Hiện vẫn chưa rõ có bao nhiêu lao động sẽ chịu ảnh hưởng; bang Texas là nơi sinh sống của khoảng 1,7 triệu người không có giấy tờ hợp pháp đang làm việc trong các lĩnh vực như xây dựng và dịch vụ khách sạn.
Theo quy định mới được Ủy ban Cấp phép và Quản lý Texas thông qua vào thứ Ba vừa qua, những người đăng ký hàng loạt các loại chứng chỉ chuyên môn, từ thợ điện đến người nhân giống chó, sẽ phải chứng minh họ đang cư trú hợp pháp tại quốc gia này.
Các ủy viên đã nhất trí phê duyệt thay đổi trên bất chấp hàng loạt ý kiến phản đối từ các diễn giả tại phiên điều trần. Đa số lo ngại rằng quy định này sẽ gây cản trở nền kinh tế của bang và tạo thêm gánh nặng cho những người nhập cư đang nỗ lực mưu sinh lương thiện. Các ý kiến phản biện cũng cho rằng động thái này sẽ đẩy người dân vào việc làm “chui” không giấy phép, đồng thời làm suy yếu sự giám sát của tiểu bang đối với các ngành công nghiệp thiết yếu.
Ủy ban này là cơ quan giám sát Bộ Cấp phép và Quản lý Texas (TDLR) — đơn vị dự kiến sẽ chính thức triển khai quy định mới từ ngày 1 tháng 5.
“TDLR đã đánh giá việc xác minh điều kiện cấp phép theo luật liên bang từ lâu. Với việc chuyển giao Xổ số Texas sang TDLR, dự án hiện đại hóa hệ thống cấp phép vừa khởi động, cùng việc tăng cường tập trung đấu tranh nạn buôn người, Bộ đang tiến hành xác minh sự hiện diện hợp pháp,” bà Caroline M. Espinosa, phát ngôn viên của TDLR, cho biết vào thứ Ba. “Điều này đảm bảo các quy trình nhất quán, an toàn trên mọi chương trình và tăng cường khả năng xác định, ngăn chặn gian lận, bóc lột sức lao động và buôn người.”
Bất chấp mục tiêu tuân thủ luật liên bang của cơ quan này và những lo ngại từ người lao động, luật sư Derek Burkhalter của TDLR khẳng định với các ủy viên rằng một số người không phải công dân Mỹ vẫn có thể được cấp phép — miễn là họ đáp ứng một trong các điều kiện theo đạo luật liên bang có tuổi đời ba thập kỷ (vốn là cơ sở cho sự thay đổi quy định này) và cung cấp đầy đủ giấy tờ theo yêu cầu.
Ví dụ, các cá nhân có thể đủ điều kiện hưởng quyền lợi theo luật liên bang nếu họ được cấp quyền tị nạn, được nhận dưới tư cách người tị nạn hoặc được công nhận là nạn nhân của nạn buôn người.
“Quy định đề xuất không áp đặt yêu cầu phải có quốc tịch,” ông Burkhalter nói. “Những cá nhân không phải công dân Hoa Kỳ vẫn có thể đủ điều kiện cấp phép nếu họ đáp ứng các tiêu chí xét duyệt.”
TDLR lập luận rằng Đạo luật Hòa giải về Trách nhiệm Cá nhân và Cơ hội Việc làm năm 1996 của liên bang nghiêm cấm những người cư trú bất hợp pháp nhận một số quyền lợi nhất định, bao gồm cả chứng chỉ hành nghề do tiểu bang quản lý, trừ khi họ thuộc diện ngoại lệ. Danh sách các loại giấy tờ có thể sử dụng để đăng ký cấp phép sẽ được đăng tải trên trang web của TDLR.
TDLR là cơ quan thứ tư tại tiểu bang tiến hành siết chặt kiểm soát nhập cư thông qua các thủ tục hành chính và quản lý kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào năm ngoái. Trước đó, Bộ An toàn Công cộng Texas đã ngừng cấp bằng lái xe thương mại cho nhiều người không phải công dân; Bộ Phương tiện Cơ giới Texas áp đặt các yêu cầu nghiêm ngặt về ID ảnh khi đăng ký xe; và Văn phòng Tổng thư ký bang Texas đang rà soát những người không phải công dân đăng ký bỏ phiếu.
