1
Trước khi cuộc phỏng vấn trở nên căng thẳng, Trump tiếp tục kêu gọi Quốc hội thông qua khoản ngân sách 1,776 tỷ USD để bồi thường cho những người tham gia sự kiện ngày 6 tháng 1 và những người khác bị Bộ Tư pháp truy tố dưới thời Biden.
Hàng trăm người ủng hộ Trump đã xông vào Điện Capitol ngày 6 tháng 1 năm 2021 và bị bắt giữ với nhiều cáo buộc khác nhau, từ xâm nhập trái phép cho tới hành hung cảnh sát và thậm chí là kích động nổi loạn.
Trump nói với Welker:
“Nếu là tôi quyết định, tôi sẽ trả cho họ số tiền mà họ xứng đáng được nhận. Cuộc sống của nhiều người đã bị hủy hoại. Nhiều người đã tự tử, hãy nghĩ xem.”
Ông tiếp tục:
“Tôi nghĩ quỹ chống lạm dụng quyền lực là một ý tưởng tuyệt vời, và nhiều đảng viên Cộng hòa khác cũng nghĩ vậy. Nếu họ thông qua thì tốt. Nếu không, tôi sẽ thất vọng.”
Kế hoạch bị phản đối và đình chỉ
Trump và các đồng minh đã đề xuất quỹ này vào tháng trước nhằm chi trả cho những người bị truy tố ở cấp liên bang dưới thời Biden, bao gồm nhiều người bị kết án vì các hành vi liên quan đến ngày 6 tháng 1.
Tuy nhiên, một thẩm phán liên bang đã tạm thời đình chỉ kế hoạch này sau khi nó bị khiếu kiện tại tòa án. Sự phản đối mạnh mẽ trong nội bộ đảng Cộng hòa cũng khiến Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche tuyên bố chính quyền Trump sẽ rút lui khỏi kế hoạch lập quỹ đen này.
Trong tuần này, Blanche nói với các nhà lập pháp rằng quỹ này “sẽ không được triển khai”. Trong hồ sơ gửi tòa hôm thứ Sáu, các luật sư của chính phủ cũng khẳng định chính quyền “sẽ không” khôi phục quỹ này.
Tranh cãi về bầu cử năm 2020
Dù vậy, trong cuộc phỏng vấn với NBC, Trump vẫn tiếp tục bảo vệ các tuyên bố của mình về cuộc bầu cử năm 2020 và tranh luận với Welker về việc liệu ông có đưa ra được bằng chứng cho các cáo buộc gian lận hay không.
Có lúc ông nói với nữ nhà báo:
“Hoặc cô gian dối, hoặc cô ngu ngốc.”
Trump cũng cho rằng cuộc khám xét khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của FBI là một ví dụ cho sự lạm quyền của chính quyền Biden. Ông bị điều tra sau khi rời Tòa Bạch Ốc năm 2021 vì bị cáo buộc che giấu hoặc lưu giữ không đúng quy định các tài liệu của Tòa Bạch Ốc.
Ông nói:
“Họ nhắm vào tôi nhiều hơn bất kỳ ai khác. Họ khám xét Mar-a-Lago và đủ thứ khác nữa. Nhưng nhiều người đã bị tổn hại nghiêm trọng. Họ tự tử. Họ mất việc làm.”
Vấn đề Iran
Cuộc phỏng vấn cũng dành nhiều thời gian cho vấn đề Iran. Trump đe dọa sẽ sử dụng sức mạnh quân sự để kiểm soát lượng uranium đã được làm giàu còn lại của Iran nếu không đạt được thỏa thuận.
Ông nói:
“Tôi không hứa điều gì cả. Tôi không thích những cuộc chiến bất tận. Đây không phải là một cuộc chiến bất tận.”
Về chương trình hạt nhân của Iran, ông cho biết:
“Nếu chúng ta đạt được thỏa thuận, chúng ta sẽ cùng nhau xử lý vấn đề. Đó sẽ là thiết bị của chúng ta. Chúng ta sẽ lấy vật liệu hạt nhân đó ra và phá hủy nó. Nhưng nếu không đạt được thỏa thuận, chúng ta sẽ loại bỏ chúng bằng biện pháp quân sự rất mạnh tay.”
Kết thúc đầy căng thẳng
Cuối cùng, Trump đứng dậy rời khỏi cuộc phỏng vấn sau một màn tranh luận gay gắt với Welker.
Ông nói:
“Các người là một mạng lưới truyền thông thiên vị và gian dối. Xin lỗi nhé. Chúng ta dừng ở đây đi vì tôi chịu đủ rồi. Cảm ơn, em yêu. Chúc vui vẻ.”
Phản ứng từ Quốc hội
Gói ngân sách điều chỉnh hiện đang được Hạ viện xem xét sau khi được Thượng viện thông qua hôm thứ Sáu. Một số Thượng Nghị sĩ Cộng hòa đã phản đối việc đưa quỹ bồi thường này vào dự luật, cảnh báo rằng dự luật về Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) sẽ không được thông qua nếu gắn kèm khoản chi này.
Dân biểu Cộng hòa Brian Fitzpatrick tuyên bố trên CNN:
“Không có đủ phiếu bầu và sẽ không có đủ phiếu bầu để chi dù chỉ một xu cho quỹ này.”
Cựu lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Thượng viện Mitch McConnell cũng chỉ trích gay gắt ý tưởng này:
“Người đứng đầu cơ quan thực thi pháp luật của quốc gia lại yêu cầu một quỹ để trả tiền cho những người tấn công cảnh sát sao? Hoàn toàn ngu ngốc và sai trái về mặt đạo đức.”
Trong khi đó, lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cho rằng vấn đề này đang gây chia rẽ sâu sắc trong nội bộ đảng Cộng hòa.
Ông nói:
“Đảng Cộng hòa đang rối loạn hoàn toàn, họ công kích lẫn nhau trong khi người dân Mỹ phải gánh chịu hậu quả. Họ đã tự trói mình vào quỹ đen đầy tai tiếng của Trump dành cho các đồng minh giàu có và những người tham gia cuộc nổi loạn ngày 6 tháng 1.”
Bầu cử Thống Đốc California đang kiểm phiếu.
Cựu Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Xavier Becerra (Đảng Dân chủ) hôm thứ Năm đã giành quyền vào vòng tổng tuyển cử tháng 11 tại bang California, theo Decision Desk HQ. Với 73% số phiếu đã được kiểm vào Chủ nhật, Becerra đang dẫn trước ứng cử viên Cộng hòa Steve Hilton chưa đến 1 điểm phần trăm.
Hilton đang dẫn trước ứng cử viên Dân chủ Tom Steyer hơn 4,7 điểm phần trăm, nhưng Decision Desk HQ vẫn chưa công bố kết quả chính thức cho vị trí ứng viên thứ hai được quyền đi tiếp.
Tổng thống cho biết đã bốn ngày trôi qua mà “họ vẫn chưa gần đạt được kết quả”, ám chỉ quá trình kiểm phiếu chậm tại California.
“Các bạn có biết tại sao họ làm vậy không? Bởi vì họ đang gian lận bầu cử,” Trump nói.
Khi Welker hỏi liệu ông có bằng chứng nào cho thấy cuộc đua bị gian lận hay không, tổng thống trả lời: “Tôi chỉ cần nhìn là đủ.”
Sau đó, Trump hỏi người dẫn chương trình: “Cô có nghĩ là thích hợp không khi tổ chức một cuộc bầu cử mà năm ngày sau vẫn chưa xác định được người chiến thắng?”
Tổng thống tiếp tục nói rằng các quan chức bầu cử ở California là “tham nhũng”, đồng thời chỉ trích Welker và các đồng nghiệp truyền thông của cô.
“Họ tham nhũng, cũng như cô tham nhũng vậy. Báo chí của cô tham nhũng. Và ‘Meet the Press’ cũng tham nhũng,” Trump nhận xét.
Welker đáp lại: “Công bằng mà nói, tôi không tham nhũng,” đồng thời cố gắng đưa cuộc trò chuyện trở lại đúng hướng.
“Hoặc là cô tham nhũng, hoặc là cô ngu ngốc,” tổng thống đáp trả. “Cô đang hoàn toàn rơi vào cái bẫy này của họ. Cô biết những cuộc bầu cử này bị gian lận. Đài của cô cũng biết chúng bị gian lận.”
Sau một hồi tranh luận qua lại và một câu hỏi của Welker về Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche, Trump cho rằng nước Mỹ “giống như một quốc gia thế giới thứ ba” trong việc tổ chức bầu cử.
“Các cuộc bầu cử của các vị là gian dối, và cô cũng gian dối, còn ‘Meet the Press’ cũng gian dối,” ông tiếp tục. “ABC, CBS và CNN cũng vậy.”
Sau đó, ông gọi NBC News là “một mạng lưới truyền thông thiên vị và tham nhũng”.
“Thôi được rồi. Chúng ta dừng ở đây đi vì tôi chịu đủ rồi. Cảm ơn nhé, em yêu. Chúc vui vẻ,” tổng thống nói trước khi tháo micro và ném nó xuống đất.
Khi Welker phản đối rằng cô đã “lặn lội tới tận Wisconsin” để thực hiện cuộc phỏng vấn này, Trump đáp rằng ông đã dành cho cô “đủ thời gian”.
“Một đất nước không bao giờ có thể vĩ đại với một nền báo chí không trung thực,” tổng thống nhận xét.
Sau đó, ông đứng dậy và rời đi.
Thẩm phán bác đơn kiện nhạc sĩ hủy buổi biểu diễn tại Trung tâm Kennedy sau khi trung tâm được đổi tên theo Trump
Một thẩm phán tại Washington, D.C. hôm thứ Sáu đã bác bỏ vụ kiện do Trung tâm Kennedy đệ trình chống lại một nhạc sĩ nhạc jazz vì đã hủy buổi biểu diễn sau khi hội đồng quản trị của trung tâm bổ sung tên của Tổng thống Trump vào tên tòa nhà.
Thẩm phán liên kết Tanya Jones Bosier cho rằng Trung tâm Kennedy không chứng minh được rằng nghệ sĩ Chuck Redd đã ký hợp đồng biểu diễn tại buổi tiệc lễ hội của trung tâm nghệ thuật biểu diễn này, theo tờ The New York Times.
Sau khi hội đồng quản trị của tổ chức bỏ phiếu vào tháng 12 để đổi tên trung tâm thành Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn Donald J. Trump và John F. Kennedy, Chuck Redd đã hủy phần trình diễn của mình trong buổi hòa nhạc jazz Giáng sinh thường niên vào đêm 24/12. Redd, một tay trống nhạc jazz, đã chủ trì chương trình “Jazz Jams” dịp lễ từ năm 2006.
Kết quả là trung tâm đã hủy toàn bộ buổi hòa nhạc. Cựu Chủ tịch Trung tâm Kennedy Richard Grenell chỉ trích Redd vì việc hủy chương trình và cho biết tổ chức sẽ yêu cầu bồi thường 1 triệu USD vì cái mà ông gọi là một “màn kịch chính trị”.
