Đảng Cộng hòa đang phải vật lộn với việc xử lý yêu cầu bổ sung ngân sách dự kiến 200 tỷ đô la cho cuộc chiến ở Iran, cân nhắc giữa mong muốn ủng hộ tổng thống với những yêu cầu từ phe diều hâu về chi tiêu, những câu hỏi về phạm vi của khoản tài trợ và thách thức từ thế đa số mong manh tại Hạ viện.
Đảng Dân chủ dự kiến sẽ không ủng hộ việc tăng ngân sách cho Ngũ Giác Đài để phục vụ một cuộc chiến mà họ phản đối, dẫn đến việc đảng Cộng hòa xem xét đáp ứng yêu cầu này thông qua quy trình hòa giải ngân sách đặc biệt, vốn bỏ qua yêu cầu cần có sự ủng hộ của đảng Dân chủ để vượt qua ngưỡng 60 phiếu tại Thượng viện.
Nhưng để làm được điều đó, đảng Cộng hòa phải nhận được sự ủng hộ gần như tuyệt đối trong đa số mong manh của đảng này tại Hạ viện — một nhiệm vụ khó khăn ngay cả đối với những ưu tiên dân túy nhất của đảng — đồng thời phải đối phó với yêu cầu từ chính các thành viên của mình về việc bù đắp chi phí tăng ngân sách bằng cách cắt giảm chi tiêu ở những lĩnh vực khác.
“Cần phải chi trả cho việc này. Chúng ta cần làm điều có trách nhiệm về mặt tài chính,” Dân biểu Andrew Clyde (R-Ga.), một thành viên của nhóm bảo thủ cứng rắn House Freedom Caucus, cho biết.
Tờ Washington Post là tờ báo đầu tiên đưa tin rằng Ngũ Giác Đài đã yêu cầu Nhà Trắng phê duyệt khoản bổ sung ngân sách hơn 200 tỷ đô la gửi Quốc hội để tài trợ cho cuộc chiến của Mỹ ở Iran.
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (đảng Cộng hòa, bang Louisiana) hôm thứ Năm cho biết Mỹ phải “cấp đủ kinh phí cho quốc phòng” khi được hỏi liệu khoản tiền bổ sung có quá nhiều cho một cuộc chiến mà chính ông khẳng định là “gần như đã kết thúc” hay không.
“Tôi chắc chắn rằng nó sẽ được nêu chi tiết và cụ thể. Tôi chắc chắn đó không phải là một con số ngẫu nhiên, vì vậy chúng ta sẽ xem xét điều đó,” ông nói với các phóng viên, nhấn mạnh rằng “đây là thời điểm nguy hiểm trên thế giới.”
Hôm thứ Năm, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã bảo vệ yêu cầu này mà không xác nhận con số chính thức, nói rằng “con số đó có thể thay đổi” và rằng “cần tiền để tiêu diệt những kẻ xấu”.
“Vì vậy, chúng tôi sẽ quay lại Quốc hội và gặp gỡ các đồng nghiệp ở đó để đảm bảo rằng chúng tôi được cấp đủ kinh phí cho những việc đã làm, cho những việc chúng tôi có thể phải làm trong tương lai, đảm bảo rằng đạn dược của chúng tôi – mọi thứ đều được bổ sung đầy đủ, và không chỉ bổ sung mà còn vượt mức cần thiết,” Hegseth nói với các phóng viên tại Ngũ Giác Đài.
Vào chiều thứ Năm, Tổng thống Trump cho biết chính quyền đang yêu cầu khoản tiền này “vì nhiều lý do, thậm chí còn vượt xa cả những gì chúng ta đang thảo luận ở Iran.”
“Đây là một thế giới rất bất ổn… Chúng ta muốn có một lượng lớn đạn dược,” ông Trump nói tại Nhà Trắng. “Đó là cái giá nhỏ phải trả để đảm bảo chúng ta luôn ở vị thế hàng đầu.”
Chi phí của cuộc chiến ở Iran tiếp tục tăng nhanh khi cuộc xung đột sắp bước sang tuần thứ ba, với chiến dịch ném bom tiêu tốn hơn 1 tỷ đô la mỗi ngày, theo một số nguồn tin.
Việc bổ sung thêm 200 tỷ đô la vào ngân sách quân sự sẽ là một khoản chi tiêu lớn từ ngân sách liên bang, nếu xét đến việc toàn bộ ngân sách quân sự cho năm tài chính 2026 là 1 nghìn tỷ đô la. Văn phòng Quản lý Ngân sách Nhà Trắng vẫn cần phải gửi yêu cầu chính thức tới Quốc hội, điều đó có nghĩa là con số này có thể bị giảm xuống.
Một số đảng viên Dân chủ ngay lập tức bác bỏ yêu cầu của Ngũ Giác Đài, coi đó là dấu hiệu cho thấy Trump đang chuẩn bị cho một cuộc chiến dài hơn — ngay cả khi ban đầu ông khẳng định nó sẽ chỉ kéo dài từ bốn đến năm tuần.
