DUBAI (Reuters) – Tân Lãnh đạo Tối cao Iran, ông Mojtaba Khamenei, hiện vẫn đang trong quá trình hồi phục sau những chấn thương nghiêm trọng ở vùng mặt và chân do cuộc không kích sát hại cha ông hồi đầu cuộc chiến. Thông tin này được ba nguồn tin thân cận với giới chức cấp cao Iran tiết lộ với Reuters.
Theo các nguồn tin, khuôn mặt của ông Khamenei đã bị biến dạng trong cuộc tấn công vào khu phức hợp lãnh đạo tối cao ở trung tâm Tehran. Ngoài ra, ông còn bị thương nặng ở một hoặc cả hai chân.
Dù vậy, người đàn ông 56 tuổi này được cho là đang dần bình phục và vẫn giữ được sự minh mẫn. Những nguồn tin này yêu cầu giấu tên khi thảo luận về các vấn đề nhạy cảm. Hai trong số đó cho biết ông vẫn tham gia các cuộc họp với các quan chức cấp cao thông qua hình thức hội nghị âm thanh và trực tiếp điều hành các quyết định quan trọng, bao gồm cả tình hình chiến sự và các cuộc đàm phán với Washington.
Nghi vấn về việc liệu sức khỏe của ông Khamenei có đủ để điều hành quốc gia hay không nảy sinh đúng vào thời điểm Iran đang đối mặt với hiểm họa lớn nhất trong nhiều thập kỷ. Các cuộc đàm phán hòa bình mang tính quyết định với Hoa Kỳ vừa chính thức khai mạc tại thủ đô Islamabad, Pakistan vào thứ Bảy này.
Những lời kể từ những người thân cận với vòng tròn quyền lực của ông Khamenei là mô tả chi tiết nhất về tình trạng của nhà lãnh đạo này trong nhiều tuần qua. Tuy nhiên, Reuters chưa thể xác minh độc lập các thông tin này.
Cho đến nay, tung tích, tình trạng sức khỏe và khả năng cầm quyền của ông Khamenei vẫn là một ẩn số đối với công chúng. Chưa có bất kỳ hình ảnh, video hay bản ghi âm nào của ông được công bố kể từ sau cuộc không kích và việc ông được bổ nhiệm thay thế cha mình vào ngày 8 tháng 3.
Phái đoàn Iran tại Liên Hợp Quốc đã không phản hồi các câu hỏi của Reuters về mức độ chấn thương của ông Khamenei hoặc lý do tại sao ông chưa xuất hiện trước truyền thông.
Ông Khamenei bị thương vào ngày 28 tháng 2, ngày đầu tiên của cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động. Cuộc tấn công này đã giết chết cha và cũng là người tiền nhiệm của ông, Đại giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei – người đã nắm quyền từ năm 1989. Vợ, anh rể và chị dâu của ông Mojtaba Khamenei cũng nằm trong số các thành viên gia đình thiệt mạng trong trận không kích.
Chính phủ Iran chưa đưa ra tuyên bố chính thức nào về mức độ thương tích của ông Khamenei. Tuy nhiên, một phát thanh viên trên truyền hình nhà nước đã gọi ông là “janbaz” – một thuật ngữ dùng để chỉ những người bị thương nặng trong chiến tranh – ngay sau khi ông được bổ nhiệm làm Lãnh đạo Tối cao.
Các báo cáo về thương tích của ông Khamenei trùng khớp với tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Pete Hegseth vào ngày 13 tháng 3, khi ông cho rằng ông Khamenei đã bị “thương và có khả năng bị biến dạng”. Một nguồn tin am hiểu các đánh giá tình báo của Mỹ nói với Reuters rằng ông Khamenei được cho là đã mất một chân.
CIA từ chối bình luận về tình trạng của nhà lãnh đạo này. Văn phòng Thủ tướng Israel cũng không phản hồi các câu hỏi liên quan.
Alex Vatanka, chuyên gia cao cấp tại Viện Trung Đông, nhận định rằng bất kể mức độ nghiêm trọng của vết thương ra sao, một nhà lãnh đạo mới và thiếu kinh nghiệm như Mojtaba khó lòng nắm giữ quyền lực tuyệt đối như cha mình. Dù ông đại diện cho sự kế thừa, Vatanka cho rằng có thể mất nhiều năm để ông xây dựng được uy quyền tự thân tương tự.
