Washington — Hôm thứ Tư, Thượng viện đã bác bỏ một nghị quyết về quyền lực chiến tranh khác nhằm hạn chế khả năng sử dụng thêm vũ lực quân sự của Tổng thống Trump chống lại Iran, trong khi các đảng viên Dân chủ tuyên bố sẽ tiếp tục nỗ lực kiềm chế tổng thống.
Một kiến nghị nhằm đưa dự luật ra khỏi ủy ban đã thất bại với tỷ lệ 47 phiếu thuận và 52 phiếu chống, trong đó Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Rand Paul của Kentucky và Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ John Fetterman của Pennsylvania đã bỏ phiếu trái chiều.
Đây là lần thứ tư các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ buộc phải đưa ra bỏ phiếu về vấn đề này kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.
Nghị quyết do Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Tammy Duckworth của bang Illinois dẫn đầu, sẽ chỉ đạo Tổng thống Trump “rút lực lượng vũ trang Hoa Kỳ khỏi các hoạt động thù địch bên trong hoặc chống lại Iran, trừ khi được cho phép rõ ràng bằng một tuyên bố chiến tranh hoặc một sự cho phép cụ thể để sử dụng lực lượng quân sự.”
Phát biểu tại một cuộc họp báo hôm thứ Ba, Duckworth nói rằng “chúng ta không thể để tình trạng hỗn loạn này tiếp diễn mà không được kiểm soát.”
“Trong khi binh lính của chúng ta tiếp tục hy sinh bất cứ điều gì được yêu cầu, chúng ta, các thượng nghị sĩ, cần phải làm những điều tối thiểu tuyệt đối cần thiết,” Duckworth, một cựu phi công trực thăng Blackhawk, nói.
Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ bang Illinois cho rằng Thượng viện phải bỏ phiếu để “chấm dứt cuộc chiến tranh bất hợp pháp do Trump lựa chọn”.
“Các đồng nghiệp đảng Cộng hòa của tôi cũng có sự lựa chọn,” Duckworth nói. “Rất đơn giản: họ có thể bỏ phiếu cùng tôi để chấm dứt cuộc xung đột này và chứng minh rằng họ thực sự đặt lợi ích nước Mỹ lên hàng đầu, hoặc họ có thể bỏ phiếu để đặt cái tôi của Trump lên hàng đầu. Khi cuộc chiến này ngày càng vượt khỏi tầm kiểm soát, rõ ràng là họ không thể tiếp tục làm cả hai.”
Cuộc bỏ phiếu đánh dấu lần đầu tiên Thượng viện can thiệp vào cuộc chiến kể từ khi tổng thống tăng cường lời lẽ kích động trước thời hạn Iran phải mở lại eo biển Hormuz, bao gồm cả lời đe dọa hồi tuần trước rằng ” cả một nền văn minh sẽ diệt vong “. Lời đe dọa này đã vấp phải sự chỉ trích rộng rãi từ các đảng viên Dân chủ và một số ít đảng viên Cộng hòa, như Thượng nghị sĩ Lisa Murkowski của Alaska, người cho rằng “không thể biện minh đó là một nỗ lực nhằm giành lợi thế trong các cuộc đàm phán với Iran”. Chỉ vài giờ sau, tổng thống tuyên bố đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Cộng hòa Hồi giáo.
Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện, Chuck Schumer, kêu gọi các đảng viên Cộng hòa hãy đoạn tuyệt với đảng của mình và ủng hộ việc thông qua nghị quyết trước cuộc bỏ phiếu vào thứ Tư.
Thượng nghị sĩ Schumer phát biểu trên sàn Thượng viện: “Các đảng viên Cộng hòa đã bỏ phiếu chống lại nghị quyết này ba lần rồi. Nhưng khi cuộc chiến kéo dài 47 ngày mà vẫn chưa có hồi kết, họ nên cùng chúng tôi bỏ phiếu chống lại nghị quyết này để chấm dứt chiến tranh một lần và mãi mãi. Nếu các đảng viên Cộng hòa lại bỏ phiếu chống, chúng tôi sẽ tiếp tục buộc phải bỏ phiếu về các nghị quyết này mỗi tuần cho đến khi cuộc chiến kết thúc hoặc các đảng viên Cộng hòa có đủ can đảm để chống lại Donald Trump.”
Đảng Cộng hòa nhắm đến mốc 60 ngày để xem xét lại sự ủng hộ.
Ngày càng nhiều đảng viên Cộng hòa cho biết họ có thể rút lại sự ủng hộ đối với cuộc chiến nếu nó không kết thúc trước mốc 60 ngày — thời hạn cho bất kỳ hành động can thiệp trái phép nào theo Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh năm 1973.
Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh nhằm đáp trả cuộc chiến tranh Việt Nam, như một biện pháp kiềm chế quyền lực của tổng thống trong việc can thiệp vào xung đột vũ trang mà không có sự đồng ý của cơ quan lập pháp. Nghị quyết yêu cầu tổng thống phải tham khảo ý kiến của Quốc hội trong “mọi trường hợp có thể” trước khi đưa bất kỳ lực lượng quân sự nào vào cuộc chiến.
Tổng thống phải báo cáo với Quốc hội trong vòng 48 giờ kể từ khi triển khai lực lượng nếu Quốc hội chưa cho phép tuyên chiến, và thời hạn tối đa cho bất kỳ sự can thiệp trái phép nào là 60 ngày. Thời hạn này có thể được gia hạn đến 90 ngày nếu tổng thống chứng nhận bằng văn bản với Quốc hội rằng “sự cần thiết quân sự không thể tránh khỏi” liên quan đến an ninh của lực lượng vũ trang Hoa Kỳ đòi hỏi điều đó.
Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa John Curtis của bang Utah đã viết trong một bài báo đăng tải hồi đầu tháng này rằng mặc dù ông ủng hộ “các hành động của tổng thống nhằm bảo vệ tính mạng và lợi ích của người dân Mỹ”, ông sẽ không ủng hộ “các hành động quân sự tiếp diễn quá 60 ngày mà không có sự chấp thuận của Quốc hội”.
Thượng nghị sĩ Mike Rounds, một đảng viên Cộng hòa đến từ Nam Dakota, cũng đề cập đến mốc thời gian tương tự vào thứ Ba, nói với các phóng viên rằng “chúng tôi kỳ vọng chính quyền sẽ công bố kế hoạch của họ sau khi kết thúc bảy, tám, chín tuần nữa.”
“Chúng ta cần biết các bước tiếp theo là gì, và đó là một phần của quá trình thẩm định cần thiết,” Rounds nói.
Khi được hỏi về việc Quốc hội phê chuẩn cuộc chiến khi thời điểm sắp bước sang ngày thứ 60 hoặc 90, Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune cho biết tại thời điểm này, hầu hết các thành viên đảng Cộng hòa đều cảm thấy “khá hài lòng” về những gì Mỹ đã đạt được ở Iran.
“Tôi nghĩ chính quyền có mục tiêu rõ ràng, kế hoạch rõ ràng, và nếu họ có thể thực hiện được điều đó, hy vọng rằng câu hỏi đó sẽ không còn là câu hỏi cần thiết mà chúng ta phải trả lời nữa,” ông nói thêm.
Ny (Theo CBS News)
