Ông Nguyễn Đình Thắng, một người Mỹ gốc Việt, bị tòa án tỉnh Đắk Lắk của Việt Nam tuyên phạt 11 năm tù trong lúc không có mặt, làm dấy lên nhiều tranh cãi quanh vụ án bị gán là “khủng bố” và cách thực thi công lý…
Ngày 28 tháng 4 năm 2026, tại Đắk Lắk, tòa án cấp tỉnh đã tuyên phạt 11 năm tù đối với ông Nguyễn Đình Thắng với cáo buộc “khủng bố” theo Điều 299 của Bộ luật Hình sự. Phiên xử diễn ra khi bị cáo không có mặt, nhưng bản án vẫn được đưa ra, với lập luận rằng ông Thắng đã thông qua các tổ chức do mình điều hành để chỉ đạo, hỗ trợ những hoạt động bị quy kết là có liên quan đến vụ tấn công vào hai trụ sở cảnh sát tại Đắk Lắk ngày 11 tháng 6 năm 2023, khiến 9 người thiệt mạng.
Theo bản cáo trạng, vai trò trung tâm trong vụ việc được xác định là Y Quynh Bđắp, người đồng sáng lập tổ chức “Người Thượng vì công lý” (MSFJ). Nhân vật này trước đó đã bị xử vắng mặt và bị tuyên án 10 năm tù vào năm 2024. Đến ngày 28 tháng 11 năm 2025, ông Bđắp bị dẫn độ từ Thái Lan về Việt Nam, bất chấp phản ứng từ một số tổ chức quốc tế. Việc dẫn độ này nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh luận, không chỉ về mặt pháp lý mà còn về cách các quốc gia phối hợp trong những vụ việc nhạy cảm liên quan đến chính trị và nhân quyền.
Trong khi đó, ông Nguyễn Đình Thắng là một gương mặt quen thuộc trong cộng đồng người Việt ở hải ngoại. Ông đến Hoa Kỳ vào năm 1979 theo diện thuyền nhân, rồi tham gia vận động cho việc tái định cư người Việt vượt biển. Với vai trò điều hành một tổ chức mang tên BPSOS, ông đã nhiều năm tham gia các hoạt động vận động quốc tế liên quan đến tự do tôn giáo và nhân quyền tại Việt Nam, trong đó có việc góp mặt tại các diễn đàn như hội nghị IRF Summit.
Đến tháng 1 năm 2026, phía an ninh CSVN chính thức khởi tố và phát lệnh truy nã đối với ông Thắng, đồng thời công bố tổ chức BPSOS là có liên quan đến các hoạt động bị xem là khủng bố. Đây được xem là một bước chuyển đáng kể trong cách xử lý, khi một tổ chức hoạt động lâu năm ở nước ngoài bị đưa vào diện truy cứu hình sự trong nước.
Trong một thông cáo cùng thời điểm, ông Nguyễn Đình Thắng phản ứng rằng động thái này không chỉ nhắm vào cá nhân ông, mà còn là một đòn nhắm vào mạng lưới quốc tế mà ông tham gia. Ông cho rằng các diễn đàn như IRF Summit đã nhiều lần đưa ra các báo cáo chỉ trích tình hình trong nước, và đây có thể là nguyên nhân sâu xa của các biện pháp pháp lý mà ông đang đối diện.
Tuy nhiên, chính tại điểm này, câu chuyện bắt đầu lộ ra nhiều lớp nghĩa phức tạp hơn. Một phía khẳng định đây là vụ án hình sự nghiêm trọng, có liên quan trực tiếp đến bạo lực và an ninh quốc gia. Phía còn lại lại nhìn nhận đây là một phần của xung đột rộng hơn giữa các hoạt động vận động quốc tế và phản ứng từ phía nhà cầm quyền trong nước.
Điều đáng chú ý là phiên xử ngày 28 tháng 4 diễn ra khá nhanh, với bản án được tuyên dù bị cáo không có mặt để tự bào chữa. Về mặt luật pháp, xử vắng mặt không phải là điều chưa từng xảy ra, nhưng trong những vụ việc nhạy cảm như thế này, nó thường làm dấy lên câu hỏi về mức độ tranh tụng và khả năng kiểm chứng độc lập các cáo buộc. Những câu hỏi đó dĩ nhiên không có trong bản án, nhưng lại xuất hiện trong các tranh luận bên ngoài phòng xử.
Trong bối cảnh đó, cách mỗi bên diễn giải vụ việc cũng cho thấy sự đối đầu rõ rệt về mặt ngôn từ. Một bên nhấn mạnh yếu tố “khủng bố” và hậu quả chết người của vụ tấn công năm 2023. Bên kia lại tập trung vào các hoạt động vận động nhân quyền, tôn giáo và cho rằng mình bị nhắm tới vì quan điểm chính trị. Sự khác biệt này khiến vụ việc không chỉ dừng lại ở phạm vi pháp lý, mà còn lan sang lĩnh vực truyền thông và quan hệ quốc tế.
NGƯỜI QUAN SÁT