Redd là một trong nhiều nghệ sĩ đã hủy các buổi biểu diễn tại trung tâm nằm ở khu Foggy Bottom của thủ đô Washington.
Trong khi Trung tâm Kennedy cho rằng Redd đã vi phạm hợp đồng ký kết để dẫn dắt buổi hòa nhạc, thẩm phán Jones Bosier đứng về phía tay trống này. Bà viết rằng việc Redd không ký thỏa thuận trong năm ngoái là một sự thật “không có tranh cãi”.
Jones Bosier, người được cựu Tổng thống Biden bổ nhiệm, cũng cho biết trung tâm không bị thiệt hại doanh thu từ việc hủy chương trình vì buổi hòa nhạc hoàn toàn miễn phí. Bà lưu ý rằng “toàn bộ buổi biểu diễn đã bị hủy do nhiều nghệ sĩ cùng rút lui, vì vậy trung tâm cũng không phải chịu chi phí cho nhân viên hoặc các nghệ sĩ khác”, theo The New York Times.
Hôm thứ Năm, cố vấn pháp lý của trung tâm đã chỉ đạo nhân viên ngay lập tức bắt đầu gỡ bỏ tên của Tổng thống Trump khỏi cơ sở này. Động thái này diễn ra sau khi một thẩm phán liên bang đứng về phía Dân biểu Joyce Beatty (Đảng Dân chủ – bang Ohio), thành viên đương nhiên của hội đồng quản trị trung tâm, người đã khởi kiện việc đổi tên.
Trong một bản ghi nhớ nội bộ, cố vấn pháp lý yêu cầu nhân viên thay đổi chữ ký email, giấy tiêu đề và các tài liệu khác để sử dụng lại tên gốc của địa điểm. Bản ghi nhớ cũng đặt thời hạn ngày 12/6 để thay thế các biển hiệu bên trong và bên ngoài, đồng thời xóa tên Trump khỏi đồ nội thất và các vật dụng khác.
Liên quan đến kế hoạch đóng cửa trung tâm trong hai năm để cải tạo bắt đầu từ ngày 5/7 — một vấn đề khác cũng bị bà Beatty kiện — bản ghi nhớ cho biết các quan chức vẫn đang “xem xét các lựa chọn của mình và sẽ sớm cung cấp hướng dẫn thêm” về việc liệu kế hoạch này có tiếp tục hay không.
Phán quyết của Thẩm phán Tòa án Quận Liên bang Christopher R. Cooper, người được cựu Tổng thống Obama bổ nhiệm, yêu cầu hội đồng quản trị xem xét lại kế hoạch cải tạo nói trên.
Roma Daravi, Phó Chủ tịch phụ trách quan hệ công chúng của trung tâm, phát biểu với The Hill hôm thứ Năm:
“Chúng tôi đang tuân thủ lệnh của tòa án đồng thời đánh giá mọi lựa chọn pháp lý nhằm bảo vệ dự án nâng cấp này và ghi nhận vai trò lãnh đạo của Tổng thống Trump.”
Trump bảo vệ quỹ “chống vũ khí hóa”: “Ý tưởng tuyệt vời”
Tổng thống Trump hôm thứ Sáu đã bảo vệ quỹ “chống vũ khí hóa” trị giá gần 1,8 tỷ USD của chính quyền ông, chỉ vài ngày sau khi quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche cho biết Bộ Tư pháp sẽ không tiếp tục triển khai quỹ này.
“Cá nhân tôi nghĩ quỹ chống vũ khí hóa là một ý tưởng tuyệt vời, và nhiều thành viên Đảng Cộng hòa khác cũng nghĩ như vậy,” Trump nói với người dẫn chương trình Kristen Welker trong cuộc phỏng vấn của NBC News trên chương trình Meet the Press phát sóng vào Chủ nhật hôm nay 07/6.
“Bạn phải được phê duyệt. Nếu họ được phê duyệt thì rất tốt,” ông nói thêm, ám chỉ Bộ Tư pháp. “Nếu không được phê duyệt, tôi sẽ thất vọng.”
Bộ Tư pháp đã thành lập quỹ trị giá 1,776 tỷ USD này như một phần của thỏa thuận dàn xếp trong vụ kiện trị giá 10 tỷ USD mà Trump đệ đơn chống lại Sở Thuế vụ Hoa Kỳ (IRS). Blanche cũng ký một bản ghi nhớ cấm IRS — cơ quan thuộc Bộ Tài chính — xem xét lại các hồ sơ khai thuế trước đây của tổng thống, gia đình ông hoặc các doanh nghiệp của ông.
Tại Quốc hội, các nhà lập pháp từ cả hai đảng nhanh chóng phản đối quỹ này. Nhiều người bày tỏ lo ngại rằng những cá nhân bị kết án liên quan đến vụ tấn công Điện Capitol ngày 6/1/2021 — bao gồm cả những người đã hành hung cảnh sát — sẽ nhận được tiền từ ngân sách của người nộp thuế.
Gần một nửa trong số 1.517 người tham gia cuộc khảo sát gần đây của The Economist/YouGov phản đối quỹ này, bao gồm 48% những người đã bỏ phiếu cho Trump trong cuộc bầu cử năm 2024. Chưa đến một phần tư số người được hỏi ủng hộ quỹ, trong khi 27% cho biết họ không chắc chắn.
Tuy nhiên, sau khi một thẩm phán liên bang tại Virginia tạm thời ngăn chặn việc chi trả từ quỹ và một thẩm phán liên bang tại Florida mở lại vụ kiện của Trump chống IRS, Bộ Tư pháp đã từ bỏ ý tưởng này.
Blanche xác nhận sự thay đổi này hôm thứ Ba trong phiên điều trần của tiểu ban thuộc Ủy ban Phân bổ Ngân sách Hạ viện về việc giám sát Bộ Tư pháp.
“Chúng tôi sẽ không tiếp tục với quỹ này. Chấm hết,” Blanche tuyên bố. Tuy nhiên, ông cũng cho biết sẽ không rút lại bản ghi nhớ cấm IRS điều tra hồ sơ thuế của Trump.
Đầu tuần này, Trump nói rằng ông sẽ đề cử Blanche vào vị trí Bộ trưởng Tư pháp chính thức.
Trump lập luận với Welker rằng quỹ này là cần thiết đối với những người “đã bị hủy hoại bởi các cảnh sát tha hóa và bởi sự vũ khí hóa của chính phủ.”
“Nhiều người trong số đó nên được bồi thường,” tổng thống nói với Welker. “Tuy nhiên, theo như tôi hiểu thì quỹ chống vũ khí hóa sẽ thành lập một nhóm người — những người có thể được bất kỳ ai lựa chọn, những người công bằng và thông minh — và họ sẽ xem xét từng trường hợp riêng lẻ.”
Khi Welker hỏi liệu ông có tin rằng những người bị kết án vì hành hung cảnh sát vào ngày 6/1 nên nhận tiền thuế của dân hay không, Trump trả lời rằng ông “không có xu hướng đồng ý như vậy”, nhưng sau đó chuyển sang chỉ trích Bộ Tư pháp dưới thời cựu Tổng thống Biden.
“Tôi có thể nói với bạn điều này: 97% những người đó, nếu bạn nhìn vào họ, thì FBI hoặc ai đó — bởi vì có rất nhiều cảnh sát tham nhũng, cảnh sát tha hóa,” tổng thống phát biểu.
Tính đến tháng 1 năm 2025, hơn 170 người đã nhận tội hành hung lực lượng thực thi pháp luật liên quan đến vụ tấn công, theo Diễn đàn Nghiên cứu Điều hành Cảnh sát (Police Executive Research Forum). Khi Welker nhắc đến con số này, Trump khẳng định rằng các đặc vụ FBI đã cho phép những người này đi vào tòa nhà Quốc hội ngày 6/1.
“Họ có các đặc vụ FBI dẫn những người đó vào tòa nhà,” tổng thống nói, đồng thời khẳng định FBI đã bảo họ đi vào bên trong. “Những người đó đi xung quanh, nhìn ngắm và nói: ‘Ồ, nơi này đẹp quá’… Họ được dẫn vào tòa nhà.”
Sau đó, Trump nói rằng những người đã nhận tội hành hung cảnh sát làm như vậy “vì họ sợ hãi” chính phủ liên bang.
“Họ đi xuống đó. Họ được dẫn vào một tòa nhà. Nhiều người trong số họ bị bắt ngay cả khi chưa hề bước vào tòa nhà,” ông nói thêm mà không đưa ra bằng chứng.
Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) vẫn còn những con đường khác để chi trả bồi thường ngoài quỹ “chống vũ khí hóa chính quyền” của Trump
Việc chấm dứt quỹ “chống vũ khí hóa chính quyền” do Tổng thống Trump đề xuất không nhất thiết sẽ ngăn Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) chi trả tiền cho những người cho rằng họ đã bị chính phủ đối xử bất công. Thay vào đó, nhiều người đang tìm kiếm những con đường khác để tiếp cận nguồn tiền liên bang.
Sau khi quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche tuyên bố quỹ gây tranh cãi này sẽ “không được triển khai”, Thượng Nghị sĩ Lindsey Graham (Cộng hòa – Nam Carolina) nhấn mạnh rằng từ lâu đã tồn tại một cơ chế pháp lý để người dân yêu cầu chính phủ bồi thường.
Ông viết trên mạng xã hội X:
“Chúng ta đã có một hệ thống pháp luật cho phép người dân đưa ra các yêu cầu bồi thường đối với chính phủ. Không cần phải phát minh lại điều đó.”
Graham khuyến khích những người muốn được bồi thường sử dụng Đạo luật Khiếu kiện Dân sự đối với Chính phủ Liên bang (Federal Tort Claims Act – FTCA).
Quỹ Phán quyết (Judgment Fund) – nguồn tiền gần như không giới hạn
Chính phủ Mỹ có một quỹ đặc biệt gọi là Judgment Fund, dùng để thanh toán các khoản dàn xếp hoặc phán quyết chống lại chính phủ liên bang. Nhiều bị cáo trong vụ bạo loạn ngày 6/1/2021 và những người cho rằng họ là nạn nhân của việc “vũ khí hóa hệ thống pháp luật” đã bắt đầu nộp đơn theo FTCA với hy vọng nhận được tiền bồi thường từ quỹ này.
Một trong những người đầu tiên tìm kiếm bồi thường là Michael Caputo, cựu phát ngôn viên Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh dưới nhiệm kỳ đầu của Trump. Ông cho rằng mình là nạn nhân của cuộc điều tra Crossfire Hurricane liên quan đến bộ phim tài liệu ông thực hiện về Hunter Biden.
