Cử tri bang Virginia vào hôm thứ Ba đã thông qua kế hoạch phân chia lại các địa hạt bầu cử giữa chu kỳ. Quyết định này có thể giúp đảng Dân chủ giành thêm 4 ghế tại Hạ viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.
Cử tri tại bang “Old Dominion” đã phê chuẩn một bản sửa đổi tạm thời đối với hiến pháp tiểu bang, cho phép đảng Dân chủ vẽ lại ranh giới các khu vực bầu cử quốc hội theo hướng có lợi cho đảng này tại 10 trên tổng số 11 địa hạt của bang. Hiện tại, đảng Dân chủ đang nắm giữ lợi thế mong manh 6-5. Bản đồ mới này sẽ có hiệu lực cho đến khi quy trình phân chia lại địa hạt được trả về cho ủy ban lưỡng đảng sau cuộc Tổng điều tra dân số năm 2030.
Nhiều nhân vật cấp cao của cả hai phe đã can dự vào cuộc trưng cầu dân ý này trong bối cảnh cuộc chiến phân chia địa hạt diễn ra trên toàn quốc, vốn được châm ngòi bởi Tổng thống Trump tại Texas vào năm ngoái. Cựu Tổng thống Obama đã kêu gọi người dân Virginia ủng hộ biện pháp này, trong khi ông Trump đưa ra lời kêu gọi bác bỏ vào phút chót.
Tuy nhiên, một phán quyết tiềm tàng từ Tòa án Tối cao Virginia vẫn có thể vô hiệu hóa kết quả bỏ phiếu hôm thứ Ba — vốn được xem là cơ hội cuối cùng để phe Dân chủ xác lập ranh giới mới trong cuộc đua giành quyền kiểm soát Hạ viện năm nay.
Dưới đây là những điểm mấu chốt từ kết quả bỏ phiếu:
1. Chiến thuật “vung tiền” mang lại quả ngọt cho phe Dân chủ
Cả hai phe đã chi mạnh tay cho cuộc trưng cầu dân ý này. Lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Hakeem Jeffries (D-N.Y.) trước đó tuyên bố đảng của ông sẽ đầu tư “bằng mọi giá”, sẵn sàng chi hàng chục triệu USD để đưa kế hoạch này về đích.
Theo dữ liệu từ Dự án Tiếp cận Công cộng Virginia (VPAP), hơn 64 triệu USD đã được đổ vào nhóm Virginians for Fair Elections (nhóm vận động bỏ phiếu “Thuận”). Trong đó bao gồm gần 40 triệu USD từ House Majority Forward, một tổ chức phi lợi nhuận liên kết với ban lãnh đạo đảng Dân chủ, và 12 triệu USD từ The Fairness Project.
Ở chiều ngược lại, nhóm vận động bỏ phiếu “Chống” (Virginians for Fair Maps) chỉ huy động được khoảng 21 triệu USD.
2. Phe Cộng hòa phô diễn sức mạnh qua tỷ lệ sát sao
Với hơn 95% số phiếu được kiểm, khoảng 1,5 triệu cử tri Virginia chọn “Thuận” và 1,45 triệu người chọn “Chống” — tỷ lệ sít sao 51% so với 49%.
Dù thất bại, phe Cộng hòa và các nhóm phản đối phân chia địa hạt theo đảng phái cho rằng lượng cử tri đi bỏ phiếu “Chống” là một thông điệp phản kháng mạnh mẽ. Richard Hudson, Chủ tịch cơ quan vận động tranh cử Hạ viện của phe Cộng hòa, lập luận rằng tỷ lệ này chứng minh Virginia là một “bang tím” (bang trung lập) và không nên bị đại diện bởi một bản đồ phân chia địa hạt mang tính đảng phái cực đoan.
3. Thống đốc Spanberger củng cố vị thế giữa “bão” chỉ trích
Kết quả tại Virginia là một thắng lợi lớn cho các tên tuổi như Obama, Jeffries và đặc biệt là Thống đốc bang Virginia Abigail Spanberger. Chiến thắng này giúp bà Spanberger giảm bớt áp lực từ những cuộc tranh đấu chính trị đảng phái vốn đã bao trùm những tháng đầu nhiệm kỳ của bà.
Một cuộc thăm dò vào tháng 3 cho thấy tỷ lệ ủng hộ bà Spanberger đã sụt giảm. Tuy nhiên, bà tuyên bố: “Cử tri Virginia đã lên tiếng… chúng tôi từ chối để mặc cho Tổng thống tự ý định đoạt số ghế tại Quốc hội.”
4. Nguy cơ bị Tòa án Tối cao Virginia lật ngược
Dù cử tri đã phê chuẩn bản đồ mới, rào cản pháp lý vẫn còn đó. Tòa án Tối cao tiểu bang trước đây đã cho phép cuộc bầu cử đặc biệt diễn ra nhưng vẫn để ngỏ khả năng đưa ra phán quyết cuối cùng sau trưng cầu dân ý.
Ngoài ra, một quyết định sắp tới từ Tòa án Tối cao Hoa Kỳ liên quan đến Đạo luật Quyền Bầu cử cũng có thể làm thay đổi cục diện phân chia địa hạt trên toàn quốc, dù khó có thể tác động kịp trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay.
5. Cuộc chiến địa hạt hướng về “trận chung kết” tại Florida
Virginia có khả năng là cơ hội cuối cùng để phe Dân chủ vẽ lại bản đồ trước kỳ bầu cử tháng 11. Cuộc chiến ăn miếng trả miếng này dự kiến sẽ kết thúc tại Florida, nơi các nhà lập pháp tiểu bang dự kiến họp vào tuần tới.
Thống đốc Ron DeSantis (R) đã thúc đẩy phiên họp này. Nếu phe Cộng hòa tại Florida thành công trong việc phân chia lại địa hạt theo hướng có lợi cho mình, họ có thể vô hiệu hóa những lợi thế mà phe Dân chủ vừa giành được tại Virginia, khiến cuộc đua giành đa số tại Hạ viện càng trở nên khó đoán.
Nguồn The Hill