Những thay đổi này phản ánh sắc lệnh hành pháp của Tổng thống từ tháng 2 năm 2025, khi ông Trump yêu cầu các cơ quan liên bang thực thi nghiêm ngặt đạo luật năm 1996 nhằm “ngăn chặn sự lãng phí nguồn lực thuế của người dân và bảo vệ quyền lợi cho công dân Mỹ đang gặp khó khăn.”
Hiện vẫn chưa rõ có bao nhiêu lao động không có giấy tờ tại Texas sẽ bị ảnh hưởng. Bang này ước tính có khoảng 1,7 triệu người cư trú không phép, làm việc trong nhiều ngành then chốt như xây dựng, dịch vụ và các lĩnh vực khác thuộc thẩm quyền quản lý của TDLR.
Ông Steve Bruno, Phó Giám đốc điều hành dịch vụ cấp phép và quản lý của TDLR, cho biết chưa đầy 2% số giấy phép do cơ quan này cấp không có số An sinh Xã hội đính kèm. Tuy nhiên, TDLR không thể mặc định những cá nhân đó vi phạm luật liên bang, vì có nhiều cách để người không phải công dân cư trú và làm việc hợp pháp thông qua các chương trình liên bang.
Trong năm tài chính 2025, cơ quan này đã cấp hơn 1 triệu giấy phép cho cá nhân và doanh nghiệp. Chỉ riêng trong tháng 2, TDLR đã cấp khoảng 19.000 giấy phép mới và gia hạn 39.000 giấy phép khác.
Những con số này không làm giảm bớt lo ngại từ các hiệp hội ngành nghề. Cơ quan quản lý đã nhận được 450 ý kiến phản hồi về quy định đề xuất; trong đó có tới 422 ý kiến phản đối.
Tại phiên điều trần, bà Rocio Gomez, một chuyên gia nối mi và giảng viên trường thẩm mỹ tại Austin, chia sẻ rằng nhiều học viên không có tình trạng cư trú hợp pháp của bà đang rơi vào trạng thái hoảng loạn và tuyệt vọng về tương lai kể từ khi quy định được đề xuất vào tháng 1.
Các diễn giả khác — bao gồm chủ tiệm salon và các nhà đào tạo — lưu ý rằng để có được chứng chỉ, người lao động đã phải vượt qua những yêu cầu rất khắt khe. Chẳng hạn, để lấy bằng vận hành thẩm mỹ, học viên phải mất hơn một năm đào tạo về hóa chất, vệ sinh và kỹ thuật làm tóc.
Bằng cách ngăn cản người không có giấy tờ được cấp phép chính thức, tiểu bang vô hình trung sẽ đẩy họ vào thị trường “đen”, dẫn đến sự bùng nổ của các dịch vụ không được giám sát hoặc không đảm bảo an toàn, các diễn giả cảnh báo.
Ngược lại, các chính trị gia và những người ủng hộ lập trường cứng rắn về nhập cư lại hoan nghênh quy định mới. “Trong một thời gian dài, các quyền lợi dành cho người nhập cư bất hợp pháp đã trở thành ‘thỏi nam châm’ thu hút người di cư trái phép vào Hoa Kỳ,” Andrew Mahaleris, người phát ngôn của Thống đốc Greg Abbott, tuyên bố. “Texas sẽ không trao thưởng cho hành vi nhập cư bất hợp pháp bằng cách cấp chứng chỉ hành nghề. Những thay đổi này bảo vệ tính chính trực của hệ thống cấp phép và đảm bảo việc làm thuộc về những người dân Texas làm việc chăm chỉ.”
Nghị sĩ tiểu bang Sarah Eckhardt thuộc Đảng Dân chủ ước tính rằng thay đổi này có thể khiến lực lượng lao động có tay nghề của bang sụt giảm từ 8% đến 10%. Tuy nhiên, trong hồ sơ chính thức, các quan chức TDLR cho rằng họ không dự báo thấy tác động kinh tế đáng kể nào đối với các doanh nghiệp nhỏ.
Chủ tịch Ủy ban Rick Figueroa đã yêu cầu cập nhật thường xuyên quá trình triển khai, thừa nhận rằng cơ quan này đang dấn thân vào một lĩnh vực chưa có tiền lệ: “Tôi chắc chắn rằng chúng ta vừa đang đóng máy bay, vừa đang tập bay nó vậy.”
Nguồn NBC news
