Sudan đang rơi vào khủng hoảng nhân đạo toàn diện khi chiến tranh kéo dài, nạn đói lan rộng và y tế sụp đổ. Tại Darfur, hàng triệu người mắc kẹt giữa bom đạn, thiếu lương thực và sự thờ ơ của thế giới, biến khu vực này thành tâm điểm một thảm họa đang bùng phát…
Sudan, quốc gia lớn ở Châu Phi đang phải đối mặt với một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng nhất thế giới hiện nay. Sau gần ba năm nội chiến căng thẳng giữa Quân đội Sudan và lực lượng bán quân sự Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (gọi tắt là RSF), tình hình an ninh tại nhiều khu vực, đặc biệt là vùng Darfur, không chỉ bị xé nát bởi giao tranh mà còn đẩy hàng triệu người dân vào thảm họa đói nghèo. Theo các nhóm giám sát nạn đói toàn cầu, tình trạng khan hiếm lương thực đang lan rộng, khiến nhiều cộng đồng rơi vào mức suy dinh dưỡng nghiêm trọng, tiệm cận ngưỡng nạn đói theo tiêu chuẩn quốc tế.
Theo hãng thông tấn AP, dữ liệu mới nhất cho thấy hai thị trấn Umm Baru và Kernoi ở Bắc Darfur có tỷ lệ suy dinh dưỡng cấp tính ở trẻ em dưới năm tuổi vượt mức báo động. Tình trạng này không dừng lại ở một vài điểm nóng mà đang lan sang nhiều khu vực khác. Dù một số vùng chưa được tuyên bố chính thức rơi vào nạn đói do thiếu dữ liệu đầy đủ, nhưng các chỉ số suy dinh dưỡng và tử vong liên quan đến thiếu lương thực cho thấy cuộc khủng hoảng đang xấu đi từng ngày trong bối cảnh chiến sự chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Cũng theo AP, Darfur vốn đã nhiều lần đối mặt với nạn đói trong quá khứ, trong đó có thành phố el-Fasher và nhiều khu vực thuộc tỉnh Kordofan. Giá lương thực tại đây tăng vọt do nguồn cung bị gián đoạn, buộc nhiều gia đình phải sử dụng thức ăn chăn nuôi hoặc những nguồn thực phẩm tạm bợ để duy trì sự sống. Với nhiều người, việc tìm đủ một bữa ăn mỗi ngày đã trở thành cuộc đấu tranh sinh tồn.
Xung đột bùng nổ từ tháng 4 năm 2023 đã để lại những hậu quả nhân đạo nặng nề. Các tổ chức quốc tế ước tính hơn 40.000 người đã thiệt mạng trong các vụ bạo lực, trong khi hơn 14 triệu người, tương đương gần một phần ba dân số Sudan, buộc phải rời bỏ nhà cửa. Phần lớn trong số này là người di tản trong nước, sống trong các trại tạm bợ, nhưng hàng triệu người khác đã vượt biên sang Chad, Cộng hòa Trung Phi, Ai Cập, Ethiopia và Nam Sudan để chạy trốn chiến tranh và đói nghèo.
Song song với nạn đói, hệ thống y tế Sudan đang bên bờ sụp đổ. Tại các vùng có giao tranh, hơn 70% bệnh viện và cơ sở y tế đã ngừng hoạt động do thiếu nhân lực, thuốc men và trang thiết bị, cũng như do mất an ninh. Hàng triệu người dân không còn khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế cơ bản, từ điều trị bệnh thông thường đến chăm sóc sản khoa và tiêm chủng.
Đặc biệt nghiêm trọng là tình trạng các cơ sở y tế trở thành mục tiêu của bạo lực. Nhiều bệnh viện bị tấn công, nhân viên y tế và bệnh nhân thiệt mạng hoặc buộc phải sơ tán. Điều này không chỉ làm tê liệt hệ thống chăm sóc sức khỏe mà còn đẩy người dân vào vòng xoáy bệnh tật và suy dinh dưỡng, làm tăng nguy cơ tử vong do những nguyên nhân hoàn toàn có thể phòng tránh.
Liên Hợp Quốc và các tổ chức viện trợ quốc tế liên tục cảnh báo rằng nếu chiến tranh tiếp diễn và các tuyến viện trợ không được mở rộng, tỷ lệ tử vong sẽ còn tăng mạnh. Trẻ em, phụ nữ mang thai và người cao tuổi là những nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, khi thiếu lương thực, nước sạch và chăm sóc y tế. Theo các cơ quan của Liên Hợp Quốc, Sudan có nguy cơ trở thành một trong những thảm họa nhân đạo lớn nhất của thế kỷ nếu tình hình không được cải thiện.
Tình trạng an ninh bấp bênh tiếp tục cản trở các nỗ lực cứu trợ. Quân đội Sudan và RSF giao tranh giành quyền kiểm soát nhiều thành phố và tuyến đường chiến lược, khiến việc vận chuyển thực phẩm và thuốc men trở nên vô cùng nguy hiểm. Các vụ tấn công vào dân thường và cơ sở hạ tầng nhân đạo làm gia tăng rủi ro cho nhân viên cứu trợ, khiến nhiều chương trình hỗ trợ bị đình trệ.
Trong bối cảnh đó, các tổ chức như Liên Hợp Quốc, Liên minh Châu Phi, Tổ chức Y tế Thế giới và nhiều nhóm nhân đạo khác liên tục kêu gọi chấm dứt bạo lực ngay lập tức, đồng thời mở rộng hành lang an toàn cho viện trợ nhân đạo. Họ nhấn mạnh rằng không chỉ cần cung cấp lương thực và thuốc men, mà còn phải bảo vệ an toàn cho hàng triệu dân thường đang mắc kẹt giữa các tuyến chiến sự.
Nếu xung đột không dừng lại và viện trợ quốc tế không đến kịp thời, Darfur và nhiều vùng khác của Sudan sẽ tiếp tục chìm sâu trong bóng tối của đói nghèo và bạo lực trong nhiều năm tới./.
NGƯỜI QUAN SÁT/ (tổng hợp)