Caputo nói:
“Quỹ chống vũ khí hóa là một bất ngờ thú vị, nhưng các Thượng Nghị sĩ Cộng hòa, những người quyết định rằng gia đình tôi không xứng đáng được bồi thường, sẽ không ngăn cản tôi. Việc kết thúc quỹ này chỉ là một sự xao nhãng tạm thời.”
Ông cho biết mình đang xem xét nộp đơn theo FTCA.
FTCA hoạt động như thế nào?
Theo FTCA:
Người khiếu nại có 2 năm kể từ ngày xảy ra sự việc để nộp đơn.
Nếu chính phủ từ chối hoặc không phản hồi trong vòng 6 tháng, họ có thể kiện ra tòa liên bang.
Nếu DOJ quyết định dàn xếp sớm, khoản tiền có thể được chi trả mà không cần sự giám sát đáng kể từ tòa án.
Dân biểu Dan Goldman (Dân chủ – New York) cảnh báo:
“Ngay cả khi quỹ ‘chống vũ khí hóa’ bị hủy bỏ hoặc bị Quốc hội cấm, họ vẫn có thể đi theo con đường FTCA. Nếu không đặt ra các rào cản pháp lý đối với các yêu cầu bồi thường theo FTCA, họ đơn giản sẽ làm điều tương tự bằng một cách khác.”
Tranh cãi quanh quỹ của Trump vẫn chưa kết thúc
Thượng viện Mỹ hôm thứ Năm không thể thông qua biện pháp chính thức nhằm ngăn chặn quỹ “chống vũ khí hóa”.
Mặc dù Todd Blanche tuyên bố quỹ đã “chấm dứt, hết chuyện”, ông vẫn từ chối đưa cam kết đó thành văn bản hoặc thu hồi bản ghi nhớ liên quan.
Trong khi đó, chính Tổng thống Trump lại khiến mọi thứ thêm khó hiểu khi nói với phóng viên:
“Tôi phải hỏi các luật sư đã. Tôi không biết.”
Lo ngại tiền thuế được dùng để bồi thường cho người tham gia vụ 6/1
Thượng Nghị sĩ Richard Blumenthal (Dân chủ – Connecticut) cho rằng Quốc hội nên xem xét hạn chế cách sử dụng Judgment Fund.
Ông nói:
“Chúng ta nên cấm những người đã bị kết án hình sự, đặc biệt là những người tham gia vụ bạo loạn ngày 6/1, nhận tiền từ Judgment Fund. Bộ Tư pháp hiện nay quá tham nhũng đến mức họ có thể dàn xếp những vụ kiện giả tạo.”
Ông cũng gọi quỹ chống vũ khí hóa là:
“Một quỹ đen không nên tồn tại.”
Hàng trăm đơn yêu cầu bồi thường đã được chuẩn bị
Luật sư Peter Ticktin ở Florida cho biết ông đã bắt đầu nộp hồ sơ FTCA cho khoảng 200 khách hàng và dự kiến con số này sẽ tăng lên.
Ông nói:
“Nhiều người cho rằng họ không nên được bồi thường, nhưng họ không nhìn vào thực tế. Họ không gây ra sự kiện ngày 6/1.”
Ticktin cho biết ông không đại diện cho bất kỳ ai đã tấn công lực lượng thực thi pháp luật.
Một luật sư khác là Mark McCloskey ở Missouri — người từng bị truy tố rồi được ân xá sau khi chĩa súng vào người biểu tình gần nhà mình — cho biết ông đã bắt đầu chuẩn bị hồ sơ FTCA từ tháng 12 năm ngoái cho khoảng 400 khách hàng liên quan đến vụ 6/1.
Ban đầu ông ủng hộ quỹ chống vũ khí hóa, nhưng sau khi tính toán, ông nhận thấy số tiền 1,7 tỷ USD sẽ phải chia cho rất nhiều đối tượng khác nhau, khiến mỗi người nhận được không đáng kể.
Theo ông:
“Việc sử dụng Judgment Fund hiện có là một khả năng rất thực tế.”
Các chuyên gia pháp lý hoài nghi
Nhiều bị cáo ngày 6/1 cho rằng việc truy tố họ mang động cơ chính trị. Tuy nhiên, các lập luận về việc bị “truy tố có chọn lọc” hoặc “truy tố mang tính trả thù” trước đây đều không được tòa án chấp nhận.
Rupa Bhattacharyya, cựu Giám đốc Ban Khiếu kiện Dân sự thuộc DOJ, cho rằng rất khó để các yêu cầu này thành công.
Bà nói:
“Judgment Fund được tạo ra để cho phép chính phủ dàn xếp các vụ kiện thực sự có nguy cơ thua kiện.”
Bà nhấn mạnh:
“Những người này đã bị đại bồi thẩm đoàn truy tố, được xét xử tại tòa, nhiều người đã nhận tội hoặc bị bồi thẩm đoàn kết tội và bị thẩm phán tuyên án. Có rất nhiều lý do khiến các cáo buộc truy tố ác ý không có cơ sở pháp lý.”
Quốc hội tìm cách siết chặt hơn
Dân biểu Jamie Raskin (Dân chủ – Maryland) đã đề xuất nhiều dự luật nhằm:
Ngăn chặn quỹ chống vũ khí hóa của Trump.
Hủy bỏ bản ghi nhớ của DOJ hạn chế việc điều tra Trump, gia đình ông và các doanh nghiệp của ông.
Yêu cầu mọi thỏa thuận dàn xếp mà Trump muốn thực hiện phải được thẩm phán xem xét và phê chuẩn.
Raskin cho biết mục tiêu là:
“Ngăn họ tìm đường vòng sau khi tuyên bố từ bỏ quỹ đen này.”
Ông nhấn mạnh rằng từ trước đến nay DOJ thường đấu tranh quyết liệt trước các vụ kiện chống chính phủ và rất hiếm khi chấp nhận dàn xếp.
Con đường pháp lý vẫn đầy trở ngại
McCloskey thừa nhận các nguyên đơn sẽ phải vượt qua nhiều khó khăn:
Thời hiệu khởi kiện.
Tác động pháp lý của các lệnh ân xá.
Câu hỏi liệu việc được ân xá có làm mất cơ sở cho lập luận rằng họ bị truy tố mang tính trả thù hay không.
Ông kết luận:
“Mỗi lần kiện chính phủ liên bang, đó đều là một con đường cực kỳ gian nan.”
Trump nói Mỹ chỉ giải phong tỏa tài sản của Iran sau khi đạt thỏa thuận hòa bình
Tổng thống Trump hôm thứ Sáu nói rằng Mỹ sẽ chỉ giải phong tỏa tài sản của Iran sau khi hai bên đạt được một thỏa thuận hòa bình.
“Không,” tổng thống trả lời trong chương trình “Meet the Press” của NBC trong cuộc phỏng vấn phát sóng vào Chủ nhật, khi người dẫn chương trình Kristen Welker hỏi liệu ông có giải phóng bất kỳ tài sản nào của Iran hoặc dỡ bỏ lệnh trừng phạt như một phần của thỏa thuận hay không.
“Nếu họ cư xử tốt, nếu họ làm tốt, chúng tôi sẽ bắt đầu thảo luận” về việc giải phong tỏa tài sản và dỡ bỏ trừng phạt, ông Trump nói thêm.
Các quan chức Iran ước tính rằng hơn 100 tỷ USD tài sản đang bị đóng băng do các lệnh trừng phạt, hạn chế ngân hàng và các tranh chấp pháp lý, theo Iran International.
Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei, nói với CNN hôm thứ Sáu rằng các cuộc đàm phán đã rơi vào bế tắc vì chính quyền Trump đến nay vẫn từ chối giải phóng 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran.
“Các cuộc đàm phán đang bế tắc và ông Trump phải phá vỡ thế bế tắc này,” Rezaei nói. “Quả bóng đang ở sân của Trump.”
Tuy nhiên, Bộ Tài chính Mỹ được cho là có kế hoạch sử dụng các tài sản bị phong tỏa của Iran để giúp các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh khắc phục thiệt hại do Tehran gây ra trong chiến tranh. CBS News đưa tin hôm thứ Bảy rằng Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã chỉ đạo bộ của mình thu thập ước tính từ các đồng minh vùng Vịnh về chi phí sửa chữa.
Ông Trump nói với Welker hôm thứ Sáu rằng chính quyền của ông và các quan chức Iran đang “rất gần” đạt được một thỏa thuận. Tổng thống cho biết chính phủ Iran đã “thừa nhận rằng” họ sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân, nhưng ông muốn có một sự nhượng bộ rộng hơn.
“Chúng tôi đã có một điều khoản rằng chúng tôi sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân,” ông Trump nói. “Và mọi người đều rất hài lòng với điều đó ngoại trừ tôi. Và tôi nói, ‘Vậy nếu họ không phát triển, nhưng họ đi mua, họ sở hữu thì sao?’”
“Tôi muốn đưa từ ‘mua’, hoặc ‘sở hữu’, hoặc ‘tiếp nhận’ vào đó. … Bạn phải có điều đó trong thỏa thuận vì đó không phải là phát triển,” ông nói tiếp. “Vì vậy họ không có quyền phát triển hoặc mua, sở hữu, hay tiếp nhận.”
Nhưng tổng thống cảnh báo rằng nếu hai bên không đạt được thỏa thuận trong thời gian gần, Mỹ sẽ lại tiến hành hành động quân sự.
“Tôi nghĩ rằng chúng ta hoặc sẽ có một thỏa thuận trong thời gian khá nhanh, hoặc chúng ta sẽ kết thúc bằng biện pháp quân sự,” ông nói.
Trump phủ nhận việc chiến dịch tranh cử cam kết chấm dứt “các cuộc chiến vô tận”: “Tôi không hề hứa gì cả”
Tổng thống Trump hôm thứ Sáu đã phủ nhận rằng ông từng vận động tranh cử với cam kết tránh các “cuộc chiến vô tận”, trong bối cảnh ông đang tìm cách đạt được một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột với Iran.
“Tôi không hề hứa gì cả. Tôi không thích những cuộc chiến vô tận. Đây không phải là một cuộc chiến vô tận,” ông nói với người dẫn chương trình Kristen Welker trên chương trình “Meet the Press” của NBC, trong một cuộc phỏng vấn phát sóng vào Chủ nhật.
“Chúng tôi đã làm việc này được ba tháng,” ông nói thêm, đề cập đến cuộc xung đột với Iran bắt đầu vào ngày 28/2. “Phần lớn thời gian đó là trong… một hình thức ngừng bắn khá tốt.”
Sau đó, tổng thống nói rằng ông sẽ “không xây dựng quân đội mạnh nhất thế giới” nếu ông hoàn toàn phản đối chiến tranh.
Đạo luật “One Big Beautiful Bill” mà Trump ký ban hành vào tháng 7 năm ngoái bao gồm 150 tỷ USD cho quốc phòng — trong khi Ngũ Giác Đài yêu cầu mức kỷ lục 1,5 nghìn tỷ USD cho ngân sách năm tài khóa 2027 từ Quốc hội, tăng 42% so với năm nay. Đầu tuần này, Ủy ban Quân vụ Hạ viện đã thông qua dự luật chính sách quốc phòng thường niên, bao gồm 1,15 nghìn tỷ USD ngân sách được phân bổ.
