CaliToday News – Hôm thứ Hai, Tổng chưởng lý bang Florida James Uthmeier đã đệ đơn kiện dân sự nhắm vào OpenAI và CEO Sam Altman. Florida trở thành bang đầu tiên khởi kiện công ty này về vấn đề thiết kế và an toàn sản phẩm, với cáo buộc đặt lợi nhuận lên trên sự an toàn, kích động bạo lực và cố tình thương mại hóa một công cụ có thể gây hại cho người dùng. Đơn kiện vạch ra 10 tội danh (bao gồm lừa đảo, vô trách nhiệm và gây rối công cộng), đồng thời khẳng định ChatGPT gây nguy cơ lớn về nghiện ngập, suy giảm nhận thức, tự tử và bạo lực.
Phía Florida muốn buộc cá nhân Sam Altman phải chịu trách nhiệm pháp lý cho những thiệt hại từ hành vi “liều lĩnh và cố ý” của mình. Động thái này độc lập với cuộc điều tra hình sự nhắm vào OpenAI đang diễn ra từ cuối tháng 4.
Phản hồi trước cáo buộc nhắm vào đối tượng trẻ vị thành niên, người phát ngôn OpenAI gửi lời chia buồn đến các gia đình và khẳng định luôn đặt tiêu chí “an toàn trong từng bước đi”. Công ty cho biết đã tích hợp các tính năng bảo vệ nghiêm ngặt cho người dùng nhỏ tuổi (như công cụ dự đoán độ tuổi, quyền giám sát của phụ huynh) và liên tục cải tiến ChatGPT để nhận biết, xử lý các tình huống bất ổn tâm lý.
Đối với cáo buộc ChatGPT từng bị lạm dụng để lên kế hoạch cho các vụ án mạng tại Đại học Bang Florida (FSU) và Đại học Nam Florida (USF), phát ngôn viên Drew Pusateri khẳng định hệ thống không chịu trách nhiệm cho tội ác này. Ông lập luận chatbot chỉ cung cấp thông tin thực tế vốn có sẵn công khai trên Internet, chứ không khuyến khích hay thúc đẩy hành vi phạm pháp.
Vụ kiện của Florida tiếp tục nối dài làn sóng pháp lý bủa vây OpenAI. Trước đó, công ty đã bị đại diện của ít nhất 7 cá nhân khởi kiện vì sản phẩm gây hoang tưởng dẫn đến tự tử. Ngoài ra, gia đình các nạn nhân trong vụ xả súng tại Canada cũng kiện OpenAI với cáo buộc: dù hệ thống an toàn nội bộ đã kích hoạt cảnh báo trước các tương tác súng đạn đáng ngờ của nghi phạm, công ty vẫn không kịp thời báo cáo cho cơ quan chức năng — vụ việc mà sau đó CEO Sam Altman đã phải lên tiếng xin lỗi công chúng.
Mặt trận chống AI của bang Florida
Vụ kiện hôm thứ Hai là phát súng mới nhất trong chiến dịch bài trừ các công ty AI của bang Florida, khi Tổng chưởng lý Uthmeier và Thống đốc bang Florida Ron DeSantis đang nổi lên như những nhà chỉ trích hàng đầu đối với các tập đoàn AI lớn nhất nước Mỹ.
Vào tháng 12, ông DeSantis đã công bố đề xuất xây dựng “Đạo luật Nhân quyền AI” cho cư dân Florida, nhấn mạnh quyền riêng tư của cá nhân đồng thời chỉ trích việc xây dựng các trung tâm dữ liệu khổng lồ phục vụ cho hệ thống AI. Thống đốc DeSantis cũng đã có những bất đồng với Nhà Trắng nhằm khẳng định quyền lực của các bang trong việc quản lý các công ty AI.
Vụ kiện diễn ra trong bối cảnh làn sóng phản đối AI đang dâng cao trên khắp nước Mỹ. Nhiều diễn giả tại các lễ tốt nghiệp đã phải nhận những tiếng la ó phản đối từ giảng đường khi nhắc đến AI, và việc xây dựng các trung tâm dữ liệu cũng vấp phải sự phản đối gay gắt từ công chúng. Các hệ thống AI khác cũng rơi vào tầm ngắm pháp lý: hồi tháng 1, Tổng chưởng lý bang Kentucky đã kiện nhà phát triển chatbot Character.AI, cáo buộc công ty này “ưu tiên lợi nhuận của chính họ hơn sự an toàn của trẻ em.”
Hàng loạt rủi ro từ sức khỏe tâm thần đến nguy cơ hiện sinh
Đơn kiện vạch ra danh sách dài các mối đe dọa từ AI: gây hại cho tâm lý thanh thiếu niên, đưa ra lời khuyên y tế/pháp lý sai lệch, xu hướng “nịnh bợ” (luôn đồng thuận để thao túng tâm lý, giữ chân người dùng trả phí) và cả nguy cơ đe dọa sự sinh tồn của nhân loại.
Đơn kiện nhấn mạnh OpenAI quảng cáo ChatGPT quá đà mà che giấu việc hệ thống thường xuyên cung cấp thông tin sai lệch, “ảo tưởng”, có thể dẫn đến hành vi tự hủy hoại hoặc nghiện ngập. Minh chứng là vụ việc một thiếu niên tử vong năm 2025 sau khi làm theo hướng dẫn trộn thuốc nguy hiểm của chatbot. Phản hồi về điều này, OpenAI cho biết đây là sự cố trên phiên bản cũ và khẳng định họ đang liên tục nâng cấp hệ thống kiểm duyệt với sự hỗ trợ của các chuyên gia tâm lý.
Áp lực thương mại hóa của OpenAI
Thành lập năm 2015 như một phòng thí nghiệm phi lợi nhuận, OpenAI hiện đã chuyển dịch sang mô hình thương mại có định giá lên tới 852 tỷ USD và đang chuẩn bị IPO.
Đây không phải lần đầu tiên công ty bị cáo buộc liều lĩnh chạy theo lợi nhuận. Năm 2024, nhà đồng sáng lập Elon Musk từng kiện OpenAI vì từ bỏ tôn chỉ hoạt động ban đầu để ưu tiên thành công thương mại. Dù bồi thẩm đoàn vừa bác đơn của Musk vào tháng 5 do hết thời hạn khởi kiện, tỷ phú này tuyên bố sẽ tiếp tục kháng cáo.
Nguồn Tổng hợp
