Hôm thứ Năm, Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát đã thông qua dự luật cho phép cấp kinh phí viện trợ quân sự cho Ukraine và áp đặt trừng phạt lên Nga, một động thái mang tính biểu tượng nhưng dù sao cũng cho thấy một số đảng viên Cộng hòa sẵn sàng chống lại Tổng thống Trump về chính sách đối ngoại.
Mười tám nghị sĩ đảng Cộng hòa và nghị sĩ độc lập Kevin Kiley (California) đã cùng các nghị sĩ đảng Dân chủ thông qua dự luật, được đưa ra thảo luận thông qua kiến nghị của nghị sĩ Gregory Meeks (đảng Dân chủ, New York), thành viên cấp cao của Ủy ban Đối ngoại Hạ viện. Kết quả cuối cùng là 226 phiếu thuận và 195 phiếu chống. Nghị sĩ Ilhan Omar (đảng Dân chủ, Minnesota) là nghị sĩ đảng Dân chủ duy nhất bỏ phiếu chống lại dự luật.
“Tất cả chúng ta đều muốn cuộc chiến này kết thúc. Câu hỏi đặt ra là, bằng cách nào?”, ông Meeks phát biểu trên sàn Hạ viện.
Ông kêu gọi Quốc hội ủng hộ “những người Ukraine dũng cảm đang chiến đấu vì tương lai của họ, cung cấp cho họ vũ khí cần thiết để tự vệ, buộc Điện Kremlin phải trả giá cho cuộc xung đột phi đạo đức này và buộc Nga phải chịu trách nhiệm về tội ác chiến tranh của mình.”
Vào tháng 5, Kiley đã ký tên vào đơn kiến nghị bãi nhiệm, trở thành thành viên thứ 218 cần thiết để đưa cuộc bỏ phiếu ra thảo luận. Sáu thành viên đảng Cộng hòa, Kiley và các thành viên đảng Dân chủ hôm thứ Tư đã giành đủ số phiếu để thông qua đơn kiến nghị bãi nhiệm, dẫn đến cuộc bỏ phiếu về vấn đề Ukraine vào thứ Năm.
Meeks cảm ơn Kiley và Fitzpatrick vì đã “can đảm” ký tên vào đơn xin miễn nhiệm.
Dự luật này đề xuất sự hỗ trợ của Mỹ cho công cuộc tái thiết Ukraine, chống lại ảnh hưởng xấu của Nga, đưa ra các biện pháp trừng phạt mới đối với Nga, bổ sung thêm viện trợ an ninh cho các nước Baltic và cung cấp cho Ukraine các khoản vay tài chính quân sự nước ngoài để mua vũ khí, cùng nhiều điều khoản khác.
Nhưng dự luật này khó có thể được thông qua tại Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát, nơi Lãnh đạo đa số Thượng viện John Thune (RS.D.) hiếm khi đi ngược lại quan điểm của tổng thống. Một ví dụ rõ ràng cho thấy sự ủng hộ của đảng Cộng hòa dành cho Ukraine đã giảm sút như thế nào là số ít các thành viên đảng Cộng hòa bỏ phiếu hôm thứ Tư, ít hơn nhiều so với 101 thành viên đảng Cộng hòa đã bỏ phiếu ủng hộ viện trợ bổ sung cho Ukraine vào tháng 4 năm 2024.
Tại Hạ viện, các nghị sĩ Cộng hòa phản đối dự luật đã chỉ ra những nội dung lỗi thời trong luật và lên án đây là một “dự luật mang tính đảng phái” nhằm biến Ukraine thành công cụ chia rẽ nội bộ đảng Cộng hòa.
Trong một email gửi các nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, ông Brian Mast (R-Fl.) chỉ trích đảng Dân chủ vì đã bỏ qua quy trình thông thường của ủy ban và cản trở các lựa chọn của Tổng thống Trump trong nỗ lực làm trung gian hòa giải chấm dứt cuộc chiến của Nga ở Ukraine.
Nhưng Meeks lập luận rằng cách tốt nhất để chấm dứt chiến tranh là hỗ trợ Ukraine và buộc Nga phải đàm phán từ thế yếu. Thành viên cấp cao này cáo buộc tổng thống và giới lãnh đạo đảng Cộng hòa làm suy yếu vị thế của Ukraine bằng cách trì hoãn hỗ trợ và ngăn chặn các biện pháp trừng phạt đối với Nga.