Tuy nhiên, kể từ khi bắt đầu chiến dịch tranh cử tổng thống lần đầu vào năm 2015, ông đã nhiều lần chỉ trích các cuộc chiến kéo dài của Mỹ tại Trung Đông. Trong một cuộc tranh luận tháng 2/2016 với các đối thủ Cộng hòa trên CBS, Trump chỉ trích cựu Tổng thống George W. Bush vì cuộc chiến Iraq.
“Chúng ta đã tiêu 2 nghìn tỷ USD, hàng nghìn sinh mạng, và chẳng thu được gì,” ông nói. “Iran đang kiểm soát Iraq, với trữ lượng dầu lớn thứ hai thế giới. Rõ ràng đó là một sai lầm.”
Ông nói thêm: “Chúng ta lẽ ra không bao giờ nên vào Iraq. Chúng ta đã làm bất ổn Trung Đông.”
Hơn 8 năm sau, Trump cam kết rằng nếu tái đắc cử, “những năm chiến tranh, yếu kém và hỗn loạn” sẽ kết thúc.
“Tôi có thể chấm dứt chiến tranh chỉ bằng một cuộc điện thoại,” ông nói tại Đại hội toàn quốc Đảng Cộng hòa năm 2024.
Tiểu sử của ông trên trang web Tòa Bạch Ốc cũng liệt kê “chấm dứt các cuộc chiến vô tận” là một trong những ưu tiên hàng đầu.
Tuy nhiên, trước, trong và giữa hai nhiệm kỳ, tổng thống cũng nhiều lần nói rằng Tehran không được sở hữu vũ khí hạt nhân — lý do ông đưa ra để khởi động cuộc chiến với Iran.
“Iran không thể có vũ khí hạt nhân,” ông nói tại một cuộc vận động hai ngày trước bầu cử 2024. “Vũ khí hạt nhân là mối đe dọa lớn nhất không chỉ với đất nước chúng ta mà với toàn thế giới.”
Trump: Iran chưa đồng ý thỏa thuận hòa bình vì họ ‘mạnh’ và ‘tự hào’
Trump gây bất ngờ với ý tưởng gặp lãnh tụ tối cao của Iran.
Tổng thống Trump nói rằng Iran chưa đồng ý một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến tranh vì họ “mạnh” và “tự hào”, nhưng cho rằng họ “không còn lựa chọn nào khác” ngoài việc phải đạt được thỏa thuận.
“Họ mạnh, họ tự hào, có những điều họ chưa từng nghĩ sẽ phải làm nhưng giờ họ sẽ phải làm,” ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn với Kristen Welker của NBC được ghi hình vào thứ Sáu. Toàn bộ cuộc phỏng vấn sẽ được phát sóng vào sáng Chủ nhật.
“Họ không có lựa chọn nào khác, và mọi thứ cần một chút thời gian,” ông nói thêm.
Tổng thống đã bác bỏ việc vội vàng đạt một thỏa thuận dài hạn với Iran liên quan đến chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz — tuyến đường thủy nơi khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới được vận chuyển mỗi ngày.
Trong quá trình xây dựng lộ trình đạt thỏa thuận, các cuộc đàm phán cũng bị cản trở bởi xung đột giữa Israel và Hezbollah, một nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn có trụ sở tại Lebanon. Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Tehran vào các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh, bao gồm Kuwait, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, đã tạo thêm áp lực thúc đẩy một thỏa thuận.
“Hiện tôi đang tiến rất nhanh. Tôi mới được ba tháng. Bạn biết đấy, chiến tranh Việt Nam kéo dài 19 năm. Tôi mới ở tháng thứ ba, và tất cả những gì họ làm là hỏi ‘khi nào ông sẽ thắng?’” Tổng thống nói với Welker.
“Nếu tôi là đảng Dân chủ, sẽ không ai nói như vậy, nhưng điều đó không quan trọng với tôi. Tôi đã quen với nó rồi,” ông nói thêm.
Mỹ và Iran đều đã đồng ý ngừng bắn vào tháng 4, nhưng cả hai bên vẫn tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công trong khu vực.
Các quan chức quân sự Mỹ mô tả các cuộc tấn công của họ là “tự vệ”, trong khi Iran cáo buộc Washington vi phạm thỏa thuận ngừng bắn do chiến dịch tấn công của Israel ở Lebanon.
Iran nói rằng họ sẽ rút khỏi các cuộc đàm phán với Mỹ vào đầu tháng này do chiến dịch trên bộ chống Hezbollah.
Trump đối mặt với thách thức từ Đảng Cộng hòa khi bầu cử giữa kỳ đến gần
Khi cuộc bầu cử giữa kỳ đang đến gần, tổng thống phải đối mặt với áp lực chính trị ngày càng lớn về các vấn đề then chốt như kinh tế và cuộc chiến Iran. Sự bất mãn của người dân Mỹ về giá xăng tăng do chiến tranh đã khiến mức ủng hộ ròng của ông giảm xuống mức thấp nhất từ trước đến nay.
Một loạt xung đột tại Quốc hội cũng cho thấy sự chia rẽ trong Đảng Cộng hòa về một số đề xuất gây tranh cãi gần đây của Trump, bao gồm quỹ “chống vũ khí hóa” trị giá 1,8 tỷ USD hiện đã bị hủy bỏ và kế hoạch xây dựng một phòng khiêu vũ rộng 90.000 foot vuông tại Tòa Bạch Ốc.
Các rạn nứt trong nội bộ GOP thể hiện rõ trong tuần này trong một cuộc bỏ phiếu kéo dài tại Thượng viện, khi một số Dân biểuCộng hòa đứng về phía Đảng Dân chủ để ủng hộ các sửa đổi nhằm chặn cả hai đề xuất.
Riêng Hạ viện đã giáng một đòn lưỡng đảng vào Trump khi sáu Dân biểuCộng hòa cùng với Đảng Dân chủ thông qua một cuộc bỏ phiếu về viện trợ quân sự cho Ukraine trong cuộc chiến với Nga, bất chấp việc tổng thống rút hỗ trợ của Mỹ đối với Kyiv.
Một nghị quyết về quyền chiến tranh nhằm buộc Trump chấm dứt cuộc chiến Iran cũng đã được thông qua tại Hạ viện trong tuần này, càng cho thấy sự sẵn sàng ngày càng tăng của Quốc hội trong việc phản đối ông về các vấn đề quan trọng nhất trong bối cảnh bầu cử giữa kỳ.
Khi chính quyền Trump tiếp tục đàm phán với Tehran để mở lại eo biển Hormuz và cải tổ chương trình hạt nhân, quân đội Mỹ xác nhận đã bắn hạ các tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái của Iran phóng về phía các đồng minh Ả Rập vùng Vịnh.
Trump cũng có khả năng sẽ phải trả lời về quyết định bổ nhiệm Bill Pulte làm Giám đốc Tình báo Quốc gia tạm quyền — một động thái khiến nhiều Thượng Nghị sĩ Cộng hòa bất ngờ vì lo ngại về kinh nghiệm an ninh quốc gia của Pulte trong bối cảnh chiến tranh với Iran.
Đề cử của Trump thay thế Giám đốc DNI sắp mãn nhiệm Tulsi Gabbard đã vấp phải phản ứng lưỡng đảng, với lo ngại rằng Pulte — người từng cáo buộc các đối thủ chính trị của Trump gian lận thế chấp — có thể “vũ khí hóa” văn phòng tình báo.
Lãnh đạo đa số Thượng viện John Thune (R-S.D.) nói với báo chí rằng nếu Trump chính thức đề cử ông này, Pulte sẽ phải trải qua “một chặng đường dài” để được xác nhận.
Lựa chọn có khả năng trở thành Bộ trưởng Tư pháp của Trump cũng có thể gặp khó khăn tại Thượng viện, sau khi quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche, người được xem là ứng viên thay thế Pam Bondi, bị các Thượng Nghị sĩCộng hòa chỉ trích mạnh về quỹ “chống vũ khí hóa” có thể chi trả cho các đồng minh MAGA cho rằng họ từng bị Bộ Tư pháp nhắm mục tiêu trong các chính quyền trước.
Quỹ này đã tạo ra trở ngại tại Thượng viện do câu hỏi về việc ai sẽ được hưởng lợi. Chính quyền sau đó đã hủy bỏ quỹ, vốn xuất phát từ một thỏa thuận giữa Trump và Sở Thuế vụ Mỹ (IRS) trong vụ kiện trị giá 10 tỷ USD liên quan đến việc rò rỉ tờ khai thuế của ông.
Trong khi đó, các nhà quan sát bầu cử đang theo dõi một cuộc đua Thượng viện căng thẳng tại Maine sau một tuần đầy bê bối đối với ứng viên Dân chủ Graham Platner.
Sau khi vụ bê bối nhắn tin tình dục bị tiết lộ, nhiều chi tiết gây sốc về cáo buộc hành vi trong quá khứ đối với phụ nữ cũng xuất hiện, điều mà Platner liên tục phủ nhận.
Dù gặp nhiều khó khăn, Platner vẫn tin rằng mình có cơ hội lật đổ Thượng Nghị sĩđương nhiệm Susan Collins (R).
Pence nói rằng những người bạo loạn ngày 6/1 bạo lực được Trump ân xá ‘không nên nhận một xu nào’
Trump ủng hộ nông dân tại sự kiện ở Wisconsin, ca ngợi gói hỗ trợ trong bối cảnh xung đột Iran.
Cựu Phó Tổng thống Pence hôm thứ Sáu cho biết rằng những người bạo loạn ngày 6/1 đã tấn công cảnh sát, phá hoại tài sản chính phủ hoặc tìm cách cản trở việc chứng nhận kết quả bầu cử tổng thống 2020 trong vụ tấn công Điện Capitol năm 2021 không nên được Tổng thống Trump ân xá và “không nên nhận một xu nào”.
Trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình “Real Time with Bill Maher” của HBO, MC kiêm diễn viên hài Bill Maher đã hỏi Pence về ý định của những người bạo loạn tại Điện Capitol, bao gồm cả những người hô vang đòi treo cổ Pence — một khẩu hiệu mà theo một bản tường thuật gửi tới ủy ban Hạ viện điều tra vụ ngày 6/1, Trump được cho là đã phản ứng tán thành khi sự việc xảy ra.
“Tôi không có vấn đề gì với việc tổng thống ân xá cho những người bị cuốn vào ngày hôm đó,” Pence nói.
“Nhưng với bất kỳ ai đã tấn công cảnh sát, bất kỳ ai đã xâm phạm và phá hoại cơ quan lập pháp của chúng ta và tìm cách cản trở việc kiểm phiếu đại cử tri đoàn, những người đó không bao giờ nên được ân xá và họ cũng không nên nhận một xu nào.”
