CALITODAY (31/5/2026): Cựu Phó Tổng thống Mike Pence là Phó Tổng thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu, vào Chủ nhật hôm nay 31/5 đã chỉ trích mạnh mẽ quỹ “chống lạm dụng quyền lực” gần đây của Bộ Tư pháp (DOJ) để cấp cho Donald Trump như một loại quỹ đen 1,766 Tỷ USD và kêu gọi “loại bỏ” nó.
“Vâng, tôi nghĩ rằng quỹ chống lạm dụng quyền lực là một ý tưởng tồi ngay từ đầu. Và tôi khuyến khích chính quyền chỉ cần bỏ nó đi,” Pence nói với Kristen Welker của NBC News trong chương trình “Meet the Press”.
“Nhưng hãy loại bỏ quỹ này,” ông nói thêm sau đó. “Tôi thấy rất phản cảm khi có một quỹ có thể bồi thường cho những người đã tấn công cảnh sát hoặc phá hoại Điện Capitol vào ngày 6 tháng 1 năm 2021. Và tôi nghĩ quan điểm này được đa số đảng Cộng hòa và nhiều người Mỹ chia sẻ.”
Thứ Sáu tuần trước, một thẩm phán liên bang đã tạm thời ngăn chính phủ giải ngân tiền từ “quỹ chống lạm dụng quyền lực” 1,776 Tỷ USD của Tổng thống Trump.
Bộ Tư pháp đã lập quỹ gần 2 tỷ USD này vào đầu tháng như một phần của thỏa thuận dàn xếp trong vụ kiện trị giá 10 tỷ USD mà Trump đệ trình chống lại Sở Thuế vụ (IRS) thuộc quyền chỉ đạo của ông.
Quỹ 1,776 tỷ USD này sẽ chi trả tiền và đưa ra “lời xin lỗi chính thức” cho những người yêu cầu bồi thường vì cho rằng chính phủ đã đối xử sai với họ. Những nhân vật đáng chú ý được cho là quan tâm đến khoản chi trả này bao gồm cựu lãnh đạo Proud Boys Enrique Tarrio, người đã được thả vào ngày 21/01/2025 khi đang thụ án 22 năm tù liên quan đến vụ tấn công Điện Capitol Mỹ ngày 06/01/2021.
Từng là phó tổng thống của Trump, Pence đã bất hòa với Trump trong những năm gần đây, khi mối quan hệ của họ thay đổi sau cuộc bầu cử năm 2020. Trump đã gây áp lực để Pence phản đối chiến thắng của cựu Tổng thống Biden trong quá trình chứng nhận kết quả vào ngày 6/1/2021, nhưng Mike Pence không làm sai theo ý của Trump nên Trump xách động nhóm MAGA tấn công vào Điện Capitol để hô hào treo cổ Pence trong ngày xảy ra vụ bạo loạn tại Điện Capitol Mỹ.
Thượng Nghị sĩ Dân chủ: Iran “mạnh hơn” so với trước chiến tranh.
Thượng Nghị sĩ Chris Coons (Đảng Dân chủ, bang Delaware) vào Chủ nhật 31/5 cho rằng Iran hiện nay “mạnh hơn” so với thời điểm trước khi cuộc chiến giữa Mỹ và quốc gia Trung Đông này bắt đầu cách đây ba tháng.
“Thành thật mà nói, Iran mạnh hơn so với 90 ngày trước, trước khi cuộc chiến này nổ ra, bởi vì họ đã sử dụng các máy bay không người lái giá rẻ nhưng có sức sát thương cao không chỉ để phong tỏa Eo biển Hormuz, mà còn để tấn công các đối tác và đồng minh của chúng ta trong khu vực vùng Vịnh, gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng dầu khí, đồng thời nhắm vào các đại sứ quán và căn cứ của chúng ta,” ông Coons phát biểu với người dẫn chương trình Shannon Bream trên chương trình “Fox News Sunday”.
Ông nói thêm:
“Chúng ta cần một giải pháp mạnh mẽ và hiệu quả hơn để đối phó với khả năng Iran có thể đóng cửa eo biển Hormuz bất cứ lúc nào.”
Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận sơ bộ vào tuần trước, tuy nhiên thỏa thuận này vẫn chưa được phê chuẩn. Các quan chức ở Washington và Tehran trước đó cũng cho biết các điều khoản cụ thể của thỏa thuận vẫn đang được đàm phán. Theo các nguồn tin, thỏa thuận sẽ kéo dài lệnh ngừng bắn tạm thời thêm 60 ngày, mở lại eo biển Hormuz và khởi động các cuộc đàm phán tiếp theo về chương trình hạt nhân của Iran.
Trong bối cảnh cuộc chiến tại Iran đã bước sang tháng thứ ba vào tuần trước, giá dầu và khí đốt đã tăng vọt do eo biển Hormuz — tuyến đường biển quan trọng đối với ngành dầu mỏ toàn cầu — bị đóng cửa. Theo AAA, giá trung bình của một gallon xăng thường tại Mỹ vào chiều Chủ nhật ở mức khoảng 4,34 USD, tăng so với khoảng 3,15 USD cùng kỳ năm ngoái.
Vào thứ Bảy 30/5, United States Central Command (Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ) thông báo đã ngăn chặn thêm một tàu khác cập cảng Iran trong khuôn khổ hoạt động phong tỏa hải quân của Mỹ tại eo biển Hormuz. CENTCOM đăng tải một tuyên bố trên mạng xã hội cho biết quân đội Mỹ hôm thứ Sáu đã “vô hiệu hóa” một con tàu treo cờ The Gambia sau khi tàu này phớt lờ nhiều cảnh báo.
Tuyên bố nêu rõ:
“Lực lượng CENTCOM đã phát hiện tàu M/V Lian Star đang di chuyển trong vùng biển quốc tế hướng tới một cảng của Iran trên Vịnh Oman và đã phát đi hơn 20 cảnh báo, đồng thời thông báo cho con tàu rằng họ đang vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ” trước khi vô hiệu hóa chiếc tàu này.
Hassett dự đoán dầu sẽ lưu thông qua Eo biển Hormuz trong “một hoặc hai tháng tới”
Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Mỹ, Kevin Hassett, hôm Chủ nhật 31/5 dự đoán rằng các chuyến hàng dầu mỏ sẽ tiếp tục đi qua Eo biển Hormuz trong vòng “một hoặc hai tháng tới”, sau thời gian tuyến đường này bị phong tỏa do xung đột Mỹ – Israel tấn công Iran.
Trong chương trình “This Week” của ABC, Hassett nói với người dẫn chương trình Jonathan Karl rằng hiện nay có “lượng tàu thuyền qua lại nhiều hơn đáng kể” so với hai tuần trước.
Ông cho biết:
“Người dân ở Pakistan và Ấn Độ, nơi có nhiều nhà máy lọc dầu đang gần như ngừng hoạt động, sẽ nhận được dầu của họ. Khi các nhà máy lọc dầu tăng công suất trở lại, giá các sản phẩm lọc dầu trên toàn cầu sẽ giảm và tác động này sẽ lan rộng từ nơi này sang nơi khác. Tuy nhiên, phải mất khoảng một hoặc hai tháng để mọi thứ trở lại bình thường tại các nhà máy lọc dầu.”
Việc Iran đóng cửa Eo biển Hormuz đã khiến giá xăng tăng vọt kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng Hai. Hassett cho rằng giá nhiên liệu không tăng mạnh như nhiều người từng dự báo, một phần vì các bên đã tìm được cách thích nghi.
Ông nói thêm: “Có một đường ống lớn ở Saudi Arabia đang vận chuyển thêm dầu mà không cần phải đi qua Vịnh Ba Tư.”
