Xung đột giữa Nga và Ukraine leo thang theo hướng hoàn toàn mới khi UAV và robot chiến đấu bắt đầu chi phối chiến trường, biến các trận đánh thành cuộc đối đầu công nghệ cao đầy căng thẳng…
Trong những ngày giữa tháng 4 năm 2026, cuộc giao tranh giữa Nga và Ukraine tiếp tục leo thang theo một hình thái hoàn toàn mới, khi cả hai phía đều gia tăng sử dụng khí cụ không người lái và hệ thống tự động hóa vũ trang. Chiến địa không còn thuần túy là nơi đối đầu giữa bộ binh hay pháo binh, mà dần chuyển thành không gian của máy bay không người lái, robot chiến đấu và các hệ thống tác chiến điện tử.
Ngày 12 tháng 4 năm 2026, Bộ Tổng Tham Mưu quân lực Ukraine thông báo về một cuộc hành quân thử nghiệm tại vùng Donetsk, nơi các đơn vị Ukraine lần đầu phối hợp giữa phi cơ không người lái (UAV) và robot tác chiến trên mặt đất để tái chiếm một số vị trí phòng thủ do phía Nga kiểm soát. Theo tường trình từ Trung tướng Oleksandr Syrskyi, kế hoạch được thực hiện theo mô thức “không tiếp xúc trực diện”, trong đó UAV đảm nhiệm trinh sát và chỉ điểm, còn robot mặt đất tiến sâu vào tuyến phòng thủ để gây nhiễu và phá vỡ hệ thống phòng thủ tiền tuyến.
Điểm đáng chú ý là các robot được sử dụng không chỉ để do thám mà còn được trang bị khí giới hạng nhẹ cùng thiết bị gây nhiễu điện tử. Cách sử dụng này giúp hạn chế tối đa thương vong nhân sự, đồng thời mở ra một hướng đi mới trong cách thức giao tranh hiện đại. Dù quy mô còn giới hạn, giới quan sát cho rằng đây là một bước thử nghiệm quan trọng, có thể ảnh hưởng đến phương thức tác chiến trong tương lai gần.
Chỉ ít ngày sau, phía Nga đã có động thái đáp trả bằng các đợt oanh kích quy mô lớn nhắm vào hạ tầng trọng yếu của Ukraine. Ngày 14 tháng 4 năm 2026, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố thực hiện nhiều cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và UAV vào các cơ sở năng lượng tại Kharkiv, Dnipro và Odessa. Các mục tiêu chính bao gồm nhà máy điện, trạm biến áp và hệ thống phân phối năng lượng – vốn được xem là huyết mạch duy trì khả năng hậu cần chiến tranh.
Tư lệnh không quân Nga, tướng Sergei Surovikin, trong một tuyên bố ngắn trên truyền hình quân đội, cho biết các đòn tấn công được tiến hành với độ chính xác cao nhằm làm suy giảm năng lực tác chiến của đối phương mà không mở rộng xung đột vượt khỏi tầm kiểm soát. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều khu vực tại Ukraine đã rơi vào tình trạng mất điện kéo dài do hệ thống hạ tầng bị hư hại nặng nề.
Theo nhận định của giới quân sự, cuộc chiến hiện nay đang bước vào giai đoạn mà người ta có thể gọi là “chiến tranh lai công nghệ cao”, nơi UAV, robot mặt đất và hệ thống tác chiến điện tử giữ vai trò ngày càng quan trọng, trong khi các trận đánh bộ truyền thống dần thu hẹp quy mô. Ukraine tìm cách tận dụng sáng kiến công nghệ cùng sự hỗ trợ từ phương Tây để bù đắp hạn chế về nhân lực, trong khi Nga dựa vào hỏa lực tầm xa và khả năng phá hủy hạ tầng để gây áp lực chiến lược.
Một viên chức quốc phòng Ukraine giấu tên cho biết trong cuộc họp tại Kiev ngày 15 tháng 4 rằng các đơn vị UAV hiện chiếm tỷ lệ đáng kể trong hoạt động tiền tuyến. Ông mô tả chiến địa hiện nay như một “mạng lưới cảm ứng dày đặc”, nơi mọi chuyển động đều có thể bị phát hiện trong thời gian rất ngắn. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận phía Nga đang nhanh chóng thích nghi, mở rộng năng lực gây nhiễu điện tử và sử dụng UAV cảm tử với số lượng lớn để áp đảo hệ thống phòng thủ.
Ở phía Moscow, truyền thông nhà nước Nga liên tục nhấn mạnh hiệu quả của các đòn tấn công vào hạ tầng năng lượng, xem đây là cách buộc Ukraine phải phân tán nguồn lực để khắc phục hậu quả thay vì tập trung toàn lực cho chiến trường. Điều này làm dấy lên lo ngại về một vòng xoáy trả đũa kéo dài, trong đó cơ sở hạ tầng dân sự ngày càng bị cuốn sâu vào tác động gián tiếp của chiến tranh.
Điều khiến cục diện trở nên căng thẳng hơn chính là tốc độ leo thang nhanh nhưng không đi kèm dấu hiệu đối thoại nào đáng kể. Các kênh ngoại giao quốc tế vẫn trong tình trạng bế tắc, trong khi chiến sự tiếp tục vận hành theo chu kỳ “tấn công – phản kích – leo thang”. Nhiều chuyên gia cảnh báo rằng nếu xu hướng này kéo dài, cuộc chiến có thể chuyển sang giai đoạn tiêu hao lâu dài, gây tổn thất nặng nề cho cả hai phía mà không tạo ra đột phá chiến lược rõ rệt.
Tính đến giữa tháng 4 năm 2026, chiến tuyến tại miền Đông Ukraine vẫn biến động liên tục. Những khu vực từng tạm yên ắng nay lại trở thành điểm nóng, khi UAV trinh sát xuất hiện dày đặc trên bầu trời và hỏa lực tầm xa tiếp tục giáng xuống các mục tiêu chiến lược. Trong bối cảnh đó, cuộc chiến không còn chỉ là đối đầu quân sự thuần túy, mà đã trở thành một phòng thí nghiệm khổng lồ của chiến tranh công nghệ cao, nơi mỗi bước tiến đều phải đánh đổi bằng những đòn phản công ngày càng khốc liệt.
NGƯỜI QUAN SÁT/ (tổng hợp)