Vào ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, Trump đã ban hành lệnh ân xá hàng loạt cho các bị cáo liên quan đến vụ ngày 6/1, bao gồm cả những người bị kết tội tấn công lực lượng thực thi pháp luật. Trump đã đưa ra nhiều lý do cho việc ân xá, chủ yếu liên quan đến cách họ bị truy tố và hệ thống tư pháp.
Chính quyền Trump gần đây đã từ bỏ kế hoạch lập quỹ “chống vũ khí hóa” trị giá 1,776 tỷ USD, vốn là một phần của thỏa thuận giữa Trump và IRS trong vụ kiện 10 tỷ USD liên quan đến việc rò rỉ tờ khai thuế của ông.
Quỹ này được thiết kế để bồi thường cho những người cho rằng họ đã bị chính phủ liên bang nhắm mục tiêu không công bằng trong các chính quyền trước, nhưng đã vấp phải chỉ trích mạnh từ các Dân biểucả hai đảng vì lo ngại tiền có thể được dùng cho những người bạo loạn ngày 6/1.
Hai quan chức thực thi pháp luật bị thương trong vụ bạo loạn đã kiện để ngăn việc chi trả từ quỹ này, cho rằng nó có thể giải quyết các yêu sách từ bất kỳ người bạo loạn ngày 6/1 nào đã thực hiện hành vi bạo lực.
Pence đã công khai chỉ trích các nỗ lực “viết lại” lịch sử về sự kiện bạo loạn tại Điện Capitol.
“Tôi đã thấy bằng chứng về điều đó, đặc biệt là tôi cảm thấy bị xúc phạm vào ngày kỷ niệm 6/1 khi Tòa Bạch Ốc đưa ra một dòng thời gian mà theo đó đổ lỗi cho cảnh sát Điện Capitol về vụ bạo loạn hôm đó,” cựu phó tổng thống nói trong một cuộc phỏng vấn.
Trump chọn một Giám đốc Tình báo Quốc gia không đủ năng lực
Bằng việc bổ nhiệm Bill Pulte—người bị cho là hoàn toàn không đủ năng lực—làm quyền Giám đốc Tình báo Quốc gia, Tổng thống Trump một lần nữa cho thấy ông ưu tiên lợi ích cá nhân của mình hơn là lợi ích an ninh quốc gia của nước Mỹ.
Ngay cả trong đội ngũ những người bị xem là kém năng lực mà Trump đã bổ nhiệm vào Nội các và các vị trí cấp cao khác, Pulte vẫn nổi bật vì hoàn toàn không có kinh nghiệm, kiến thức hay kỹ năng cần thiết cho công việc cực kỳ quan trọng mà Trump giao cho ông.
Giống như nhiều quan chức cấp cao khác do Trump bổ nhiệm, Pulte được cho là sẵn sàng “vũ khí hóa” quyền lực của chính phủ liên bang chống lại bất kỳ ai mà Trump đối lập, và làm bất cứ điều gì Trump yêu cầu. Ông cũng liên tục ca ngợi tổng thống, từng đăng trên X rằng Trump là “tổng thống vĩ đại nhất trong lịch sử.” Đây là những phẩm chất mà Trump coi trọng nhất.
Pulte, 38 tuổi, là giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang, một cơ quan quản lý giám sát các doanh nghiệp do chính phủ bảo trợ như Fannie Mae và Freddie Mac. Ông cũng là chủ tịch hội đồng quản trị của Fannie và Freddie. Không có tổ chức nào trong số này liên quan đến tình báo hay an ninh quốc gia.
Tờ New York Times đưa tin vào tháng 11 năm ngoái rằng trước cuộc bầu cử 2024, “Pulte và vợ ông, Diana, đã đóng góp gần 1 triệu USD cho nhiều ủy ban vận động tranh cử ủng hộ ông Trump và các ứng viên Cộng hòa khác.”
Tại Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang, Pulte đã sử dụng hồ sơ thế chấp để đưa ra các cáo buộc gian lận thế chấp không có cơ sở nhằm vào Tổng chưởng lý bang New York Letitia James, Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Lisa Cook và Thượng Nghị sĩ Adam Schiff (D-California), đồng thời tìm cách (không thành công) để loại bỏ Chủ tịch Fed khi đó là Jerome Powell—những người đều bị Trump phản đối. Chỉ có bà James bị buộc tội gian lận, nhưng một đại bồi thẩm đoàn đã từ chối truy tố.
Pulte bị cho là không đủ điều kiện để được tuyển ngay cả vào vị trí công chức cấp thấp trong hầu hết các cơ quan tình báo Mỹ, bao gồm CIA. Tuy nhiên, Trump đã đưa ông vào vị trí bổ nhiệm chính trị để giám sát toàn bộ 18 cơ quan tình báo.
Giống như Trump trước nhiệm kỳ đầu, Pulte không có một ngày kinh nghiệm nào trong cơ quan tình báo, quân đội, lực lượng thực thi pháp luật, ngoại giao, chức vụ dân cử hay bất kỳ vị trí an ninh quốc gia nào. Trump đang phớt lờ đạo luật năm 2004 thành lập vị trí này, trong đó yêu cầu người được bổ nhiệm phải có “kinh nghiệm an ninh quốc gia sâu rộng.”
Hiện chưa rõ Quốc hội sẽ hành động ra sao hoặc có ai kiện để thực thi luật này hay không. Pulte có thể giữ vai trò quyền giám đốc tối đa 210 ngày mà không cần phê chuẩn Thượng viện.
Trong khi các Dân biểuDân chủ chỉ trích việc bổ nhiệm, The Hill đưa tin rằng “một số Thượng Nghị sĩ Cộng hòa tỏ ra bối rối”, thậm chí gọi ông là “không đủ năng lực” vì thiếu kinh nghiệm về tình báo và an ninh quốc gia.
Trước khi được bổ nhiệm vào Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang, Pulte làm trong lĩnh vực xây dựng nhà ở, từng tham gia hội đồng quản trị Pulte Homes (do ông nội ông thành lập năm 1950) và sáng lập một công ty đầu tư cùng một số doanh nghiệp khác.
Pulte thay thế Tulsi Gabbard, người đã từ chức Giám đốc vì cho biết bà cần chăm sóc chồng đang mắc bệnh ung thư.
Với vai trò quyền Giám đốc Tình báo Quốc gia, Pulte sẽ có vị trí quyền lực để chính trị hóa các cơ quan tình báo và làm chệch hướng nhiệm vụ cốt lõi của họ là bảo vệ nước Mỹ khỏi các đối thủ nước ngoài.
Ông có thể ra lệnh cho các cơ quan tình báo điều tra các quan chức dân cử và ứng viên Dân chủ—cùng bất kỳ ai Trump phản đối—nhằm giúp Đảng Cộng hòa giữ quyền kiểm soát Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11.
Ông cũng có thể đưa ra tuyên bố sai sự thật sau bầu cử rằng Đảng Dân chủ đã cấu kết với nước ngoài để gian lận bầu cử, rồi tìm cách lật ngược kết quả bất lợi.
Pulte nhiều khả năng sẽ tiếp tục các hoạt động dưới thời Gabbard, tiêu tốn tiền thuế và thời gian của các cơ quan tình báo để theo đuổi các tuyên bố sai về cuộc bầu cử tổng thống 2020, vì Trump không thừa nhận thất bại.
Trump sẽ còn khiến Pulte khó thành công hơn khi đồng thời để ông giữ vị trí đứng đầu Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang và các chức danh bán thời gian tại Fannie Mae và Freddie Mac. Tuy nhiên, vị trí tình báo đòi hỏi làm việc nhiều giờ và phản ứng nhanh với các tình huống khẩn cấp—không ai có thể đảm nhiệm hiệu quả nếu kiêm nhiệm nhiều công việc.
Chức vụ Giám đốc Tình báo Quốc gia được tạo ra sau vụ khủng bố ngày 11/9/2001 nhằm điều phối các cơ quan tình báo để bảo vệ đất nước khỏi các cuộc tấn công bất ngờ. Vị trí này không nên được giao cho một người thiếu kinh nghiệm và phải kiêm nhiệm nhiều công việc toàn thời gian.
Tổng thống có quyền bổ nhiệm các quan chức cấp cao phù hợp với chính sách của mình. Nhưng họ nên là những người có chuyên môn và kinh nghiệm cao, đồng thời có quyền đưa ra lời khuyên trung thực—không phải những người chỉ biết nói “vâng” và luôn đồng tình.
Đáng tiếc, Trump được cho là khao khát sự tung hô quá mức. Ông muốn một nội các gồm những người ca ngợi mình và cạnh tranh nhau trong các cuộc họp để nói rằng ông tuyệt vời như thế nào. Theo tác giả, điều này đang gây tổn hại cho cả chính quyền lẫn đất nước.
A. Scott Bolden là luật sư, cộng tác viên của NewsNation, cựu chủ tịch Đảng Dân chủ Washington D.C. và cựu công tố viên bang New York.
Bão mặt trời gây cảnh báo bão từ, có thể nhìn thấy cực quang trong tuần này
Cực quang: Điều gì gây ra hiện tượng này?
Vài ngày sau khi Trái Đất chịu ảnh hưởng của nhiều vụ phun trào khối vành nhật hoa (coronal mass ejections – CME) – các vụ nổ plasma và vật chất từ trường từ Mặt Trời – các nhà dự báo cho biết một cơn bùng phát mặt trời gần đây có thể đang hướng về phía chúng ta, có khả năng tạo thêm cơ hội quan sát cực quang.
Để chuẩn bị, Trung tâm Dự báo Thời tiết Không gian của NOAA đã ban hành cảnh báo bão địa từ cho thứ Hai và thứ Ba, theo thông báo hôm thứ Bảy.
Dù nghe có vẻ đáng lo, hoạt động Mặt Trời này khá phổ biến và thường ít hoặc không gây ảnh hưởng đến con người, ngoài việc tạo cơ hội nhìn thấy cực quang (những cơn bão mạnh hơn có thể ảnh hưởng đến cơ sở hạ tầng và dịch vụ, nhưng có các biện pháp giảm thiểu).
Ví dụ, vụ bùng phát mặt trời mức M1.8 xảy ra vào thứ Bảy có thể đã gây “suy giảm nhẹ tức thời đối với các băng tần liên lạc tần số cao (HF)”, nhưng nếu bạn không dùng radio tần số cao thì có thể không nhận thấy.
Tuy nhiên, vụ bùng phát này được cho là có liên quan đến một vụ phun trào khối vành nhật hoa (CME) tiếp theo, theo SWPC. Khi CME tương tác với khí quyển Trái Đất, chúng ta có thể nhìn thấy cực quang.
Cảnh báo bão từ mức G2, G3 được ban hành
Khi CME hoặc vật chất từ Mặt Trời va chạm với khí quyển Trái Đất, hiện tượng đó được gọi là bão địa từ. Hoạt động này được đo theo thang 5 cấp, tương tự như bão lốc xoáy hay bão nhiệt đới.