Hassett cũng cho rằng người dân Mỹ cuối cùng sẽ có cái nhìn tích cực về tình hình kinh tế của mình, bất chấp những lo ngại về tác động của chiến tranh đối với giá năng lượng và nền kinh tế.
Ông nói: “Cuối cùng, người dân nhìn vào ví tiền của họ và quyết định cách bỏ phiếu. Khi họ nhìn vào số tiền còn lại sau khi giá cả tăng lên, họ sẽ thấy rằng họ vẫn có nhiều tiền hơn.”
Ông bày tỏ hy vọng giá nhiên liệu sẽ sớm giảm xuống và “mọi thứ sẽ trở lại bình thường”.
Tuần trước, trong chương trình “Mornings with Maria” của Fox Business Network, Hassett còn dự đoán giá xăng sẽ: “Giảm mạnh chưa từng thấy” ngay khi Eo biển Hormuz được mở cửa trở lại.
Ông giải thích: “Có rất nhiều dầu đang tồn kho trong khu vực Vịnh Ba Tư, và còn rất nhiều công suất dự phòng tại Saudi Arabia và UAE, vì vậy giá cả sẽ giảm rất nhanh.”
Theo dữ liệu của AAA, giá xăng trung bình toàn quốc tại Mỹ đã giảm nhẹ xuống còn 4,34 USD/gallon vào Chủ nhật 31/5, sau khi vượt mức 4,50 USD/gallon vào tuần trước. Cùng kỳ năm ngoái, mức giá trung bình là 3,15 USD/gallon.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright trước đó cho biết Eo biển Hormuz sẽ được mở lại “chậm nhất là vào mùa hè năm nay”. Trước đó, ông tránh đưa ra dự đoán về giá dầu và giá xăng trong khi Mỹ đang ở trong “giai đoạn đàm phán”.
Việc mở lại Eo biển Hormuz được xem là một phần quan trọng trong thỏa thuận đang hình thành giữa Mỹ và Iran. Hai nước đã đạt được một thỏa thuận tạm thời nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn mong manh thêm 60 ngày.
Tổng thống Donald Trump hôm thứ Sáu 29/5 tuần trước cho biết ông sẽ đưa ra “quyết định cuối cùng” về thỏa thuận tiềm năng này trong một cuộc họp tại White House Situation Room. Tuy nhiên, sau cuộc họp hơn 2 tiếng đồng hồ, Tòa Bạch Ốc chưa công bố bất kỳ cập nhật nào.
Quân đội Mỹ vô hiệu hóa tàu cố vượt lệnh phong tỏa các cảng Iran.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) thông báo hôm thứ Bảy 30/5 rằng họ đã ngăn chặn thêm một tàu biển cập cảng Iran trong bối cảnh Mỹ đang áp đặt lệnh phong tỏa hải quân tại eo biển Hormuz.
Theo một tuyên bố được CENTCOM đăng tải trên mạng xã hội, quân đội Mỹ đã “vô hiệu hóa” một con tàu treo cờ Gambia vào thứ Sáu sau khi tàu này phớt lờ nhiều cảnh báo.
“Lực lượng CENTCOM đã phát hiện tàu M/V Lian Star đang di chuyển trong vùng biển quốc tế hướng tới một cảng của Iran trên Vịnh Oman và đã phát đi hơn 20 cảnh báo, đồng thời thông báo cho tàu rằng họ đang vi phạm lệnh phong tỏa của Hoa Kỳ,” tuyên bố cho biết.
“Tàu đã bị một máy bay Mỹ vô hiệu hóa bằng cách phóng tên lửa Hellfire vào khoang động cơ sau khi thủy thủ đoàn của tàu Lian Star không tuân thủ yêu cầu,” báo cáo của CENTCOM tiếp tục. “Con tàu hiện không còn tiếp tục hành trình tới Iran.”
Trong tuyên bố hôm thứ Bảy, CENTCOM cho biết quân đội Mỹ đã vô hiệu hóa tổng cộng 5 tàu thương mại và buộc 116 tàu khác phải đổi hướng trong thời gian thực thi lệnh phong tỏa hải quân.
Tổng thống Trump đã công bố lệnh phong tỏa này sau khi các cuộc đàm phán giữa phái đoàn Iran và Mỹ đổ vỡ vào tháng Tư.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết hôm thứ Bảy rằng lệnh phong tỏa vẫn “hoàn toàn có hiệu lực”, bất chấp các thông tin cho rằng Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận sơ bộ nhằm mở lại eo biển Hormuz, điều mà Tổng thống Trump vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.
Trong điều kiện bình thường, khoảng một phần năm lượng dầu tiêu thụ của thế giới được vận chuyển qua eo biển Hormuz mỗi ngày. Lệnh phong tỏa áp dụng đối với các tàu của Iran và các tàu đang trên đường tới các cảng Iran. Đầu tháng này, Ngũ Giác Đài ước tính lệnh phong tỏa đã khiến Iran thất thu khoảng 4,8 tỷ USD doanh thu từ dầu mỏ.
Giá năng lượng toàn cầu đã tăng vọt do eo biển này gần như bị đóng cửa trong suốt cuộc xung đột. Tuy nhiên, vào thứ Năm, giá đã giảm sau khi xuất hiện các báo cáo về thỏa thuận sơ bộ nói trên.
Chiều thứ Bảy, dầu thô Brent chuẩn quốc tế được giao dịch quanh mức 92 USD/thùng, trong khi dầu thô West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ được giao dịch ở mức khoảng 87 USD/thùng.
Tại Mỹ, giá xăng trung bình vào chiều thứ Bảy đạt 4,36 USD/gallon, tăng so với mức 3,16 USD/gallon của năm ngoái, theo Hiệp hội Ô tô Hoa Kỳ (AAA).
Tính đến Chủ nhật hôm nay, Tổng thống Donald Trump vẫn chưa công bố “quyết định cuối cùng” về đề xuất thỏa thuận hòa bình với Iran.
Hôm thứ Sáu 29/5, ông Trump cho biết sẽ đưa ra quyết định sau cuộc họp tại Phòng Tình huống (Situation Room) vào cuối tuần này, nhưng cuộc họp đã kết thúc mà không có bất kỳ thông báo nào.
Israel tiếp tục tiến sâu hơn vào Lebanon trong nỗ lực truy quét lực lượng Hezbollah, bất chấp lệnh ngừng bắn được cho là đang có hiệu lực giữa hai bên.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian được cho là đã đệ đơn từ chức lên Văn phòng Lãnh tụ Tối cao Iran.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã kêu gọi Washington và Tehran sớm đạt được một thỏa thuận càng nhanh càng tốt.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết các cuộc đàm phán với Hoa Kỳ vẫn đang tiếp diễn, nhưng nhấn mạnh rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng không thể được đánh giá trước khi có kết quả cuối cùng và chính thức.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian được cho là đã gửi một lá đơn từ chức tới Văn phòng Lãnh tụ Tối cao Iran.
Trích dẫn một nguồn tin, Iran International đưa tin hôm Chủ nhật 31/5 rằng lá thư nêu rõ tổng thống và chính phủ của ông đã bị loại khỏi các quyết định quan trọng ở Iran.
Báo cáo cũng cho biết khoảng trống quyền lực sau đó đã cho phép các phe cứng rắn trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) nắm quyền kiểm soát các vấn đề then chốt.
Trong lá thư, Pezeshkian được cho là đã viết rằng trong hoàn cảnh như vậy, ông không thể điều hành hiệu quả hoặc hoàn thành trách nhiệm pháp lý của mình và vì lý do đó đã yêu cầu được từ chức ngay lập tức.
Nguồn tin cho biết chưa rõ liệu văn phòng của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei có chấp nhận đơn từ chức hay không.
