Nguyên Vinh-Nguyễn Ngọc Mùi
Một cộng đồng Bible Belt (Vành đai Kinh thánh) vốn quen với sự bảo thủ tôn giáo lại trở thành nơi tiếp nhận những hạt giống từ bi đầu tiên của Phật giáo.
Duyên khởi – Tánh không và cuộc bộ hành mở ra cánh cửa Phật giáo tại Bible Belt.
Trong lịch sử truyền bá tư tưởng nhân bản, đôi khi những chuyển hóa lớn không bắt đầu bằng những bài thuyết pháp hùng biện, không đến từ những triết lý cao siêu, mà khởi sinh từ những hành động giản dị đến mức tưởng như vô ngôn. Cuộc “walk for peace” của Bhikkhuni Panankara (Tỳ kheo Tuệ Nhân) và tăng đoàn chính là một hiện tượng như thế: một bài pháp không lời, một minh chứng sống động cho duyên khởi và tánh không – hai trụ cột của triết lý Phật giáo.
Duyên khởi: Khi một bước chân làm sinh khởi cả một nhận thức mới.
Trong giáo lý duyên khởi, “cái này có thì cái kia có; cái này sinh thì cái kia sinh”.
Tỳ kheo Tuệ Nhân không khởi hành với mục đích “mang Phật giáo đến nước Mỹ”, càng không xem mình là đại diện cho một tôn giáo. Ngài chỉ khởi đầu bằng một ý niệm đơn giản: bách bộ vì hòa bình.
Nhưng chính từ cái nhân nhỏ bé ấy, những duyên mới bắt đầu sinh khởi:
- Có người thấy một tu sĩ đi bộ → họ tò mò.
- Tò mò → họ tìm hiểu.
- Tìm hiểu → họ nghĩ về hòa bình.
- Nghĩ về hòa bình → tâm họ lắng lại.
- Tâm lắng lại → họ thấy mình an ổn hơn.
- Khi một người an ổn → họ đối xử tử tế hơn với người khác.
- Khi cộng đồng tử tế hơn → hòa bình trở thành hiện thực.
Một bước chân – một ý niệm – một hạt giống. Đó chính là duyên khởi trong đời sống thực, không phải trong kinh sách.
Tánh không: Khi không đại diện cho tôn giáo thành tiếng nói của tất cả.
Tánh không không phải là “không có gì”, mà là không cố chấp vào bất kỳ bản ngã hay danh tính nào. Bhikkhuni Panankara (Tỳ kheo Tuệ Nhân) và tăng đoàn bước đi không phải với tư cách “người Phật tử”, “tu sĩ”, hay “người truyền đạo”. Các ngài chỉ đơn giản là con người đang đi vì hòa bình.
Chính từ cái “không” ấy mà cái “có” xuất hiện:
- Không tranh luận dẫn đến có sự lắng nghe.
- Không thuyết pháp dẫn đến có sự tò mò tự nhiên.
- Không phô trương dẫn đến có sự tin tưởng.
- Không sở hữu dẫn đến có sự nhẹ nhàng khiến người khác cảm thấy an toàn.
- Không phân biệt dẫn đến có khả năng chạm đến trái tim của những cộng đồng chưa từng biết Phật giáo là gì.
Khi một tu sĩ bước vào vùng Bible Belt – nơi mà Phật giáo gần như chưa từng được nghe đến – điều khiến người dân chú ý không phải là giáo lý, mà là cách sống: giản dị, khiêm cung, không tranh cãi, không sợ mất mát, không lo âu.
Từ cái “không” ấy, một nhận thức mới được sinh ra: À, thì ra Phật giáo là như vậy – là sự bình an trong từng hơi thở, tự tại trong từng bước chân.
Một bài pháp không lời lan tỏa mạnh hơn mọi bài thuyết giảng: Không cần pháp thoại. Không cần triết lý cao siêu.
Chỉ cần: Một đôi giày mòn. Một chiếc y vàng cũ kỷ giản dị với một bình bát. Một nụ cười hiền. Một bước chân chánh niệm.
Và thế là Phật giáo – vốn xa lạ với Bible Belt – bỗng trở nên gần gũi. Không phải qua sách vở, mà qua trải nghiệm trực tiếp của người dân: “Những người này sống bình an thật. Họ không đe dọa ai. Họ không tranh cãi. Họ chỉ đi và chúc lành.” Đó chính là gieo mầm Bồ-đề theo cách tự nhiên nhất.
Khi hòa bình không còn là khẩu hiệu mà trở thành trải nghiệm
Điều kỳ diệu của cuộc bộ hành này là: Nó khiến người khác cảm nhận hòa bình trước khi hiểu hòa bình. Và khi tâm người dân an lạc: họ thấy người khác cũng đáng thương, đáng quý; họ bớt sợ hãi; họ bớt chia rẽ; họ mở lòng hơn với những điều mới.
Từ đó, một cộng đồng vốn quen với sự bảo thủ tôn giáo lại trở thành nơi tiếp nhận những hạt giống từ bi đầu tiên của Phật giáo.
Đó là duyên khởi.
Đó là tánh không.
Đó là Phật giáo đi vào đời bằng đôi chân, không phải bằng lời nói.
Chú thích (Footnote)
Lý do Baptist, Methodist và Evangelical Christians trở thành nền tảng tôn giáo của Bible Belt:
Ba nhóm này phát triển mạnh tại miền Nam Hoa Kỳ từ thế kỷ 18–19 nhờ các phong trào “Đại Tỉnh Thức” (Great Awakenings) – những đợt phục hưng tôn giáo nhấn mạnh giảng thuyết lưu động, cảm xúc tôn giáo mạnh, và sự “tái sinh tâm linh” (born again). Các hệ phái này phù hợp với văn hóa nông thôn, đề cao Kinh Thánh, đạo đức cá nhân, và cộng đồng địa phương, từ đó hình thành nên bản sắc tôn giáo đặc trưng của vùng Bible Belt.