SWPC đã phát cảnh báo bão địa từ mức G3 cho thứ Hai và G2 cho thứ Ba do “dự kiến CME từ Mặt Trời hôm thứ Bảy sẽ đến Trái Đất”.
Ngoài những ảnh hưởng “có thể kiểm soát được” đối với cơ sở hạ tầng công nghệ, SWPC cho biết cực quang có thể nhìn thấy ở nhiều bang phía bắc của Mỹ.
Ai có thể thấy cực quang?
Điều này phụ thuộc vào mức độ mạnh của bão địa từ.
SWPC dùng chỉ số Kp để đo cường độ bão từ. Bão mức G2 tương ứng Kp = 6, còn G3 tương ứng Kp = 7.
Tính đến Chủ nhật, dự báo cho thấy chỉ số Kp có thể đạt đỉnh 7 vào đầu chiều thứ Hai. Tuy nhiên, lúc đó trời còn sáng nên không thấy cực quang. Nếu điều kiện vẫn đủ mạnh sau khi trời tối – dự báo cho thấy Kp khoảng 6.3 từ 5 giờ chiều đến 11 giờ tối (giờ ET) – thì cực quang có thể xuất hiện.
Nếu đạt mức G3 và trời đủ tối, cực quang có thể nhìn thấy xa về phía nam như Oregon, Wyoming, Iowa và New York. Những khu vực xa hơn về phía nam có thể chỉ thấy ánh sáng mờ ở đường chân trời qua điện thoại hoặc máy ảnh.
Dự báo của Đại học Alaska Fairbanks cho thấy “đường nhìn thấy” cực quang có thể mở rộng đến Kansas, Missouri, Kentucky, West Virginia và Maryland vào thứ Hai.
Tuy nhiên, cũng có khả năng điều kiện không đủ mạnh để tạo cực quang rõ rệt ở phần lớn nước Mỹ.
Dự báo thời tiết không gian rất khó chính xác vì Mặt Trời cách Trái Đất khoảng 93 triệu dặm, và rất khó dự đoán chính xác vật chất từ Mặt Trời sẽ ảnh hưởng đến Trái Đất như thế nào cho đến khi nó đến gần hơn.
Thông tin chi tiết về điều kiện bão địa từ dự kiến sẽ được cập nhật thêm vào thứ Hai khi CME tiến gần Trái Đất.
Không cần kính thiên văn: Sao Mộc và Sao Kim sẽ gần như “chạm nhau” trong tuần này
Tuần này sẽ mang đến một trong những cơ hội quan sát bầu trời thú vị nhất của tháng 6: hiện tượng hội tụ hành tinh Sao Kim – Sao Mộc.
Vào ngày 9/6, hai hành tinh này sẽ trông như ở rất gần nhau khi nhìn từ Trái Đất, nhưng thực tế đây chỉ là ảo ảnh quang học, vì chúng vẫn cách nhau hàng triệu dặm trong không gian.
Một trong những điểm hấp dẫn nhất của hiện tượng này là hai hành tinh sẽ rất sáng, đến mức bạn không cần bất kỳ thiết bị đặc biệt nào để quan sát, theo trang Sky and Telescope.
Để ngắm “cặp hành tinh chạm nhau”, hãy nhìn về hướng tây – tây bắc, khoảng 45 phút đến 2 giờ sau khi mặt trời lặn, theo khuyến nghị của trang này.
Sao Thủy cũng sẽ góp mặt trong “bức tranh hành tinh” này khi xuất hiện cùng hai hành tinh kia hai ngày sau đó. Sao Thủy sẽ nằm thấp gần đường chân trời, vì vậy bạn cần một tầm nhìn thoáng về phía tây để quan sát.
Một số người may mắn có thể thấy Sao Kim tạm thời “biến mất” khi Mặt Trăng đi ngang qua phía trước nó, theo NASA.
Sự kiện thiên văn thú vị sẽ tiếp tục với ngày hạ chí 21/6, đánh dấu bắt đầu mùa hè thiên văn, cùng với mưa sao băng Bootid vào ngày 27/6 và “Trăng Dâu tây” nhỏ (micro Strawberry Moon) vào ngày 29/6.
Căn cứ Mặt Trăng của NASA có thể không giống như dự đoán trong khoa học viễn tưởng
Một điều nổi bật về căn cứ Mặt Trăng mà NASA dự định xây dựng tại cực nam của Mặt Trăng — có thể sẽ bị chậm tiến độ do vụ tai nạn New Glenn tháng trước — là nó sẽ hoàn toàn không giống những gì từng được tưởng tượng trong khoa học viễn tưởng.
Các căn cứ Mặt Trăng — từ Clavius Base trong phim “2001: A Space Odyssey” đến Moon Base Alpha trong loạt phim truyền hình “Space 1999” — thường là những cơ sở nhỏ gọn, giống một tòa nhà đơn lẻ hơn là một thành phố.
Tuy nhiên, trong buổi họp báo ngày 26/5, Giám đốc chương trình căn cứ Mặt Trăng của NASA, Carlos Garcia-Galan, thông báo rằng căn cứ thực tế sẽ có diện tích “hàng trăm dặm vuông”. Để dễ hình dung, thành phố Austin, bang Texas có diện tích hơn 326 dặm vuông.
Các quan chức NASA đưa ra nhiều lý do cho việc xây dựng một căn cứ có quy mô gần như một thành phố nhỏ. Không phải mọi vị trí trên bề mặt Mặt Trăng đều phù hợp cho các nhu cầu của căn cứ. Ví dụ, các mô-đun sinh sống nên đặt trên địa hình cao để nhận được nhiều ánh sáng Mặt Trời hơn phục vụ năng lượng mặt trời. Nhà máy điện hạt nhân cần một vùng cách ly một kilomet để tránh rủi ro bức xạ ảnh hưởng đến phần còn lại của căn cứ, v.v.
NASA cũng có thể có một lý do khác ít được nói ra: việc chiếm một diện tích lớn như vậy có thể nhằm ngăn Trung Quốc hoặc các quốc gia khác tiếp cận khu vực đó.
Mặc dù Hiệp ước Không gian ngoài Trái Đất năm 1967 cấm tuyên bố chủ quyền quốc gia trên Mặt Trăng hoặc các thiên thể khác, Điều IX lại cấm các quốc gia gây cản trở hoặc gây hại cho hoạt động của quốc gia khác trong không gian, bao gồm cả bề mặt Mặt Trăng.
Phần II của Hiệp định Artemis cho phép các bên thiết lập “vùng an toàn” xung quanh các cơ sở như căn cứ Mặt Trăng để ngăn các bên không được phép tiếp cận, nhằm tránh sự can thiệp hoặc gây hại.
Trung Quốc và Nga không tham gia Hiệp định Artemis. Tuy nhiên, Mỹ và các đồng minh có thể coi việc xâm phạm vùng an toàn là một hành động thù địch, có thể dẫn đến hậu quả trên Trái Đất cũng như ngoài không gian.
Cuộc họp báo của NASA vào tháng 5 đã đưa ra các bước đầu tiên để xây dựng căn cứ Mặt Trăng. Trong đó có ba nhiệm vụ không người lái — mang tên Moon Base 1, Moon Base 2 và Moon Base 3 — dự kiến thực hiện trước cuối năm 2026. Các nhiệm vụ này sử dụng ba tàu đổ bộ: Blue Origin Blue Moon Mark 1, Astrobotic Griffin và Intuitive Machines Nova-C. Chúng sẽ mang theo nhiều thiết bị khoa học và, trong trường hợp Griffin, một xe tự hành nhỏ tên FLIP đến khu vực dự kiến xây căn cứ.
Astrolab và Lunar Outpost sẽ chế tạo các phương tiện di chuyển trên Mặt Trăng có thể chở phi hành gia hoặc hoạt động tự động, sẽ được đưa lên sau đó. Firefly Aerospace sẽ gửi bốn drone từ quỹ đạo Mặt Trăng để khảo sát khu vực.
Tuy nhiên, ngày 28/5, tên lửa Blue Origin New Glenn đã phát nổ trong một bài kiểm tra động cơ, phá hủy phương tiện phóng và làm hư hại bệ phóng — bệ duy nhất có thể sử dụng cho New Glenn. Giám đốc NASA Jared Isaacman và một nhóm kỹ sư NASA đã bay ngay đến Trung tâm Vũ trụ Kennedy để làm việc với Blue Origin nhằm đánh giá thiệt hại và tìm giải pháp.
Tiến độ của ba nhiệm vụ căn cứ Mặt Trăng hiện đang bị nghi ngờ. Một số ước tính cho rằng do phải sửa chữa bệ phóng, nhiệm vụ Blue Moon có thể bị lùi lại một năm hoặc hơn.
Tuy nhiên, CEO Blue Origin David Limp cho biết có tin tích cực: sau khi đánh giá thiệt hại và khả năng sử dụng phương tiện phóng khác, ông tin rằng New Glenn có thể trở lại bay vào cuối năm nay. Nếu đúng, tai nạn này có thể không ảnh hưởng lớn đến lịch trình của NASA. Tuy vậy, một số chuyên gia bên ngoài, đặc biệt từ SpaceX, cho rằng mốc thời gian này không thực tế.
Sớm hay muộn, NASA và các đối tác quốc tế và thương mại đều lên kế hoạch thực hiện một dự án lịch sử: xây dựng cơ sở có người ở lâu dài đầu tiên trên một thiên thể khác. Căn cứ Mặt Trăng sẽ trở thành trung tâm khoa học và thương mại phục vụ toàn nhân loại.
Mark R. Whittington, người thường xuyên viết về chính sách không gian, đã xuất bản các nghiên cứu chính trị về khám phá không gian mang tên “Why is It So Hard to Go Back to the Moon?”, “The Moon, Mars and Beyond”, và gần đây nhất là “Why is America Going Back to the Moon?”. Ông viết blog tại Curmudgeons Corner.
Liệu Anh có đang chuẩn bị có thủ tướng mới không?
Ở Mỹ, việc thay đổi lãnh đạo có thể dự đoán được. Các cuộc bầu cử bốn năm một lần cùng với Tu chính án thứ 22 khiến một tổng thống được bầu cho nhiệm kỳ bốn năm và chỉ có thể phục vụ tối đa hai nhiệm kỳ. Điều đó chỉ thay đổi nếu có cái chết — hoặc trường hợp đặc biệt ngày 9/8/1974, khi Richard Nixon trở thành tổng thống Mỹ duy nhất từ chức.
Ở Anh, mọi thứ phức tạp hơn. Không thể dự đoán liệu ngài Keir Starmer có còn là thủ tướng vào cuối năm nay, tháng này, hay thậm chí trong tuần này hay không. “Thủ tướng” là một vị trí mang tính “linh hoạt hiến định”. Nó không được quy định trong luật cho đến năm 1917, và cũng không có định nghĩa pháp lý cụ thể về quyền hạn hay trách nhiệm.