Vào Chủ nhật, Tổng thống Donald Trump mô tả các quan chức Iran là “những nhà đàm phán rất cứng rắn” và nhấn mạnh rằng Mỹ đang tiếp cận một cách kiên nhẫn để đạt được một thỏa thuận rộng hơn trong một cuộc phỏng vấn với Lara Trump.
Tháng 4, Trump cũng nói rằng chế độ này “bị chia rẽ nghiêm trọng”, viện dẫn các mâu thuẫn nội bộ của nước này như một lý do để kéo dài lệnh ngừng bắn vô thời hạn một ngày trước khi thỏa thuận trước đó hết hạn.
Trump chỉ trích CNN về cách đưa tin thỏa thuận Iran
Tổng thống Donald Trump hôm Chủ nhật hôm nay đã bảo vệ thỏa thuận Iran của mình trước chỉ trích từ CNN, cho rằng thỏa thuận này rõ ràng cấm Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và cáo buộc mạng này đưa tin sai.
“CNN tin giả hôm nay liên tục nói rằng thỏa thuận hạt nhân Iran của tôi không đề cập đến vũ khí hạt nhân, trong khi thực tế nó nói rất rõ rằng Iran sẽ không có vũ khí hạt nhân,” Trump viết trên Truth Social.
“Sau đó, nó còn đi vào chi tiết rất mạnh và dài về các vấn đề hạt nhân khác,” ông nói thêm.
“Thực tế, đó là phần lớn nội dung của thỏa thuận,” Trump nói trước khi cho rằng “CNN và nhiều hãng tin giả khác là một thảm họa về lượng người xem. Ngay cả với chủ sở hữu mới, nó cũng khó có thể tốt hơn!!!”
Giá dầu tăng hơn 2% khi Israel mở rộng hoạt động tại Lebanon
Giá dầu tăng hơn 2% trong phiên giao dịch sáng thứ Hai sau khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ra lệnh cho quân đội tiến sâu hơn vào Lebanon để làm suy yếu Hezbollah.
Điều này cũng diễn ra trong bối cảnh Israel tìm cách để Washington ủng hộ các cuộc tấn công nhằm vào nhóm này ở Beirut, theo kênh Channel 12 của Israel.
Giá dầu thô WTI của Mỹ tăng 2,37 USD, tương đương 2,71%, lên 89,73 USD/thùng vào lúc 10:17 GMT. Dầu Brent tăng 2,07 USD, tương đương 2,27%, lên 93,19 USD/thùng, Reuters đưa tin.
Trước đó, Brent và dầu thô Mỹ đã giảm lần lượt 1,8% và 1,7% do kỳ vọng Mỹ và Iran sẽ đạt được một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.
Kazakhstan sẵn sàng lưu trữ uranium làm giàu của Iran nếu có thỏa thuận hạt nhân Mỹ–Tehran
Kazakhstan sẵn sàng lưu trữ uranium làm giàu của Iran nếu có thỏa thuận hạt nhân Mỹ–Tehran theo một báo cáo cho biết.
Kazakhstan đã bày tỏ sẵn sàng tiếp nhận kho dự trữ uranium làm giàu của Iran nếu Washington và Tehran đạt được một thỏa thuận hạt nhân, theo người đứng đầu cơ quan giám sát hạt nhân Liên Hợp Quốc Rafael Grossi.
Grossi nói với Financial Times rằng Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev đã thể hiện thiện chí trong các cuộc đàm phán tại Astana.
Ông cũng cho biết Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) có một “ngân hàng” uranium làm giàu thấp ở Kazakhstan, nơi có thể lưu trữ an toàn vật liệu này.
Uranium làm giàu của Iran là một vấn đề quan trọng trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, trong đó Tổng thống Donald Trump kêu gọi loại bỏ kho dự trữ này.
Lượng uranium làm giàu này được cho là đang được chôn dưới các cơ sở hạt nhân chính của Iran, vốn đã bị Mỹ tấn công vào năm 2025.
Liệu ông Trump có bật đèn xanh cho một thỏa thuận mới với Iran?
Trump cân nhắc thỏa thuận Iran trong Phòng Tình huống suốt hai giờ, nói sẽ có “quyết định cuối cùng” nhưng rồi không có gì xảy ra.
Mọi sự chú ý đang đổ dồn vào một thỏa thuận đang hình thành giữa Mỹ và Iran, nhằm kéo dài lệnh ngừng bắn hiện tại và mở lại eo biển Hormuz, nhưng vẫn chưa rõ khi nào — hoặc liệu — Tổng thống Trump và Tehran có ký kết hay không.
Hai bên đã đạt được một thỏa thuận sơ bộ trong tuần này, nếu được thông qua sẽ đánh dấu bước đột phá lớn nhất hướng tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài kể từ khi xung đột bắt đầu cách đây hơn 90 ngày.
Ông Trump rời khỏi cuộc họp kéo dài hai giờ tại Phòng Tình huống vào thứ Sáu mà không có cập nhật nào về tình trạng đàm phán, dù trước đó ông nói rằng sẽ có “quyết định cuối cùng” trong ngày.
Trong khi các quan chức Mỹ và Iran cho biết các điều khoản cụ thể của bản ghi nhớ (MOU) vẫn đang được thương lượng, thỏa thuận này nhìn chung sẽ kéo dài lệnh ngừng bắn tạm thời thêm 60 ngày, khôi phục tự do hàng hải qua eo biển Hormuz và mở các cuộc đàm phán tiếp theo về chương trình hạt nhân của Iran.
Dòng chảy tàu thuyền qua eo biển Hormuz — một tuyến năng lượng quan trọng ở Vịnh Ba Tư, nơi khoảng 1/5 lượng dầu thế giới đi qua mỗi ngày — đã là điểm tranh chấp trung tâm trong xung đột.
Iran đã phong tỏa eo biển này như một trong những hành động trả đũa đầu tiên, áp đặt một phong tỏa trên thực tế bằng kết hợp đe dọa quân sự, đặt mìn hải quân và thu phí qua lại. Mỹ cũng đã áp đặt phong tỏa hải quân từ giữa tháng 4 nhằm gây áp lực kinh tế lên Iran bằng cách ngăn xuất khẩu dầu.
Sự đối đầu này đã gây chấn động chuỗi cung ứng toàn cầu, khiến giá hàng hóa như dầu và phân bón tăng vọt. Áp lực này cũng gây khó khăn cho ông Trump và Tin tức về tiến triển ngoại giao trong tuần này đã khiến giá dầu giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều tuần, với dầu Brent giao dịch khoảng 91 USD/thùng vào chiều thứ Bảy.
Kevin Hassett, Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia, dự kiến xuất hiện trên chương trình “This Week” của ABC và “Fox News Sunday” và sẽ phải trả lời về giá xăng tăng và niềm tin tiêu dùng giảm.
Thỏa thuận mới sẽ yêu cầu Tehran nới lỏng kiểm soát eo biển đổi lại việc Mỹ dần dỡ bỏ phong tỏa. Tàu thuyền sẽ được đi lại tự do, Iran cam kết không thu phí và phải dọn sạch toàn bộ mìn còn lại trong vòng 30 ngày, theo Axios.
“Đó sẽ là một eo biển mở, không thu phí, mà cả thế giới có thể sử dụng — đúng như cách nó nên là,” Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói.
Căng thẳng leo thang ở Vùng Vịnh
Căng thẳng lại gia tăng trong tuần này sau các vụ đụng độ mới, khi Mỹ thực hiện các cuộc không kích mà họ gọi là “phòng thủ” ở miền nam Iran, và Tehran tấn công Kuwait bằng tên lửa đạn đạo. Hai bên sau đó cáo buộc nhau vi phạm lệnh ngừng bắn.
Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM) cho biết các cuộc không kích nhằm vào các bệ phóng tên lửa và tàu Iran đang cố gắng đặt mìn trên biển. Cuộc tấn công khiến Ayatollah Mojtaba Khamenei cảnh báo rằng các đồng minh khu vực sẽ “không còn làm lá chắn cho các căn cứ Mỹ”.