“Ở thời điểm cao điểm của cuộc chiến tranh Iraq, chi phí ước tính khoảng 140 tỷ đô la mỗi năm. Nếu Ngũ Giác Đài yêu cầu 200 tỷ đô la, họ đang yêu cầu một cuộc chiến kéo dài. Câu trả lời đơn giản là không,” Thượng nghị sĩ Ruben Gallego (Đảng Dân chủ – Arizona), một cựu chiến binh chiến tranh Iraq, phát biểu tối thứ Năm trên nền tảng mạng xã hội X.
Khi được hỏi về cách đảng Dân chủ có thể xử lý yêu cầu 200 tỷ đô la vào thứ Năm, Lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries (Đảng Dân chủ, bang New York) cho biết “đảng Cộng hòa đang hoàn toàn sai lầm về các ưu tiên của họ”, đồng thời kêu gọi Quốc hội tập trung vào việc giảm chi phí nhà ở, chăm sóc sức khỏe, thực phẩm và chăm sóc trẻ em.
“Ngay lúc này, trách nhiệm của chúng ta là phải chấm dứt cuộc chiến tranh tùy tiện liều lĩnh này”, Jeffries nói.
Một số đảng viên Cộng hòa rất hào hứng với viễn cảnh yêu cầu từ Ngũ Giác Đài sẽ đóng vai trò là chất xúc tác thúc đẩy đảng theo đuổi dự luật điều chỉnh ngân sách thứ hai , kết hợp với các ưu tiên khác của đảng Cộng hòa, như một bước tiếp theo sau dự luật cắt giảm thuế và chi tiêu khổng lồ năm ngoái. Ông Johnson và các đảng viên Cộng hòa khác đã nói rằng họ muốn theo đuổi gói biện pháp như vậy, nhưng những người khác trong đảng lại hoài nghi về việc liệu có đủ sự đồng thuận để thông qua dự luật điều chỉnh ngân sách thứ hai hay không.
“Đây là lý do để chúng ta tiến tới hòa giải 2.0 ngay lập tức,” Dân biểu Keith Self (Đảng Cộng hòa – Texas), một thành viên khác của Nhóm Tự do, nói về việc Ngũ Giác Đài tăng ngân sách cho Iran. “Đó là điều chúng ta đang tìm kiếm: một lý do để tiến tới hòa giải 2, và đó chính là lý do đó.”
Ông Self cũng cho rằng khả năng nhận được khoản bù trừ tài chính trong một dự luật điều chỉnh ngân sách sẽ cao hơn so với một dự luật bổ sung riêng biệt. “Tôi muốn khoản tiền đó được chi trả đầy đủ,” ông nói.
Dân biểu Jodey Arrington (Đảng Cộng hòa – Texas), chủ tịch Ủy ban Ngân sách Hạ viện, cơ quan sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc soạn thảo gói điều chỉnh ngân sách tiếp theo, cho biết thêm: “Điều chỉnh ngân sách có lẽ sẽ là phương tiện duy nhất mà chúng ta có thể đưa vào, bởi vì Đảng Dân chủ sẽ không ủng hộ khoản bổ sung cho nhu cầu hoạt động của quân đội chúng ta.”
Tuy nhiên, Arrington cho rằng có thể tìm ra các biện pháp bù trừ chi tiêu cho khoản tăng ngân sách 200 tỷ đô la cho Ngũ Giác Đài bằng cách cắt giảm ở các lĩnh vực khác của chính phủ.
“Tôi có một danh sách ghi 600 tỷ đô la trong ngăn kéo bàn làm việc, và có lẽ con số thực tế còn gấp ba lần con số đó,” Arrington nói.
Dân biểu Chip Roy (đảng Cộng hòa, bang Texas) cho biết sự ủng hộ của ông đối với bất kỳ khoản tăng ngân sách nào cho Ngũ Giác Đài sẽ phụ thuộc vào các chi tiết cụ thể.
“Tôi muốn hiểu kế hoạch là gì, nếu họ đang nói về việc đưa quân vào chiến trường, tôi muốn biết nhiệm vụ là gì,” Roy nói, đồng thời cho biết thêm rằng ông ủng hộ việc vô hiệu hóa năng lực hạt nhân của Iran “và loại bỏ nhiều phần tử xấu của họ, những kẻ đã gây rối cho thế giới trong năm thập kỷ qua.”
“Nhưng tôi không quan tâm đến việc xây dựng quốc gia hay các sân bóng đá ở Tehran như chúng ta đã từng xây dựng ở Baghdad, và người dân Mỹ cũng vậy,” Roy nói. “Vì vậy, chúng ta cần hiểu, tiền đó dùng để làm gì?”
Ny (Theo the Hill)