“Mojtaba sẽ là một tiếng nói quan trọng, nhưng không phải là tiếng nói quyết định duy nhất,” ông nói. “Ông ấy cần chứng minh mình là một tiếng nói đáng tin cậy, mạnh mẽ và có sức nặng vượt trội. Toàn bộ bộ máy chính quyền sẽ phải quyết định hướng đi sắp tới của họ.”
Một nguồn tin thân cận cho biết hình ảnh của Lãnh đạo Tối cao có thể được công bố trong vòng một đến hai tháng tới, và ông thậm chí có thể xuất hiện trước công chúng vào thời điểm đó. Tuy nhiên, cả ba nguồn tin đều nhấn mạnh rằng ông chỉ lộ diện khi tình trạng sức khỏe và an ninh cho phép.
“Chúng ta chưa biết nhiều về thế giới quan của ông ấy”
Trong hệ thống chính trị thần quyền của Iran, quyền lực tối cao thuộc về Lãnh đạo Tối cao – một giáo sĩ Hồi giáo Shi’ite uy tín do Hội đồng chuyên gia gồm 88 giáo sĩ bổ nhiệm. Nhà lãnh đạo này giám sát tổng thống và trực tiếp chỉ huy các thể chế song song, bao gồm Lực lượng Vệ binh Cách mạng (IRGC).
Lãnh đạo Tối cao đầu tiên của Iran, Đại giáo chủ Ayatollah Ruhollah Khomeini, sở hữu quyền lực tuyệt đối nhờ tư cách là nhà lãnh đạo tinh thần của cuộc cách mạng. Người kế nhiệm ông, Ali Khamenei, tuy là một giáo sĩ ít uy tín hơn lúc ban đầu nhưng đã dành nhiều thập kỷ để củng cố quyền lực, một phần thông qua việc thúc đẩy sức mạnh của IRGC.
Các nguồn tin cấp cao của Iran trước đó nói với Reuters rằng ông Mojtaba không nắm giữ quyền lực tuyệt đối theo cách tương tự. Lực lượng Vệ binh Cách mạng, những người đã giúp đưa ông lên vị trí cao nhất sau vụ ám sát cha mình, đã trở thành tiếng nói áp đảo trong các quyết định chiến lược trong suốt cuộc chiến.
Dù được dự đoán sẽ tiếp tục đường lối cứng rắn của cha mình do mối quan hệ chặt chẽ với IRGC, Vatanka lưu ý rằng thế giới quan thực sự của Mojtaba vẫn là một dấu hỏi.
Thông điệp đầu tiên của ông Khamenei gửi tới người dân trên cương vị Lãnh đạo Tối cao vào ngày 12 tháng 3 là một văn bản được phát thanh viên truyền hình đọc lại, yêu cầu đóng cửa eo biển Hormuz và cảnh báo các nước trong khu vực phải đóng cửa các căn cứ quân sự của Mỹ. Kể từ đó, văn phòng của ông chỉ đưa ra một vài tuyên bố ngắn gọn bằng văn bản khác.
Những đồn đoán trực tuyến: “Mojtaba đang ở đâu?”
Sự vắng mặt của ông Khamenei là chủ đề bàn tán sôi nổi trên mạng xã hội Iran. Các giả thuyết về tình trạng của ông và người thực sự đang điều hành đất nước lan truyền rộng rãi. Một hình ảnh chế phổ biến trên mạng mô tả một chiếc ghế trống dưới ánh đèn sân khấu với khẩu hiệu “Mojtaba đang ở đâu?”.
Tuy nhiên, một số người ủng hộ chính phủ cho rằng việc ông Khamenei giữ kín tung tích là điều cần thiết, trước mối đe dọa từ các đợt không kích của Mỹ và Israel vốn đã quét sạch phần lớn hàng ngũ lãnh đạo của quốc gia này.
“Tại sao ông ấy phải xuất hiện công khai? Để trở thành mục tiêu cho những tên tội phạm đó sao?” Mohammad Hosseini, một thành viên lực lượng dân quân Basij tại thành phố Qom, chia sẻ qua tin nhắn.