Một quan chức Mỹ nói với The Hill rằng lực lượng Mỹ đã chặn và bắn hạ 4 máy bay không người lái tấn công của Iran và phá hủy một trạm điều khiển tại Bandar Abbas đang chuẩn bị phóng UAV thứ năm.
Lực lượng Kuwait cũng đã đánh chặn một cuộc tấn công tên lửa đạn đạo từ Iran.
Vấn đề hạt nhân Iran
Dù bản thỏa thuận sơ bộ dự kiến nêu điều khoản về mở lại eo biển và kết thúc chiến tranh, một vấn đề lớn chưa chắc được đề cập rõ là chương trình hạt nhân và kho uranium làm giàu cao của Iran.
Những người ủng hộ chiến dịch quân sự, bao gồm ông Trump và chính quyền của ông, cho rằng hành động quân sự là cần thiết để ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Đây từ lâu là điểm bế tắc trong đàm phán. Phó Tổng thống Vance nói hai bên vẫn đang “qua lại thương lượng”.
Ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social rằng “bụi hạt nhân” có thể được bàn giao cho Mỹ hoặc bị tiêu hủy tại “một địa điểm phù hợp khác”.
Truyền thông nhà nước Iran phủ nhận rằng vấn đề hạt nhân đang được thảo luận và nói rằng Iran muốn giải quyết việc hàng tỷ USD tài sản bị đóng băng trước khi ký bất kỳ thỏa thuận nào.
Phản ứng chính trị tại Mỹ
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nói sẽ không có dỡ bỏ trừng phạt nếu Iran không bàn giao uranium làm giàu cao.
Quốc hội Mỹ đang chia rẽ về thỏa thuận này. Một số Dân biểu Cộng hòa lo ngại thỏa thuận có thể giúp chính quyền Iran duy trì quyền lực, trong khi những người khác kêu gọi kiên nhẫn.
Hạ viện cũng hủy bỏ một cuộc bỏ phiếu về nghị quyết quyền chiến tranh do đảng Dân chủ đề xuất.
Chính trị trong nước Mỹ
Một dự luật trị giá 72 triệu USD liên quan đến ICE và Biên phòng cũng gây tranh cãi trong nội bộ Cộng hòa, đặc biệt về quỹ “chống lạm dụng quyền lực” trị giá 1,776 tỷ USD.
Tranh cãi xoay quanh việc liệu quỹ này có thể bồi thường cho những người tham gia vụ bạo loạn Điện Capitol ngày 6/1/2021 hay không.
Bầu cử tại California và Texas
Cuộc đua thống đốc California đang nóng lên trước cuộc bầu cử sơ bộ. Xavier Becerra đang dẫn đầu với 23%, theo khảo sát của PPIC, còn Steve Hilton theo sát với 20%.
California dùng hệ thống “bầu cử mở”, hai người cao phiếu nhất sẽ vào vòng chung kết.
Tại Texas, Tổng chưởng lý Ken Paxton, với sự ủng hộ của ông Trump, đã đánh bại Thượng Nghị sĩ John Cornyn trong vòng sơ bộ của Đảng Cộng hòa.
Paxton sẽ đối đầu với ứng viên Dân chủ James Talarico trong cuộc tổng tuyển cử, được dự đoán rất căng thẳng.
Trump đã biến Đảng Cộng hòa thành đảng chống người da đen
Dưới sự dẫn dắt của Tổng thống Donald Trump, Đảng Cộng hòa đã đáng xấu hổ khi chấp nhận chủ nghĩa dân tộc Cơ đốc giáo da trắng và đang tìm cách quay ngược bánh xe lịch sử đối với những tiến bộ mà nước Mỹ đã đạt được trong cuộc đấu tranh chống phân biệt chủng tộc và các hình thức kỳ thị khác.
Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, khoảng 83% cử tri da đen là đảng viên Dân chủ hoặc có xu hướng ủng hộ Đảng Dân chủ. Vì lý do này, Trump đã yêu cầu các quan chức Cộng hòa khiến việc bỏ phiếu của người Mỹ gốc Phi trở nên khó khăn hơn và hạn chế khả năng họ bầu chọn các ứng cử viên mà mình mong muốn.
Trump đã thành công trong việc gây áp lực lên các bang do Đảng Cộng hòa kiểm soát để tiến hành phân chia lại khu vực bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ. Điều này có thể giúp Đảng Cộng hòa giành thêm hơn một chục ghế tại Hạ viện và làm giảm số lượng Dân biểu da đen trong cơ quan này.
Việc phân chia lại khu vực bầu cử được cử tri California phê chuẩn có thể giúp Đảng Dân chủ giành thêm tới năm ghế Hạ viện, trong khi một phán quyết của tòa án nhiều khả năng sẽ giúp họ giành thêm một ghế nữa tại Utah.
Dân biểu Yvette Clarke (Đảng Dân chủ – New York), Chủ tịch Nhóm Dân biểu Da đen trong Quốc hội, gần đây cho biết 19 trong số 59 Dân biểu Dân chủ da đen hiện tại ở Hạ viện đang đối mặt nguy cơ mất ghế trong cuộc bầu cử tháng 11 do việc tái phân chia khu vực bầu cử của Đảng Cộng hòa. Ngoài ra, không có Dân biểu Cộng hòa da đen nào trong số bốn người hiện tại tìm cách tái tranh cử. (Hai người tranh cử thống đốc, một người tranh cử Thượng viện nhưng thất bại, và một người nghỉ hưu sau khi quyết định của tòa án ở Utah thay đổi khu vực bầu cử của ông.)
Việc tái phân chia khu vực bầu cử có thể làm giảm số lượng Dân biểu da đen được thực hiện nhờ một phán quyết lịch sử với tỷ lệ 6-3 của các thẩm phán do Đảng Cộng hòa bổ nhiệm tại Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ. Phán quyết này loại bỏ các biện pháp bảo vệ mà Voting Rights Act of 1965 dành cho các nhóm thiểu số chủng tộc tại những khu vực bầu cử nơi họ chiếm đa số dân số.
Quyết định của Tòa án Tối cao cho phép việc điều chỉnh ranh giới khu vực bầu cử vì mục đích đảng phái miễn là không xuất phát từ hành vi phân biệt chủng tộc có chủ đích. Tuy nhiên, gần như không thể chứng minh rằng việc phân chia lại khu vực bầu cử được thực hiện với động cơ phân biệt chủng tộc.
Đạo luật Quyền Bầu cử, vốn đã loại bỏ nhiều rào cản ngăn người Mỹ gốc Phi bỏ phiếu ở miền Nam nước Mỹ, đã làm gia tăng đáng kể số lượng quan chức da đen được bầu vào các vị trí địa phương, bang và liên bang. Theo giáo sư luật Sherrilyn Ifill của Howard University, vào năm 1970 chỉ có khoảng 1.500 quan chức dân cử da đen trên toàn quốc, nhưng hiện nay con số này đã vượt quá 10.000 người.
Việc có nhiều người Mỹ gốc Phi trong các vị trí dân cử giúp chính quyền hiểu rõ hơn và phản ứng tốt hơn với nhu cầu của cộng đồng da đen. Các quan chức da trắng được bầu tại những khu vực có nhiều cử tri da đen cũng hiểu rằng họ phải đại diện cho lợi ích của các cử tri nếu muốn được tái đắc cử. Đó chính là cách nền dân chủ đại diện nên vận hành.
Thay vì chia tách các cộng đồng người da đen vào nhiều khu vực bầu cử khác nhau để làm suy yếu sức mạnh lá phiếu của họ và giảm số lượng quan chức da đen được bầu, Đảng Cộng hòa nên áp dụng những chính sách có khả năng thu hút thêm cử tri da đen.