Thủ tướng là người có thể giành được đa số trong Hạ viện. Nếu bạn có ít nhất 324 Dân biểuủng hộ — đủ để thắng bất kỳ cuộc bỏ phiếu nào với cách biệt ít nhất hai phiếu — bạn có thể kiểm soát hai chức năng cơ bản của Hạ viện: tín nhiệm và ngân sách.
Bạn sẽ có đủ số phiếu để thắng bỏ phiếu tín nhiệm và thông qua các dự luật ngân sách, cho phép chính phủ thu thuế và chi tiêu công.
Năm 2024, Đảng Lao động giành 411 trên tổng số 650 ghế. Vì vậy, lãnh đạo đảng là Starmer trở thành thủ tướng. Ông hiện vẫn là lãnh đạo đảng, với sự ủng hộ lý thuyết của khoảng 401 Dân biểukhác. Tuy nhiên, nhiệm kỳ của ông đã nhanh chóng trở nên xấu đi.
Ngay sau cuộc bầu cử, mức độ ủng hộ của ông là +9, khá khiêm tốn nhưng phản ánh xu hướng chính trị hiện đại khi giới chính trị thường bị xem nhẹ và thiếu tin tưởng. Chỉ sau bảy tuần, mức này giảm xuống -7. Và tình hình tiếp tục xấu đi. Vài tuần trước, mức ủng hộ của ông là -51 — những con số rất khó phục hồi.
Đảng Lao động cũng sụt giảm mạnh về mức độ ủng hộ. Trong cuộc bầu cử, họ giành 33,7% phiếu bầu. Con số này giữ ổn định khoảng bốn tháng rồi bắt đầu giảm. Trong phần lớn năm 2025, họ chỉ còn khoảng 19–20%, bị đảng cánh hữu dân tộc Reform UK dẫn trước và ngang với Đảng Bảo thủ.
Các Dân biểuLao động đang lo lắng. Các khảo sát cho thấy đảng có thể thua nặng nếu bầu cử diễn ra, vì vậy nhiều người bắt đầu cân nhắc việc thay lãnh đạo. Không có rào cản nào ngăn một đảng cầm quyền thay thủ lĩnh — điều này từng xảy ra vào năm 2022, 2019, 2016 và 2007. Sự thay đổi có thể đến rất nhanh.
Tuy nhiên, Starmer là thủ tướng thứ bảy của Đảng Lao động kể từ khi họ lần đầu cầm quyền năm 1924, và chưa từng có ai bị phế truất khi còn tại vị.
Ban đầu, không rõ ai có thể thay thế Starmer và cải thiện triển vọng bầu cử. Phó Thủ tướng Angela Rayner đã phải từ chức vào tháng 9/2025 vì vấn đề thuế bất động sản; Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves cũng bị suy giảm uy tín; nhiều thành viên nội các khác thì không nổi bật.
Tuy nhiên, từ mùa thu năm ngoái, một ứng viên mới xuất hiện: Andy Burnham. Ông từng là bộ trưởng trong chính phủ Lao động trước đây (2007–2010), nhưng 10 năm trước đã rời Hạ viện để trở thành thị trưởng vùng Greater Manchester. Ông hiện quản lý một khu vực đô thị 3 triệu dân — lớn hơn hầu hết các thành phố Mỹ, chỉ sau New York và Los Angeles.
Burnham công khai muốn trở thành thủ tướng — nếu cần có thể thách thức Starmer. Các khảo sát cho thấy ông được lòng đảng viên Lao động hơn và có thể hấp dẫn cử tri rộng hơn.
Tuy nhiên, có một trở ngại: theo quy định của Đảng Lao động, ứng viên lãnh đạo phải là Dân biểuquốc hội, và theo thông lệ hiến định, thủ tướng cũng phải là nghị sĩ. Burnham đã rời Hạ viện từ năm 2017.
Một cuộc bầu cử bổ sung (by-election) đã được tổ chức gần Manchester vào tháng 2, nhưng khả năng ứng cử của Burnham bị ban lãnh đạo đảng ngăn lại. Cuối cùng, ghế này thuộc về Đảng Xanh. Tháng trước, quyền lực của Starmer tiếp tục suy yếu sau thất bại lớn của Lao động trong các cuộc bầu cử địa phương.
Một Dân biểu Lao động đã đề nghị nhường ghế ở vùng ngoại ô Manchester để Burnham có cơ hội trở lại quốc hội. Nhưng Bộ trưởng Y tế Wes Streeting đã từ chức nội các, rõ ràng có ý định tham gia cuộc đua lãnh đạo.
Hiện đang có một sự chờ đợi căng thẳng. Cuộc bầu cử bổ sung của Burnham sẽ diễn ra ngày 18/6. Ông được dự đoán sẽ thắng sít sao ứng viên Reform UK. Nếu trở lại Hạ viện, ông cần sự ủng hộ công khai của 80 Dân biểuLao động để kích hoạt cuộc bầu cử lãnh đạo.
Thủ tướng hiện tuyên bố sẽ đối đầu với mọi đối thủ, trong đó có thể gồm Streeting và có lẽ thêm một ứng viên khác. Nhưng chưa điều gì có thể xảy ra trước cuộc bầu cử bổ sung này.
Không có cách nào rõ ràng để Starmer phục hồi và điều hành hiệu quả chính phủ. Streeting là đồng minh của cựu Thủ tướng Tony Blair và có thể bị cánh tả trong Đảng Lao động phản đối mạnh.
Burnham hiện được xem như “lựa chọn thay thế” hấp dẫn. Ông hứa hẹn tăng trưởng kinh tế, bình đẳng, dịch vụ công tốt, công bằng xã hội, khu vực tư nhân ổn định, khu vực công được trả lương tốt, lương cao và thất nghiệp thấp — thậm chí là “bí quyết pha một tách trà hoàn hảo”.
Thực tế, ông đưa ra một loạt ý tưởng hấp dẫn nhưng khó thực hiện, với hình ảnh “người bình thường” dễ gây mệt mỏi theo thời gian.
Nhiều khả năng ông sẽ trở thành thủ tướng, nhưng không chắc chắn. Starmer có thể rút lui hoặc chiến đấu đến cùng. Chính phủ hiện đang bị tê liệt bởi đấu đá nội bộ và sẽ còn kéo dài trong nhiều tuần.
Liệu nước Anh có thủ tướng mới vào mùa thu không? Có. Hoặc cũng có thể không. Quan trọng hơn: điều đó có tạo ra khác biệt gì không?
Máy bay không người lái của Nga tấn công cơ sở nhiên liệu hạt nhân gần Chernobyl: Ukraine
Các quan chức Ukraine hôm Chủ nhật cho biết một máy bay không người lái của Nga đã tấn công một cơ sở nhiên liệu hạt nhân gần Chernobyl, nơi từng xảy ra thảm họa hạt nhân lớn nhất thế kỷ 20.
Cơ sở này bị trúng một máy bay không người lái Shahed, theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, người gọi cuộc tấn công là “cực kỳ độc ác”. Ông nói Bộ Ngoại giao Ukraine, Bộ Năng lượng và các cơ quan chính phủ khác đang làm việc với các đối tác để làm rõ sự việc.
Nga chưa công khai thừa nhận cuộc tấn công.
“Hiện tại, không có số liệu nào vượt mức bức xạ nền bình thường,” ông Zelensky viết trên mạng xã hội X. “Nhưng rõ ràng mức độ liều lĩnh của Nga đang gia tăng, vốn từ lâu đã vượt mọi giới hạn. Lực lượng ứng phó khẩn cấp của Ukraine đã dập tắt đám cháy tại cơ sở này sau vụ tấn công. Và thế giới cần có những bước đi thực sự mới để khiến Nga cảm thấy rằng cuộc chiến khủng bố này sẽ quay ngược trở lại gây tổn hại cho chính họ.”
Energoatom, công ty hạt nhân nhà nước của Ukraine, nói với Financial Times rằng máy bay không người lái đã đánh trúng khu vực tiếp nhận của một cơ sở được bảo vệ nghiêm ngặt. Đám cháy sau đó đã được dập tắt và không có thương vong được ghi nhận. Energoatom cho biết mức độ phóng xạ “trong giới hạn bình thường”.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) lưu ý rằng vụ tấn công “gây thiệt hại đáng kể cho tòa nhà tiếp nhận nhiên liệu của cơ sở — bao gồm mặt tiền, cửa sổ và cửa ra vào — và các tòa nhà lân cận cũng bị ảnh hưởng bởi sóng xung kích.” Một nhóm sẽ được cử đến để kiểm tra tác động.
Tổng giám đốc IAEA Rafael Grossi cho biết trong tuyên bố rằng vụ tấn công “rất đáng lo ngại” và gọi các cuộc tấn công vào cơ sở hạt nhân là “hoàn toàn không thể chấp nhận được và vi phạm trực tiếp các nguyên tắc an toàn hạt nhân.”
“Đây không phải lần đầu tiên lực lượng Nga đặt các cơ sở hạt nhân của Ukraine vào tình trạng rủi ro,” Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha viết trên X. “Việc Nga dùng hạt nhân để đe dọa và gây sức ép là có hệ thống, có chủ đích và không thể chấp nhận được.”
Vụ tấn công mới nhất xảy ra trong bối cảnh chính quyền Trump đang trì hoãn việc ký một thỏa thuận máy bay không người lái quan trọng với Ukraine, bất chấp lời kêu gọi của ông Zelensky. Chủ nhật tuần trước, Tổng thống Ukraine đã đăng một thông điệp dài trên X kêu gọi một “thỏa thuận song phương về drone — một văn kiện khung lớn” giữa Mỹ và Ukraine.
Việc trì hoãn này là diễn biến mới nhất trong việc chính quyền Trump gần như tạm dừng hỗ trợ vũ khí cho Ukraine. Một cựu quan chức chính quyền Trump nói với The Hill (ẩn danh) rằng sự chậm trễ này xuất phát từ “một mức độ thù địch nhất định đối với Ukraine từ cấp cao nhất.”
Thứ Năm, Hạ viện Mỹ đã thông qua một dự luật cho phép tài trợ viện trợ quân sự cho Ukraine và áp đặt trừng phạt Nga. 18 Dân biểuCộng hòa và Dân biểuđộc lập (trước đây thuộc Đảng Cộng hòa) Kevin Kiley (California) đã bỏ phiếu cùng phe Dân chủ để thông qua dự luật này thông qua kiến nghị “discharge petition”.
Dự luật mang tính biểu tượng này ủng hộ tái thiết Ukraine, tăng hỗ trợ an ninh cho các nước vùng Baltic và cung cấp cho Ukraine các khoản vay tài chính quân sự nước ngoài để mua vũ khí, cùng các điều khoản khác.
