Hôm thứ Ba, Bộ trưởng Bộ An ninh Nội địa (DHS) Markwayne Mullin cho biết cơ quan này sẽ không còn kinh phí để trả lương cho nhân viên vào tuần đầu tiên của tháng 5 nếu Quốc hội không đạt được thỏa thuận mở cửa trở lại bộ này.
“Ngân sách đang cạn kiệt cực kỳ nhanh,” ông Mullin phát biểu trong cuộc phỏng vấn với chương trình Fox & Friends. “Tổng thống không thể ban hành thêm một sắc lệnh hành pháp nào khác để chúng tôi sử dụng tiền, đơn giản vì không còn đồng nào ở đó nữa.”
Việc nợ lương có nguy cơ gây ra làn sóng hỗn loạn mới tại các sân bay, trong khi các nghị sĩ vẫn đang bế tắc về một thỏa thuận nhằm chấm dứt hai tháng đóng cửa DHS. Viễn cảnh này cũng làm gia tăng áp lực chính trị lên Quốc hội trong việc khai thông nguồn vốn — vốn đã tạm lắng sau khi Tổng thống Trump ký các bản ghi nhớ yêu cầu chính quyền sử dụng ngân sách hiện có để chi trả cho toàn bộ nhân viên, bao gồm cả các nhân viên thuộc Cục An ninh Vận tải (TSA).
Ông Mullin giải thích rằng nguồn tiền trả lương trước đó được trích từ một phần trong dự luật chính sách đối nội tiêu biểu của ông Trump — dự luật vốn cấp cho DHS hơn 170 tỷ USD trong 4 năm để thực hiện chiến dịch siết chặt nhập cư của Tổng thống. Tuy nhiên, ông cho biết chi phí bảng lương đang ngốn hơn 1,6 tỷ USD mỗi hai tuần, và nguồn quỹ dự phòng cho lương bổng sẽ hoàn toàn cạn kiệt sau tháng này.
Tình trạng đình trệ này đã gây ra sự phẫn nộ cho nhiều nhân viên DHS, những người phải đối mặt với sự bấp bênh về tài chính kể từ khi cuộc đóng cửa bắt đầu. Hơn 90% trong tổng số khoảng 260.000 nhân viên của bộ được xếp vào nhóm “thiết yếu”, nghĩa là phần lớn họ vẫn phải tiếp tục làm việc mà không có lương.
Hệ lụy của việc nợ lương đã hiển hiện rõ nét nhất tại các sân bay vào tháng trước, khi hàng trăm nhân viên TSA thôi việc và hàng ngàn người khác xin nghỉ phép. Cuộc khủng hoảng nhân sự, vốn gây ra tình trạng xếp hàng dài nhiều giờ tại các trạm kiểm soát an ninh và khiến nhiều hành khách lỡ chuyến bay, chỉ được xoa dịu sau khi nhân viên TSA bắt đầu được nhận lương bù vào cuối tháng 3.
Ông Johnny Jones, Thư ký kiêm Thủ quỹ của Nghi đoàn TSA 100 thuộc Liên đoàn Nhân viên Chính phủ Hoa Kỳ, cho biết nhiều công nhân vẫn đang chật vật để phục hồi tài chính và thanh toán các khoản phạt nợ quá hạn do không trả tiền thuê nhà hoặc thẻ tín dụng đúng hạn. Ông cảnh báo rằng việc lỡ kỳ lương tháng tới có thể một lần nữa dẫn đến sự gián đoạn nghiêm trọng tại các sân bay.
“Bạn sẽ thấy viễn cảnh mọi người không còn khả năng để đi làm nữa,” ông Jones nói.
Mặc dù các nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội đã đồng ý thông qua dự luật chi tiêu nhằm cấp vốn cho hầu hết các hoạt động của bộ — ngoại trừ các chiến dịch thực thi nhập cư — nhưng dự luật này vẫn đang “đắp chiếu” tại Hạ viện, nơi các nhà lập pháp bảo thủ từ chối đưa nó ra bỏ phiếu.
Theo thỏa thuận, phe Cộng hòa cam kết sẽ tiến tới một biện pháp thứ hai để cấp vốn cho các cơ quan thực hiện chiến dịch của ông Trump, sử dụng quy trình “hòa giải ngân sách” (reconciliation) để bảo vệ dự luật này trước chiến thuật câu giờ (filibuster) từ phe Dân chủ.
Tuy nhiên, một số nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện quả quyết rằng họ không thể thông qua dự luật chi tiêu của DHS nếu không thấy được tiến triển thực chất đối với biện pháp cấp vốn cho việc thực thi nhập cư.
Mặc dù Thượng viện đã thực hiện bước đi quan trọng đầu tiên vào thứ Ba, hiện vẫn chưa rõ liệu nỗ lực này có đủ để thuyết phục những tiếng nói phản đối tại Hạ viện hay không. Một số người tuyên bố sẽ không bỏ phiếu để cấp kinh phí cho phần còn lại của DHS cho đến khi quy trình hòa giải ngân sách — vốn có thể mất vài tuần — hoàn tất.
Lãnh đạo Bộ An ninh Nội địa đã đổ lỗi cho phe Dân chủ vì từ chối cấp vốn toàn diện cho cơ quan nếu không đi kèm các hạn chế mới đối với nhân viên nhập cư, bao gồm việc cấm họ đeo mặt nạ trong các chiến dịch thực thi và yêu cầu phải có lệnh của tòa án mới được vào nhà riêng.
Cuộc đóng cửa này ít gây tác động đến chiến dịch siết chặt nhập cư của ông Trump do bộ đã sử dụng hàng tỷ USD từ dự luật chính sách đối nội của Tổng thống để duy trì hoạt động và trả lương cho các lực lượng hành pháp. Thế nhưng, ông Mullin khẳng định vào hôm thứ Ba rằng tình trạng đóng cửa vẫn khiến bộ khó có thể hoàn thành sứ mệnh của mình.
Ngoài thực thi nhập cư, DHS còn bao gồm hơn một chục cơ quan với nhiều trách nhiệm khác nhau, từ cứu trợ thiên tai đến nỗ lực chống khủng bố.
Người phát ngôn của bộ cho biết hơn 780 nhân viên TSA đã thôi việc và cơ quan này không thể triển khai công nghệ kiểm soát an ninh mới nếu thiếu kinh phí. Cục Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA) cũng đã phải hoãn các khóa đào tạo quan trọng cho khoảng 45.000 học viên mỗi tuần, bao gồm cả lính cứu hỏa và nhân viên y tế khẩn cấp.
Tình trạng đóng cửa thậm chí còn làm gián đoạn các nhu cầu cơ bản nhất của bộ, như hợp đồng cho công nghệ mạng và đăng ký phần mềm.
“Một số văn phòng của DHS đã hết sạch kẹp giấy, ghim bấm và đang phải chắt bóp từng chút mực in cuối cùng,” người phát ngôn nói thêm.
Ông Tom Homan, “ông trùm” biên giới của Nhà Trắng, cho biết trên Fox News tuần trước rằng các thẻ chi tiêu công vụ không được thanh toán và một số nhân viên đã dùng hết hạn mức thẻ tín dụng cá nhân vì tình trạng đóng cửa của bộ.
“Điều này đang thực sự để lại một vết lõm lớn trong nỗ lực thực thi pháp luật của chúng tôi,” ông Homan nhấn mạnh.
Nguồn nytimes