Thay vào đó, Trump và các đồng minh Cộng hòa đang làm mọi cách để giành được sự ủng hộ của những cử tri da trắng bất mãn với các tiến bộ mà người Mỹ gốc Phi đã đạt được trong giáo dục, việc làm và các chức vụ dân cử. Kết quả là Đảng Cộng hòa đã củng cố vị thế đáng xấu hổ và phản lại các giá trị Mỹ của mình như một đảng chống người da đen.
Trump đã ban hành các sắc lệnh hành pháp tuyên bố các chương trình DEI (Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập) là hình thức phân biệt đối xử bất hợp pháp và đã thành công trong việc làm giảm số lượng các chương trình như vậy.
Tổng thống đã yêu cầu Quốc hội thông qua các đạo luật có thể làm giảm khả năng bỏ phiếu của người Mỹ gốc Phi một cách không cân xứng, đồng thời cắt giảm ngân sách cho các chương trình xã hội mang lại lợi ích cho nhiều người da đen. Ông đã sa thải các quan chức liên bang da đen, chỉ bổ nhiệm một người da đen vào nội các nhiệm kỳ hai gồm 24 thành viên và chỉ đạo các bảo tàng liên bang cũng như các công viên quốc gia trình bày lại lịch sử phân biệt chủng tộc của nước Mỹ theo hướng giảm nhẹ hoặc che đậy.
Dưới thời Trump, Vụ Dân quyền thuộc Bộ Tư pháp đã thay đổi đáng kể trọng tâm từ việc điều tra và truy tố các hành vi phân biệt đối xử với người da màu và phụ nữ sang việc chống lại những trường hợp được cho là phân biệt đối xử với nam giới da trắng và ngăn chặn các trường hợp cực kỳ hiếm hoi người không phải công dân đi bỏ phiếu.
Trump nhiều lần xúc phạm những người da đen chỉ trích ông bằng cách gọi họ là “IQ thấp” và sử dụng nhiều lời lẽ xúc phạm trí tuệ khác. Chẳng hạn, ông từng gọi Phó Tổng thống khi đó là Kamala Harris là “ngu ngốc”, “không đủ năng lực tinh thần”, “chậm chạp” và “đần độn” khi bà tranh cử chống lại ông vào năm 2024.
Không dừng lại ở đó, Trump còn nói rằng những người nhập cư da đen đến Mỹ từ các “quốc gia hố xí”. Ông cũng cáo buộc sai sự thật rằng những người nhập cư da đen từ Haiti đã bắt trộm và ăn thịt chó mèo của các gia đình ở Springfield, bất chấp việc các quan chức địa phương bác bỏ thông tin này.
Trump thậm chí còn đăng tải trên mạng xã hội do ông sở hữu một video do AI tạo ra mang nội dung phân biệt chủng tộc, trong đó mô tả Barack Obama và Michelle Obama — vị tổng thống da đen duy nhất và đệ nhất phu nhân da đen duy nhất của nước Mỹ — dưới hình dạng loài vượn. Trump từ chối xin lỗi và giải thích một cách thiếu thuyết phục rằng ông không xem những giây cuối cùng của đoạn video dài chỉ 62 giây.
Theo tác giả, những cuộc tấn công mang tính phân biệt chủng tộc này và nhiều hành động khác mà Trump nhắm vào người Mỹ gốc Phi là kiểu hành vi người ta có thể mong đợi từ lãnh đạo của tổ chức Ku Klux Klan hoặc một nhóm phát xít mới, chứ không phải từ một tổng thống Mỹ trong thế kỷ 21.
Đảng Cộng hòa được thành lập năm 1854 nhằm phản đối sự mở rộng của chế độ nô lệ. Vị tổng thống Cộng hòa đầu tiên, Abraham Lincoln, đã lãnh đạo cuộc American Civil War, cuối cùng chấm dứt thể chế nô lệ tàn bạo và phi đạo đức.
Là hậu duệ của những người Mỹ gốc Phi từng bị nô dịch, tôi tin rằng Trump chỉ có thể tạm thời làm chậm hành trình dài của đất nước — hành trình bắt đầu từ thời Lincoln nhằm mang lại quyền bình đẳng cho mọi người và chấm dứt nạn phân biệt chủng tộc. Tất cả chúng ta sẽ được hưởng lợi khi hành trình đó tiếp tục.
A. Scott Bolden là luật sư, bình luận viên của NewsNation, cựu Chủ tịch Đảng Dân chủ tại Washington D.C. và cựu công tố viên bang New York.
Tình hình quan hệ giữa ông Trump và các lãnh đạo Big Tech
Trong hơn một năm qua, các lãnh đạo của những công ty công nghệ lớn nhất nước Mỹ đã nỗ lực giành thiện cảm của Tổng thống Trump kể từ khi ông trở lại Tòa Bạch Ốc.
Từ các cuộc gặp tại Mar-a-Lago đến những khoản đóng góp lớn cho lễ nhậm chức, các nỗ lực này được thể hiện rõ ngay từ ngày đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump. Các CEO như Elon Musk và Mark Zuckerberg ngồi ở hàng ghế đầu trong lễ nhậm chức, trong khi một số Dân biểu Cộng hòa phải ngồi ở phòng phụ.
Tuy nhiên, ngành công nghệ đã trải qua nhiều thăng trầm dưới chính quyền Trump, khiến các mối quan hệ này liên tục bị thử thách bởi một tổng thống nổi tiếng khó đoán.
Giữa các mâu thuẫn cá nhân và tranh luận về chính sách trí tuệ nhân tạo (AI), một số mối quan hệ mới được duy trì, trong khi số khác trở nên căng thẳng.
Elon Musk
Mối quan hệ giữa tổng thống và CEO kiêm nhà sáng lập SpaceX và Tesla là biến động nhất trong nhiệm kỳ hai, bắt đầu bằng sự hợp tác nhanh chóng nhưng kết thúc bằng một cuộc xung đột công khai.
Sau khi rạn nứt công khai vào tháng 6 năm ngoái, căng thẳng đã dịu bớt, với việc Musk tham gia cùng Trump trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc gần đây.
Trước bầu cử 2024, Musk phần lớn đứng ngoài chính trị và từng tỏ ra hoài nghi Trump. Tuy nhiên sau đó ông chuyển sang ủng hộ Trump, tham gia vận động tranh cử và quyên góp hàng trăm triệu USD.
Musk từng lãnh đạo “Bộ Hiệu quả Chính phủ” của Trump và làm việc tại Tòa Bạch Ốc trong nhiều tháng.
Tuy nhiên, ông đã công khai chỉ trích dự luật thuế và chi tiêu của Trump, đồng thời có những phát ngôn gây tranh cãi trên mạng xã hội, bao gồm cáo buộc và kêu gọi luận tội.
Sau đó Musk tìm cách hàn gắn quan hệ. Đến tháng 8, Trump gọi Musk là “người tốt nhưng có khoảnh khắc tồi tệ”.
Hai người đã gặp lại tại một số sự kiện và gần đây Musk còn đi cùng Trump trên chuyên cơ Air Force One trong chuyến thăm Trung Quốc.
Dario Amodei (Anthropic)
CEO của Anthropic có mối quan hệ phức tạp với Tòa Bạch Ốc do quan điểm cá nhân và định hướng “an toàn AI”.
Trước bầu cử 2024, ông từng so sánh Trump với “lãnh chúa phong kiến” và ủng hộ Kamala Harris.
Công ty của ông vẫn làm việc với chính phủ Mỹ, bao gồm Bộ Quốc phòng, nhưng sau tranh cãi về giám sát AI và vũ khí tự động, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã cấm sử dụng hệ thống Claude trong Bộ Quốc phòng.