Đang truy lùng nghi phạm sau vụ xả súng khiến ít nhất 12 người bị bắn gần lễ hội ở Toledo
Một cuộc truy lùng đang diễn ra tại Ohio sau khi ít nhất 12 người bị thương trong một vụ xả súng vào ngày thứ Bảy tại một lễ hội khu phố ở Toledo.
Phó cảnh sát trưởng Toledo Joseph Heffernan cho biết trong buổi họp báo ngày thứ Bảy rằng có ít nhất hai tay súng, và lực lượng chức năng tin rằng họ đang nhắm bắn lẫn nhau. Những phát súng đầu tiên được báo cáo tại Lễ hội Old West End vào lúc 5:37 chiều theo giờ địa phương.
Hiện chưa có nghi phạm nào bị bắt giữ, và cơ quan chức năng đang tích cực truy tìm những người liên quan đến vụ việc.
Hai nạn nhân trong vụ việc hiện đang trong tình trạng nguy kịch, ông Heffernan cho biết. Độ tuổi của các nạn nhân dao động từ 14 đến 61 tuổi, và phần lớn là người ở độ tuổi đầu 20.
“Tôi vô cùng lo ngại về tình hình ở Toledo tối nay. Các lễ hội mùa hè nên là nơi an toàn để các gia đình dành thời gian bên nhau mà không phải lo sợ bạo lực,” Thống đốc Ohio Mike DeWine (Đảng Cộng hòa) cho biết trong một tuyên bố tối thứ Bảy.
“Fran và tôi đang cầu nguyện cho tất cả những người bị ảnh hưởng bởi sự việc tại Lễ hội Old West End, và chúng tôi tin tưởng rằng lực lượng thực thi pháp luật sẽ tìm ra những nghi phạm liên quan đến tội ác vô nghĩa này,” ông nói thêm.
Lễ hội khu phố kéo dài hai ngày này là một sự kiện thường niên, có biểu diễn nhạc sống và các gian hàng ẩm thực tại khu vực lịch sử của thành phố.
Cảnh sát cho biết họ đang sử dụng các đoạn video ghi lại tại lễ hội để truy tìm các tay súng.
“Chúng tôi đã bố trí thêm cảnh sát trực trong ngày hôm nay cho lễ hội, cùng với một lực lượng lớn cảnh sát ngoài nhiệm vụ đang làm việc cho sự kiện. Chúng tôi cũng có hệ thống camera an ninh di động kết nối trực tiếp với trung tâm xử lý tội phạm thời gian thực. Vì vậy có rất nhiều bằng chứng,” ông Heffernan nói trong buổi họp báo tối thứ Bảy.
“Chỉ là cần thời gian để xem xét toàn bộ những bằng chứng đó. Sự việc diễn ra rất nhanh, nhưng cũng kết thúc khá nhanh vì có nhiều cảnh sát ở ngay gần đó,” ông nói thêm.
Trump tuyên bố Mỹ không có kế hoạch rút quân cho đến khi “kết thúc” chiến tranh Iran
Gần đây, xuất hiện báo cáo cho rằng Iran có kế hoạch trì hoãn việc mở lại eo biển Hormuz ít nhất 30 ngày. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông sẽ không rút quân Mỹ cho đến khi “chiến tranh kết thúc”.
Trump nói không rút quân cho đến khi “kết thúc”. Tổng thống Donald Trump gần đây trả lời phỏng vấn, đưa ra quan điểm về tình hình chiến sự đang diễn ra. Ông khẳng định khoảng 50.000 binh sĩ Mỹ liên quan sẽ không được rút về cho đến khi chiến tranh kết thúc.
Ông nói:
“Chúng ta có hệ thống phòng thủ tốt nhất từng thấy. Chúng ta có lực lượng tấn công tốt nhất từng thấy. Vì vậy tôi không cho rằng có nguy hiểm.”
Ông cũng nói thêm rằng việc rút quân lúc này sẽ “thiếu khôn ngoan” vì Mỹ có thể cần sử dụng lực lượng này.
Israel tấn công ngoại ô Beirut?
Vài ngày trước, Israel và Hezbollah được cho là đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn. Tuy nhiên, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) bị cáo buộc đã vi phạm khi tiến hành các cuộc tấn công lớn vào khu ngoại ô phía nam thủ đô Beirut, Lebanon.
Trong tuyên bố chung, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz nói rằng các cuộc tấn công là để đáp trả việc Hezbollah tiếp tục tấn công miền Bắc Israel. Họ cho biết đã đánh trúng các cơ sở liên quan đến Hezbollah.
Theo báo cáo, ít nhất 2 người đã thiệt mạng.
Iran đặt thời hạn 30 ngày cho việc mở lại eo biển Hormuz
Majid Shakeri, một thành viên nhóm đàm phán của Iran, cho biết Iran có thể áp dụng thời hạn 30 ngày để mở lại eo biển Hormuz.
Ông nói rằng việc mở lại eo biển dưới sự quản lý của Iran chỉ có thể diễn ra sau 30 ngày kể từ khi các mối đe dọa từ Mỹ và đồng minh chấm dứt.
Trump gọi Mojtaba Khamenei “có lý trí hơn”
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, ông Trump mô tả con trai của Lãnh tụ tối cao Iran là Mojtaba Khamenei là “có lý trí hơn”.
Ông nói rằng người này “trẻ hơn, có lý trí hơn… có sự dũng cảm nhất định”.
Israel cảnh báo cư dân thành phố Tyre
Israel tiếp tục đưa ra cảnh báo sơ tán đối với người dân thành phố cảng Tyre ở Lebanon. Đây là khu vực được cho là có liên hệ với Hezbollah.
Israel nói việc sơ tán là cần thiết vì IDF đang nhắm vào các trại và cơ sở của Hezbollah tại đây.
Donald Trump tuyên bố rằng quân đội Iran đã bị “gần như bị chặt đầu” khi cuộc xung đột giữa Washington và Tehran bước sang ngày thứ 100.
Tổng thống Mỹ nói với NBC News rằng Iran đang “tuyệt vọng” muốn đạt được một thỏa thuận, nhưng “quá tự hào” để thừa nhận điều đó khi được hỏi vì sao chưa đạt được thỏa thuận.
Ông cũng nói rằng ông đang “tiến rất nhanh” trong cuộc xung đột và khẳng định Mỹ đã “hoàn toàn phá hủy” quân đội của Tehran.
Diễn biến này xảy ra khi hai nước tiếp tục trao đổi các đòn tấn công trong cuối tuần, thử thách một lệnh ngừng bắn mong manh.
Quân đội Mỹ cho biết đã bắn hạ 6 tên lửa đạn đạo của Iran phóng về phía các đồng minh vùng Vịnh vào thứ Bảy, trong khi một tên lửa thứ bảy không tới được mục tiêu. Tehran đáp trả, xác nhận đã nhắm vào một căn cứ không quân Mỹ ở Kuwait và Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ tại Bahrain.
Sau đó cùng ngày, Mỹ cho biết đã bắn hạ thêm hai máy bay không người lái đe dọa eo biển Hormuz nhằm “phòng vệ trước hành động gây hấn của Iran”.
Bộ Ngoại giao Iran sau đó cảnh báo Mỹ sẽ phải chịu trách nhiệm về mọi hậu quả phát sinh từ “các hành động bất hợp pháp” trong cuộc xung đột hiện tại.
Các phát biểu của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh các nhà lãnh đạo Mỹ và Iran đang đàm phán để chấm dứt cuộc chiến, vốn đã bước sang tháng thứ tư vào tuần trước.
Hai nước đã đồng ý ngừng bắn vào tháng 4 và thỏa thuận này đã được gia hạn nhiều lần, dù căng thẳng gần đây gia tăng khi Mỹ và Iran trao đổi các cuộc tấn công gần eo biển Hormuz.
Ngoại trưởng Marco Rubio hôm thứ Tư nói với các nhà lập pháp rằng chiến dịch quân sự đang diễn ra, mà chính quyền Trump gọi là “Chiến dịch Epic Fury,” “đã kết thúc.”
Ông nói thêm rằng các cuộc không kích trong tuần là “mang tính phòng thủ,” và cho biết chúng nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Iran vào tàu thuyền gần eo biển Hormuz.
“Để bảo vệ lực lượng của chúng ta, chúng ta không chỉ tấn công máy bay không người lái, mà còn tấn công những người phóng chúng. Đây hoàn toàn là hành động phòng thủ, nhưng diễn ra để đáp trả hành động của Iran. Nếu họ không bắn vào tàu của chúng ta, chúng ta sẽ không tấn công, nhưng chúng ta phải đáp trả,” Rubio nói.
Cuộc xung đột đang diễn ra đã khiến Iran vài tháng trước phải đóng cửa eo biển Hormuz, một tuyến hàng hải quan trọng cho tàu chở dầu. Việc đóng cửa này đã khiến giá dầu toàn cầu tăng vọt và giá xăng tại Mỹ tăng mạnh, gây áp lực lên ông Trump và các lãnh đạo Cộng hòa tại Washington.
Ông Trump nói rằng cho đến nay trong cuộc xung đột, “chúng ta đã hoàn toàn phá hủy quân đội của họ,” nhưng Iran vẫn còn một số tên lửa và máy bay không người lái.
“Hầu hết các nhà máy sản xuất drone đã bị phá hủy, hầu hết các bệ phóng đã bị phá hủy và phần lớn các cơ sở sản xuất tên lửa cũng đã bị phá hủy. Nhưng họ vẫn còn khả năng. Họ vẫn có một số tên lửa, một số drone,” ông nói. “Tôi sẽ nói theo tỷ lệ, có thể còn khoảng 21%-22% số tên lửa của họ. Đó vẫn là rất nhiều tên lửa, nhưng không còn như lúc ban đầu.”
Iran đã chứng minh rằng họ vẫn còn khả năng tên lửa và máy bay không người lái khi tiến hành một loạt cuộc tấn công trên khắp vùng Vịnh Ba Tư vào đầu tuần này, thậm chí còn đánh trúng sân bay quốc tế Kuwait.
Tổng thống từ lâu đã chỉ trích Iran, và ông cùng các quan chức khác trong chính quyền Trump gần đây nói rằng cuộc chiến, bắt đầu bằng một loạt các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran, là cần thiết để ngăn Iran phát triển vũ khí hạt nhân.
Trong một cuộc phỏng vấn hôm thứ Tư trên podcast “Pod Force One” của New York Post, ông Trump nói rằng khả năng Mỹ tiếp tục phong tỏa Iran — mà ông áp đặt sau khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz — sẽ “khó còn duy trì đến Ngày Lao động.”
Trong cuộc phỏng vấn đó, tổng thống cũng đề cập khả năng không đạt được thỏa thuận với các nhà lãnh đạo Iran, nói rằng ông sẽ phải đưa ra một “quyết định.”
“Chúng ta ký một thỏa thuận hay làm theo cách khác?” ông hỏi. “Và cách khác thì không dễ chịu chút nào.”
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp
