Nhà cầm quyền CSVN công khai tăng cường bước sâu vào không gian mạng, đó không còn là câu chuyện bảo mật hay công nghệ. Đó là quá trình tái phân bổ quyền lực, nơi dữ liệu, kiểm soát và an ninh quốc gia đan xen, buộc xã hội và người dân Việt Nam phải đối diện với một trật tự mới đang hình thành…
Trong bối cảnh an ninh mạng toàn cầu diễn biến ngày càng phức tạp, Ban Chỉ đạo Trung Ương, một cơ quan thuộc Đảng CSVN có nhiệm vụ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã ban hành một loạt định hướng và chỉ đạo mang tính chiến lược nhằm siết chặt bảo vệ không gian mạng quốc gia tại Việt Nam. Thay mặt Ban Chỉ đạo, Thường Trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Kế hoạch số 04 về bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin và an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị, đặt ra các mục tiêu cụ thể từ nay đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.
Theo Kế hoạch số 04, ngay trong năm 2026, toàn hệ thống chính trị phải tạo được chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động trong công tác bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu. Trọng tâm là hoàn thiện khung pháp lý theo hướng khuyến khích đổi mới sáng tạo, tháo gỡ rào cản thủ tục, đồng thời xây dựng hạ tầng an ninh mạng quốc gia hiện đại, đồng bộ, đủ năng lực bảo vệ chủ quyền không gian mạng. Song song với đó là nhiệm vụ nâng cao nhận thức bảo mật thông tin cho cán bộ, đảng viên và người dân, cũng như đào tạo đội ngũ chuyên gia an ninh mạng chất lượng cao.
Một trong những mục tiêu then chốt được đặt ra là đến năm 2030, Việt Nam đào tạo và xây dựng được đội ngũ khoảng 10.000 chuyên gia an ninh mạng trình độ cao, đáp ứng nhu cầu trong nước và từng bước tham gia thị trường quốc tế. Việt Nam phấn đấu tiếp tục nằm trong nhóm 20 quốc gia có chỉ số an toàn, an ninh mạng toàn cầu cao theo đánh giá của Liên minh Viễn thông Quốc tế. Cùng với đó, tỷ trọng sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng “Make in Vietnam” phải chiếm trên 50% thị trường nội địa, hình thành năng lực xuất khẩu đạt chuẩn quốc tế, tiến tới làm chủ các công nghệ lõi trong lĩnh vực bảo mật thông tin và an ninh dữ liệu.
Về tầm nhìn dài hạn đến năm 2045, Ban Chỉ đạo xác định mục tiêu xây dựng nền an ninh mạng quốc gia tự chủ, bền vững, có khả năng cạnh tranh toàn cầu. Việt Nam sẽ hình thành đội ngũ chuyên gia đầu ngành, nhà khoa học công nghệ số trình độ quốc tế, từng bước giảm phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu, làm chủ các công nghệ chiến lược then chốt.
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Ban Chỉ đạo phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan. Đảng ủy Công an Trung Ương chịu trách nhiệm trước Chính Phủ trong quản lý nhà nước về an ninh mạng, bảo mật thông tin và an ninh dữ liệu, trừ lĩnh vực quân sự và cơ yếu. Bộ Công An được giao nhiệm vụ rà soát, sửa đổi, bổ sung Luật Hình sự và các quy định xử lý vi phạm hành chính liên quan đến không gian mạng, bảo đảm đủ sức răn đe và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm, với thời hạn hoàn thành trước tháng 3 năm 2027. Người đứng đầu các cơ quan, tổ chức chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để xảy ra các vụ việc nghiêm trọng, đặc biệt là lộ, lọt bí mật nhà nước do yếu tố chủ quan.
Song song với Kế hoạch số 04, Ban Bí Thư cũng ban hành Chỉ thị số 57 về tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin và an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị. Chỉ thị nhận định rằng trong bối cảnh dữ liệu trở thành tài nguyên chiến lược, trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh chóng và không gian mạng trở thành không gian tác chiến mới, công tác bảo đảm an ninh mạng không còn là vấn đề kỹ thuật đơn thuần mà đã trở thành vấn đề an ninh quốc gia, chủ quyền và ổn định chính trị – xã hội.
Ban Bí Thư yêu cầu chuyển dịch tư duy chiến lược từ phòng thủ bị động sang phòng thủ chủ động và tích cực, xây dựng thế trận an ninh mạng chủ động, toàn diện, sẵn sàng nhận diện và xử lý các nguy cơ từ sớm, từ xa. Quan điểm tự chủ, tự lực, tự cường được nhấn mạnh xuyên suốt trong xây dựng tiềm lực an ninh mạng, từ quy hoạch, thiết kế đến vận hành hệ thống thông tin.
Chỉ thị cũng đặt ra yêu cầu tuyệt đối không để lộ, lọt bí mật nhà nước và dữ liệu nhạy cảm; hệ thống thông tin chưa bảo đảm an toàn thì kiên quyết chưa đưa vào sử dụng. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền chịu trách nhiệm toàn diện về công tác này, kết quả bảo đảm an ninh mạng được đưa vào tiêu chí đánh giá, xếp loại cán bộ hằng năm.
Đáng chú ý, Ban Bí thư yêu cầu triển khai hệ thống định danh và xác thực không gian mạng quốc gia, xử lý triệt để tình trạng SIM rác, tài khoản ảo, nặc danh; áp dụng xác thực danh tính bắt buộc với người dùng mạng xã hội và cơ chế bảo vệ trẻ em. Đồng thời, tập trung đầu tư nghiên cứu các công nghệ chiến lược như mật mã kháng lượng tử, thiết kế chip bảo mật “Make in Vietnam”, xây dựng kiến trúc bảo vệ an ninh mạng quốc gia đa lớp, thống nhất và đồng bộ.
Những định hướng này cho thấy nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam đang coi an ninh mạng là một mặt trận trọng yếu, nơi năng lực quản trị, công nghệ và con người sẽ quyết định trực tiếp đến chủ quyền số và sức cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên mới./.
NGƯỜI QUAN SÁT