Sau đó, Trump vẫn để ngỏ hợp tác với công ty, nói rằng họ “rất thông minh và có thể hữu ích”.
Amodei sau đó được mời đến Tòa Bạch Ốc để thảo luận chính sách AI.
Jeff Bezos (Amazon)
CEO Amazon và Blue Origin từng xung đột với Trump trong nhiệm kỳ đầu, đặc biệt liên quan đến Amazon và tờ Washington Post.
Trước bầu cử 2024, quan hệ được cải thiện. Bezos gặp các lãnh đạo Blue Origin và sau đó đóng góp 1 triệu USD cho quỹ nhậm chức của Trump.
Ông cũng có nhiều cuộc trao đổi với Trump và đánh giá ông là “phiên bản trưởng thành hơn, kỷ luật hơn”.
Mark Zuckerberg (Meta)
Zuckerberg hiện là một phần trong hội đồng cố vấn công nghệ của Trump và thường xuyên xuất hiện tại Tòa Bạch Ốc.
Trước đây, Meta từng cấm tài khoản của Trump sau vụ bạo loạn ngày 6/1, khiến quan hệ rất căng thẳng.
Sau đó Trump được khôi phục tài khoản, và Meta cũng thay đổi chính sách kiểm chứng thông tin.
Zuckerberg đóng góp 1 triệu USD cho lễ nhậm chức và đã gặp Trump nhiều lần.
Jensen Huang (Nvidia)
CEO Nvidia có quan hệ ngày càng gần gũi với Trump, đặc biệt liên quan đến xuất khẩu chip sang Trung Quốc.
Trump ban đầu không biết nhiều về ông này, nhưng sau đó hai bên trao đổi và khen ngợi lẫn nhau.
Chính quyền Trump đã cho phép Nvidia xuất khẩu một số loại chip sang Trung Quốc với điều kiện chia phần doanh thu.
Huang thậm chí được mời lên chuyên cơ Air Force One trong chuyến đi Trung Quốc.
David Sacks
Nhà đầu tư mạo hiểm, từng là cố vấn AI và crypto của Tòa Bạch Ốc.
Ông ủng hộ chính sách “ít can thiệp” vào AI và vẫn được cho là có ảnh hưởng trong nội bộ Trump.
Sam Altman (OpenAI)
CEO OpenAI từng ủng hộ đảng Dân chủ nhưng đã đóng góp 1 triệu USD cho quỹ nhậm chức của Trump.
Ông tham gia các dự án AI hạ tầng lớn dưới chính quyền Trump và duy trì quan hệ khá ổn định, dù ít phát biểu công khai.
Trump nói “hủy” buổi hòa nhạc kỷ niệm America 250
Tổng thống Trump hôm thứ Bảy 30/5 kêu gọi hủy buổi hòa nhạc kỷ niệm 250 năm nước Mỹ sau khi nhiều nghệ sĩ nổi tiếng rút khỏi việc biểu diễn tại hội chợ Great American State Fair sắp diễn ra ở National Mall.
Trump viết trên Truth Social rằng nên tổ chức “một cuộc vận động lớn MAKE AMERICA GREAT AGAIN cho lễ 250 năm, thay vì những ca sĩ đắt đỏ mà không ai muốn nghe, nhạc của họ nhàm chán, và họ chỉ biết than phiền.”
“Cứ hủy đi, giống như tôi đã hủy sự tham gia của mình với Kennedy Center đang thất bại và không an toàn để đến, vì một thẩm phán liên bang cực kỳ thiên vị và tham nhũng đã nói rằng tôi không được phép dùng thời gian và tiền của mình để làm cho trung tâm này trở nên VĨ ĐẠI TRỞ LẠI, thực sự còn vĩ đại hơn bao giờ hết!” tổng thống nói thêm.
Trump cũng than phiền về phán quyết của một thẩm phán liên bang hôm thứ Sáu liên quan đến việc ông đổi tên Kennedy Center, trong đó yêu cầu tên của Trump phải được gỡ bỏ khỏi trung tâm trong vòng 14 ngày. Trước đó ông từng chỉ trích hệ thống tòa án Mỹ là “bị thao túng”.
“Vì vậy, Kennedy Center sẽ sụp đổ, cả về cấu trúc lẫn tài chính… Thẩm phán Cooper, giống như nhiều thẩm phán tham nhũng khác trong các vụ án của tôi, nên bị luận tội,” ông viết, đề cập đến Thẩm phán liên bang Hoa Kỳ Christopher Cooper, người đã ra phán quyết.
Một số nghệ sĩ đã rút khỏi buổi biểu diễn vào ngày 25/6, nói rằng họ đồng ý tham gia một sự kiện phi đảng phái. Ca sĩ nhạc đồng quê Martina McBride nói rằng bà “được đảm bảo đây là một sự kiện phi chính trị nhằm tôn vinh TẤT CẢ 50 bang.”
“Các nghệ sĩ chưa bao giờ được thông báo về bất kỳ sự tham gia chính trị nào của sự kiện,” Young MC viết trên Facebook. “Và mặc dù ban tổ chức nói sự kiện là phi đảng phái, tạp chí SPIN mô tả nó là ‘được Trump hậu thuẫn’. Tôi hy vọng sẽ sớm biểu diễn tại Washington D.C. trong một sự kiện không mang tính chính trị như vậy.”
Trump chỉ trích các nghệ sĩ rút lui là “những ‘nghệ sĩ’ hạng ba,” và nói ông sẽ thay vào đó đưa ra một “bài phát biểu lớn”. Ông nói thêm rằng ông đã chỉ đạo người đại diện xem xét khả năng tổ chức một cuộc vận động “AMERICA IS BACK” vào thứ Tư, tại Washington D.C., cùng thời gian, cùng địa điểm.
Một phát ngôn viên của Freedom 250, một tổ chức phi lợi nhuận 501(c)(3) được thành lập để tổ chức các sự kiện kỷ niệm này, trước đó nói với The Hill rằng các sự kiện sẽ “tôn vinh lịch sử của chúng ta và thu hút tất cả người Mỹ — chào đón mọi người cùng chia sẻ mục tiêu kỷ niệm cột mốc này theo cách nâng cao tinh thần và đoàn kết nước Mỹ.”
Trump chỉ trích Giáo hoàng Leo vì gặp thị trưởng Chicago “vô dụng”
Tổng thống Donald Trump đã công kích Pope Leo XIV và Thị trưởng Brandon Johnson của Chicago vào thứ Bảy hôm qua 30/5 sau khi Giáo Hoàng và Thị trưởng Chicago gặp nhau tại Vatican. Trump cho rằng ai đó ở Vatican lẽ ra nên khuyên Giáo hoàng không gặp Johnson vì ông này là người “vô dụng”.
“Có người nên giải thích với Đức Giáo hoàng rằng Thị trưởng Chicago là kẻ vô dụng, và rằng Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân!” Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Trong bài đăng, Trump còn đính kèm ảnh chụp màn hình các bài viết mà Johnson chia sẻ trên X (Twitter), cho thấy ông dành thời gian với Giáo hoàng tại Vatican vào thứ Sáu 29/5.
Các bức ảnh cho thấy Johnson tặng Giáo hoàng một lá cờ Chicago thu nhỏ. Cả hai cùng mỉm cười khi cầm một chiếc mũ của đội bóng chày Chicago Cubs, mặc dù Giáo hoàng Leo vốn nổi tiếng là người hâm mộ đội Chicago White Sox. Leo là vị Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên và sinh ra tại Chicago.
