Một thẩm phán liên bang tại Washington vừa dựng lên rào cản lớn đối với cuộc điều tra hình sự nhắm vào Jerome H. Powell, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Thẩm phán James E. Boasberg đã chính thức hủy bỏ các trát triệu tập của đại bồi thẩm đoàn mà công tố viên liên bang ban hành đối với ngân hàng trung ương, liên quan đến các dự án cải tạo tại trụ sở chính ở Washington.
Trong phán quyết dài 27 trang được công bố hôm thứ Sáu, Thẩm phán Boasberg đã chỉ trích gay gắt văn phòng công tố viên liên bang tại Washington vì theo đuổi vụ kiện nhắm vào ông Powell. Phán quyết này được xem là thất bại nghiêm trọng đối với Tổng thống Donald Trump trong nỗ lực sử dụng hệ thống tư pháp hình sự để trừng phạt các đối thủ chính trị hoặc thực thi chương trình nghị sự cá nhân. Ông Powell từ lâu đã kháng cự các yêu cầu từ Nhà Trắng về việc hạ lãi suất vay, dẫn đến hàng loạt đợt tấn công từ phía Tổng thống, bao gồm cả nỗ lực sa thải các quan chức cấp cao khác như Lisa D. Cook.
“Chính phủ hoàn toàn không đưa ra được bất kỳ bằng chứng nào cho thấy Jerome H. Powell phạm bất kỳ tội danh nào, ngoài việc làm mất lòng Tổng thống”, Thẩm phán Boasberg viết.
Ông nhấn mạnh: “Có bằng chứng đầy đủ cho thấy mục đích chính (nếu không muốn nói là duy nhất) của các trát triệu tập này là quấy rối và gây áp lực, buộc ông Powell phải nhượng bộ Tổng thống hoặc từ chức, dọn đường cho một Chủ tịch Fed sẵn sàng nghe lệnh”.
Giới hạn của quyền lực
Phán quyết này một lần nữa nhắc nhở về những giới hạn thực tế đối với quyền lực mà Tổng thống khẳng định là “gần như vô biên”. Nhiều lần, các thẩm phán và bồi thẩm đoàn trên khắp cả nước đã bác bỏ điều mà họ cho là nỗ lực của chính quyền ông Trump nhằm thay thế pháp quyền truyền thống bằng sắc lệnh hành pháp. Cụ thể, các nỗ lực của ông Trump nhằm theo đuổi các vụ án hình sự nhắm vào những kẻ thù bị cảm nhận đều gần như thất bại, hoặc là bồi thẩm đoàn từ chối khởi tố, hoặc thẩm phán đặt dấu hỏi về cơ sở pháp lý của các cáo buộc.
Dù phán quyết của Thẩm phán Boasberg chưa hẳn là dấu chấm hết cho cuộc điều tra do Jeanine Pirro – một công tố viên trung thành với ông Trump – dẫn dắt, nhưng nó đã giáng một đòn chí mạng vào cuộc điều tra này. Nó có khả năng làm trì hoãn quá trình phê duyệt lập pháp đối với nhân sự thay thế ông Powell mà Nhà Trắng đã nhắm tới, đồng thời khoét sâu thêm sự chia rẽ trong nội bộ Đảng Cộng hòa.
Phản ứng của văn phòng công tố
Bà Pirro, trong một cuộc họp báo khẩn cấp, đã tỏ thái độ giận dữ khi tuyên bố sẽ kháng cáo và yêu cầu thẩm phán xem xét lại. Bà cũng nối gót sự hiếu chiến của ông Trump khi tấn công chính thẩm phán, cáo buộc ông có ác cảm với Tổng thống và cho rằng ông đã “triệt tiêu khả năng thu thập thông tin” của đại bồi thẩm đoàn từ Fed.
“Jerome Powell hiện đang được bao bọc trong sự miễn trừ, ngăn cản văn phòng của tôi điều tra Cục Dự trữ Liên bang”, bà Pirro khẳng định.
Bối cảnh cuộc đối đầu
Cuộc điều tra bắt đầu từ cuối năm ngoái khi văn phòng bà Pirro gửi trát triệu tập Hội đồng Thống đốc Fed, yêu cầu hồ sơ về các dự án cải tạo tòa nhà và lời khai của ông Powell trước Quốc hội về dự án này – hiện đang bị vượt ngân sách khoảng 700 triệu USD, với tổng chi phí dự kiến khoảng 2,5 tỷ USD. Chính quyền đã bám vào lý do này để cáo buộc ông Powell quản lý kém.
Cuộc điều tra hình sự chỉ là một phần trong chuỗi các đòn tấn công từ Tòa Bạch Ốc nhằm gây áp lực buộc Fed hạ lãi suất. Bản thân ông Powell đã có một phản ứng hiếm hoi trong một thông điệp video đặc biệt vào tháng 1, khẳng định: “Đây là vấn đề về việc liệu Fed có thể tiếp tục thiết lập lãi suất dựa trên bằng chứng và điều kiện kinh tế hay không, hay chính sách tiền tệ sẽ bị dẫn dắt bởi áp lực chính trị và sự đe dọa”.
Sự ủng hộ từ Quốc hội
Cuộc điều tra đã vấp phải sự lên án từ các nhà lập pháp của cả hai đảng. Đáng chú ý, các thượng nghị sĩ Cộng hòa trong Ủy ban Ngân hàng quyền lực đã lên tiếng ủng hộ ông Powell. Thượng nghị sĩ Thom Tillis (bang North Carolina) cảnh báo ông sẽ chặn mọi nỗ lực của ông Trump trong việc đề cử Chủ tịch Fed mới, làm đảo lộn kế hoạch thay thế ông Powell bằng Kevin M. Warsh. Ông Tillis nhấn mạnh phán quyết của thẩm phán “xác nhận vụ điều tra này yếu kém, phù phiếm và không hơn gì một cuộc tấn công thất bại vào tính độc lập của Fed”.
Phán quyết này chỉ là thất bại đáng xấu hổ mới nhất trong chuỗi nỗ lực của Bộ Tư pháp nhằm sử dụng hệ thống tư pháp hình sự để tấn công những người bị ông Trump coi là kẻ thù, sau hàng loạt vụ kiện nhắm vào các nghị sĩ Dân chủ, cựu Tổng thống Joe Biden, cựu Giám đốc F.B.I James Comey và Tổng chưởng lý New York Letitia James đều đã thất bại hoặc bị bác bỏ.
Nguồn nytimes