“Dự luật này đáng lẽ phải được thông qua theo quy trình thông thường, nhưng thật không may, yêu cầu của tôi về việc đưa các dự luật liên quan đến Nga vào quy trình thông thường đã bị bác bỏ nhiều lần,” Meeks phát biểu trên sàn nghị viện. “Lãnh đạo đảng Cộng hòa đã phản đối dự luật này và liên tục cản trở nỗ lực lưỡng đảng nhằm buộc Nga phải chịu trách nhiệm.”
Lãnh đạo phe đa số Hạ viện Steve Scalise (R-La) lập luận rằng cuộc bỏ phiếu này làm suy yếu các cuộc đối thoại giữa Quốc hội và Nhà Trắng nhằm thông qua luật trừng phạt lưỡng đảng đối với Nga.
Ông Scalise nói với các phóng viên hôm thứ Tư rằng kiến nghị bãi bỏ lệnh trừng phạt “phớt lờ các cuộc đàm phán lưỡng đảng mang tính xây dựng đang diễn ra hiện nay nhằm áp đặt các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn đối với Nga, vì vậy đó là lĩnh vực mà chúng tôi đang tập trung vào”.
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (bang Nam Carolina) và Richard Blumenthal (đảng Dân chủ, bang Connecticut) đã đề xuất dự luật lưỡng đảng nhằm áp đặt trừng phạt lên Nga và thuế quan cao đối với các quốc gia mua dầu của Nga, nhưng dự luật này đã không được thông qua kể từ khi được giới thiệu lần đầu vào tháng 4 năm 2025. Đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ vẫn đang tranh cãi về ngôn từ trong dự luật.
Ngoại trưởng Marco Rubio, người cũng giữ chức cố vấn an ninh quốc gia, cho biết hôm thứ Tư rằng ông ủng hộ việc có được những “công cụ” được mô tả trong nỗ lực của Graham-Blumenthal, trong một phiên điều trần với Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện.
Trong khi ông Trump cam kết trong chiến dịch tranh cử sẽ chấm dứt cuộc chiến Nga-Ukraine, thì trong phiên điều trần với các nhà lập pháp hôm thứ Tư, ông Rubio mô tả các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ khởi xướng giữa hai nước là “bị đình trệ trong những tháng gần đây”.
“Trên thực tế, người Ukraine cũng đã đạt được một số thắng lợi trên chiến trường trong tháng vừa qua. Phía Nga đang mất 5.000 người – không phải bị thương, mà là thiệt mạng. Đây là một trong những cuộc xung đột đầu tiên mà tỷ lệ tử vong cao hơn tỷ lệ thương vong, về phía Nga.”
Hôm thứ Năm, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã viết một bức thư ngỏ gửi Tổng thống Nga Vladimir Putin, kêu gọi đàm phán trực tiếp để chấm dứt chiến tranh ở một quốc gia thứ ba và cho rằng ông Trump không thể đáp ứng các yêu cầu quan trọng của Nga.
“Chúng tôi nghe nói rằng ông đã được hứa hẹn ở Alaska về việc giải quyết một số vấn đề liên quan đến Ukraine và châu Âu. Nhưng ông có thể tự mình thấy rằng các vấn đề của Ukraine và châu Âu không được quyết định ở Anchorage”, Zelensky viết, đề cập đến cuộc gặp giữa Trump và Putin ở Alaska hồi tháng 8.
Ông Zelensky nói thêm rằng nếu Putin không đồng ý chấm dứt chiến tranh, Ukraine sẽ tiếp tục chiến đấu.
“Nhưng các bạn cũng sẽ phải chiến đấu gian khổ hơn nhiều cho sự tồn tại của chính mình — không phải của nước Nga, mà là của chính các bạn. Và đây không phải là lời đe dọa từ tôi hay từ Ukraine. Đó là một sự thật trong lịch sử nước Nga mà các bạn biết rõ: khi nước Nga mệt mỏi, sự thay đổi sẽ đến,” ông viết.
Ny (Theo The Hill)