Những phát biểu của Trump dường như đã làm bùng lên trở lại cuộc khẩu chiến công khai giữa ông và Giáo hoàng Leo XIV. Trước đó, Trump từng chỉ trích Leo vì phản đối cuộc chiến với Iran và cho rằng Giáo hoàng “yếu đuối” trong vấn đề tội phạm. Trump cũng khẳng định Leo đang tỏ ra chấp nhận việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Trump viết: “Tôi không muốn một Giáo hoàng nghĩ rằng việc Iran có vũ khí hạt nhân là chấp nhận được. Tôi không muốn một Giáo hoàng cho rằng việc Mỹ tấn công Venezuela là điều khủng khiếp. Tôi cũng không muốn một Giáo hoàng chỉ trích Tổng thống Hoa Kỳ khi tôi đang làm đúng những gì cử tri đã bầu tôi để thực hiện.”
Trump còn cáo buộc Leo đang “đặt nhiều người Công giáo và nhiều người khác vào tình thế nguy hiểm” bằng cách bị cho là dung túng cho chương trình phát triển vũ khí hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, Vatican đã bác bỏ cáo buộc này và tái khẳng định lập trường phản đối vũ khí hạt nhân của Giáo hội Công giáo.
Trước những chỉ trích của Trump, Giáo hoàng từng đáp lại rằng ông: “Không sợ chính quyền Trump và cũng không ngại lên tiếng mạnh mẽ về thông điệp của Phúc Âm.”
Ngoài ra, cuộc gặp giữa Johnson và Giáo hoàng được cho là xoay quanh các vấn đề công bằng xã hội, nhập cư và nhân quyền, những chủ đề mà cả hai đều quan tâm.
Căng thẳng chính trị gia tăng khi lễ kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc Mỹ chuẩn bị diễn ra tại Washington D.C.
Các công tác chuẩn bị an ninh đang được triển khai trên khắp Washington trước hàng loạt sự kiện kỷ niệm 250 năm ngày thành lập nước Mỹ vào mùa hè này, trong bối cảnh nguy cơ bạo lực chính trị vẫn hiện hữu.
Sự kiện đầu tiên trong chuỗi hoạt động là trận đấu UFC tại Tòa Bạch Ốc, diễn ra chỉ vài tuần sau vụ nổ súng bên ngoài khuôn viên Tòa Bạch Ốc và hai tháng sau vụ ám sát hụt thứ ba nhằm vào Tổng thống Trump tại Dạ tiệc của Hiệp hội Phóng viên Tòa Bạch Ốc.
Tòa Bạch Ốc cho biết đang xem xét lại chiến lược an ninh dành cho tổng thống sau vụ việc tại buổi dạ tiệc, nhưng vẫn còn nhiều câu hỏi về cách chính quyền liên bang, giới chức địa phương tại Washington và các đơn vị tổ chức sự kiện sẽ xử lý vấn đề an ninh trong bối cảnh căng thẳng chính trị đang ở mức cao trên toàn quốc.
“Những sự kiện kiểu này luôn có xác suất xảy ra thấp nhưng hậu quả lại rất nghiêm trọng,” ông Thomas Warrick, cựu quan chức Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) và hiện là nghiên cứu viên không thường trú tại Hội đồng Đại Tây Dương (Atlantic Council), nói với The Hill.
Các vụ mưu sát nhằm vào ông Trump và vụ nổ súng bên ngoài Tòa Bạch Ốc là những diễn biến mới nhất trong chuỗi các vụ tấn công mang động cơ chính trị kéo dài khoảng một thập kỷ qua. Năm ngoái, nhà hoạt động bảo thủ Charlie Kirk đã bị bắn chết khi đang phát biểu tại một cuộc mít tinh của Turning Point USA ở Utah. Năm năm trước, vào năm 2021, đám đông người biểu tình đã đụng độ dữ dội với cảnh sát tại Điện Capitol và xông vào tòa nhà trong lúc Quốc hội chứng nhận kết quả bầu cử năm 2020. Ngoài ra, nhiều vụ mưu sát nhằm vào ông Trump đã xảy ra kể từ khi ông tái tranh cử vào năm 2024.
Ông Javed Ali, cựu quan chức DHS và FBI, cho rằng dù các cơ quan chức năng nỗ lực đến đâu thì cũng không thể đảm bảo an ninh tuyệt đối 100% cho các sự kiện, kể cả những sự kiện an ninh quốc gia đặc biệt.
“Vấn đề là những mối đe dọa nào đã được biết đến,” ông nói. “Và còn những mối đe dọa tiềm tàng mà hiện tại chúng ta chưa có thông tin tình báo hay dữ liệu nào về chúng thì sao?”
Ông Ali, hiện là phó giáo sư tại Đại học Michigan, cho biết:
“Chỉ có một số lượng nhất định các kịch bản mà bạn có thể dự liệu và xây dựng phương án bảo vệ. Luôn sẽ tồn tại những khoảng trống.”
Ông Warrick nhận xét rằng thông tin về các sự kiện trong dịp kỷ niệm năm 2026 được công bố ít hơn nhiều so với dịp kỷ niệm 200 năm lập quốc vào năm 1976.
“Số lượng và tính chất của các sự kiện, cũng như ngày tổ chức, đều không được quảng bá rộng rãi như cách đây 50 năm,” ông nói.
“Điều này có tác động đến công tác an ninh vì cho đến khi các nhà tổ chức hoàn tất kế hoạch, các đơn vị an ninh rất khó xác định cách xử lý vấn đề bảo vệ, kiểm soát đám đông và đáp ứng các nhu cầu thiết yếu của người tham dự,” ông tiếp tục.
Freedom 250, tổ chức đối tác công – tư chính thức chịu trách nhiệm điều phối các hoạt động kỷ niệm trên toàn quốc, cho biết họ đang phối hợp chặt chẽ với lực lượng thực thi pháp luật ở cấp liên bang, bang và địa phương.
“Các nguyên tắc lập quốc của nước Mỹ bao gồm tranh luận sôi nổi và tham gia công dân, nhưng không có chỗ cho sự đe dọa, bạo lực hay các hành vi uy hiếp trong các cuộc thảo luận công khai và các sự kiện kỷ niệm của chúng ta,” phát ngôn viên Rachel Reisner cho biết.
“Chúng tôi đang chủ động tăng cường phối hợp an ninh, củng cố các quy trình tại hiện trường và hợp tác chặt chẽ với lực lượng thực thi pháp luật cùng các chuyên gia an ninh nhằm bảo đảm môi trường an toàn cho tất cả các sự kiện của Freedom 250.”
Mặc dù phần lớn kế hoạch an ninh vẫn được giữ kín, một số cơ quan liên bang và địa phương đã công bố những biện pháp đang được triển khai.
Đầu tháng này, Công tố viên Liên bang tại Đặc khu Columbia, Jennine Pirro, cùng Cơ quan Cảnh sát Tư pháp Hoa Kỳ (U.S. Marshals Service) đã công bố chiến dịch tăng cường an toàn mùa hè trước các lễ kỷ niệm sắp tới. Kế hoạch bao gồm đề xuất điều động thêm 1.500 binh sĩ Vệ binh Quốc gia tới thủ đô, cùng với việc triển khai các đội tuần tra hiện diện cao, đơn vị chó nghiệp vụ K-9, máy bay không người lái và trực thăng.
Chiến dịch này là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm giảm tội phạm tại thành phố, bắt đầu từ mùa hè năm ngoái.
Phó Thị trưởng Washington D.C., bà Lindsey Appiah, nhấn mạnh sự chuẩn bị của thành phố, lưu ý rằng Washington đã tổ chức sáu sự kiện an ninh quốc gia đặc biệt trong giai đoạn 2025–2026.
“Trong nhiều tháng qua, chúng tôi đã phối hợp chặt chẽ với các đối tác khu vực, cơ quan liên bang, lực lượng an toàn công cộng và ban tổ chức để bảo đảm các hoạt động kỷ niệm 250 năm nước Mỹ diễn ra an toàn, bảo mật và đáng nhớ đối với mọi cư dân và du khách tại D.C.,” bà cho biết.
Một sự kiện được Bộ trưởng An ninh Nội địa chỉ định là “Sự kiện An ninh Quốc gia Đặc biệt” (NSSE). Khi đó, Cơ quan Mật vụ Hoa Kỳ sẽ chịu trách nhiệm chính trong việc thiết lập vành đai an ninh, cấp thẻ cho người tham gia và xây dựng các kế hoạch ứng phó khẩn cấp.
Người phát ngôn Bộ Tư pháp Mỹ cũng nhấn mạnh sự phối hợp giữa các cơ quan thực thi pháp luật:
“Bộ Tư pháp đang làm việc chặt chẽ với các đơn vị trực thuộc và các cơ quan đối tác để bảo đảm mọi người tham dự các sự kiện A250 hoặc FIFA World Cup mùa hè này đều có thể tham gia một cách an toàn.”
Những nỗ lực bảo đảm an toàn cho việc đi lại cũng đang được triển khai. Cuối năm ngoái, Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA) đã cấp 250 triệu USD cho 11 bang đăng cai các sự kiện FIFA World Cup và Khu vực Thủ đô Quốc gia nhằm phát hiện hoạt động của máy bay không người lái.
Tuy nhiên, vụ nổ súng tại Dạ tiệc Hiệp hội Phóng viên Tòa Bạch Ốc và vụ nổ súng gần khu vực Tòa Bạch Ốc đầu tháng này đã làm dấy lên lo ngại mới về an ninh của tổng thống tại các không gian mở và khu vực bên ngoài Tòa Bạch Ốc.
“Tôi cho rằng bộ phận chính trị của Tòa Bạch Ốc sẽ làm việc rất chặt chẽ với lãnh đạo Mật vụ về số lượng sự kiện mà tổng thống hoặc gia đình ông sẽ tham dự, cũng như cách quản lý các sự kiện đó,” ông Warrick nói.
“Điều đáng chú ý, ngoài trận đấu UFC này, là mong muốn của Mật vụ rằng tổng thống không nên tổ chức các cuộc vận động ngoài trời vì chúng khó bảo vệ hơn nhiều so với các sự kiện trong nhà.”
Trong khi vụ ám sát hụt đầu tiên nhằm vào ông Trump xảy ra tại một cuộc vận động tranh cử ngoài trời ở Pennsylvania, vụ thứ ba diễn ra tại Dạ tiệc Hiệp hội Phóng viên Tòa Bạch Ốc trong phòng khiêu vũ của khách sạn Washington Hilton. Cả hai vụ việc đều làm dấy lên câu hỏi về những lỗ hổng trong công tác bảo vệ tổng thống và tiêu chí đánh giá mức độ an toàn của các sự kiện.
“Điều gì đã xảy ra sai sót tại Dạ tiệc Hiệp hội Phóng viên Tòa Bạch Ốc đã thúc đẩy tất cả các bên liên quan xem xét lại các quy trình của mình, đánh giá những gì đã làm và những gì có thể đã bỏ sót,” ông Warrick cho biết.
Ông Trump cũng đã sử dụng vụ việc này để kêu gọi xây dựng một phòng khiêu vũ mới tại Tòa Bạch Ốc, mà theo ông sẽ được trang bị hệ thống an ninh cấp độ quân sự.
Tuy nhiên, ông Warrick cho rằng cần có những chương trình mạnh mẽ hơn nhằm ngăn chặn các mối đe dọa, đặc biệt là những đối tượng có nguy cơ trở thành kẻ xả súng hàng loạt, trước khi họ hành động.
“Rõ ràng là sau lễ kỷ niệm 250 năm này, các mối đe dọa sẽ không tự biến mất,” ông nói.
“Chúng ta thực sự cần suy nghĩ nghiêm túc về các chương trình giúp ngăn chặn những kẻ có khả năng thực hiện các vụ xả súng hoặc hành vi bạo lực, dù mang động cơ chính trị hay không, trước khi chúng xảy ra.”
Mùa vi khuẩn Vibrio đã đến: Làm thế nào để tránh nhiễm loại vi khuẩn “ăn thịt người”?
Bệnh nhiễm khuẩn Vibrio (vibriosis), do khoảng một chục loại vi khuẩn Vibrio khác nhau gây ra và ảnh hưởng đến khoảng 80.000 người mỗi năm, được dự báo sẽ gia tăng trong những tháng tới.
Theo Centers for Disease Control and Prevention (CDC), vi khuẩn Vibrio sống trong các vùng nước ven biển và bắt đầu sinh sôi mạnh từ tháng 5. Chúng có thể tồn tại trong nước mặn cũng như nước lợ (hỗn hợp giữa nước ngọt và nước mặn).
Con người thường bị nhiễm Vibrio nhất khi ăn các loại hải sản có vỏ như hàu. Tuy nhiên, bạn cũng có thể bị nhiễm khi bơi hoặc tiếp xúc với nước biển trong khi có vết thương hở.
Một số trường hợp nhiễm Vibrio có thể dẫn đến viêm cân mạc hoại tử (necrotizing fasciitis), một dạng nhiễm khuẩn nghiêm trọng thường được gọi là bệnh “vi khuẩn ăn thịt người”. Những người mắc dạng nhiễm trùng nặng này có thể cần được điều trị tích cực hoặc thậm chí phải cắt cụt chi. Bệnh tiến triển rất nhanh, và khoảng 1 trong 5 người bệnh có thể tử vong chỉ sau 1–2 ngày kể từ khi nhiễm.
Gần đây, Vibrio đã được xác nhận xuất hiện tại khu vực từ Long Island đến Florida. Dữ liệu theo dõi của CDC cũng cho thấy các đợt bùng phát đa bang trong năm ngoái có liên quan đến Minnesota và Illinois.
Triệu chứng của nhiễm Vibrio là gì?
Người bị nhiễm Vibrio có thể gặp các triệu chứng như:
Tiêu chảy, Đau quặn bụng, Buồn nôn, Nôn mửa, Sốt, Ớn lạnh.
Nếu nhiễm trùng lan vào máu, người bệnh có thể xuất hiện: Sốt và ớn lạnh nghiêm trọng hơn, Huyết áp thấp, Tổn thương da.
Nếu Vibrio xâm nhập qua vết thương hở, các dấu hiệu có thể bao gồm:
Đỏ da, Đau, Sưng, Cảm giác nóng tại vùng tổn thương, Thay đổi màu da, Chảy dịch từ vết thương.
Nếu bạn có các triệu chứng trên và gần đây đã ăn hải sản (đặc biệt là hàu) hoặc có vết thương hở tiếp xúc với nước biển, bạn nên liên hệ bác sĩ. Kháng sinh có thể được sử dụng trong các trường hợp nặng, và đôi khi cần phẫu thuật để điều trị vết thương bị nhiễm trùng.
Làm thế nào để phòng tránh?
Theo CDC, bất kỳ ai cũng có thể bị nhiễm Vibrio nếu tiếp xúc với vi khuẩn, nhưng những người có hệ miễn dịch suy yếu thường có nguy cơ mắc bệnh nặng hơn.
Để giảm nguy cơ nhiễm bệnh, CDC khuyến cáo:
Không ăn hải sản sống hoặc chưa được nấu chín kỹ.
Đặc biệt cẩn thận với hàu sống.
Không để nước biển hoặc nước lợ tiếp xúc với các vết thương hở.
Che chắn kỹ các vết cắt, trầy xước hoặc vết thương trước khi xuống nước.
Tóm lại, nguy cơ nhiễm Vibrio thường tăng vào mùa hè khi nhiệt độ nước biển ấm lên. Việc tránh ăn hải sản sống và bảo vệ các vết thương hở khi tiếp xúc với nước biển là những biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa nhiễm khuẩn.
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp.
