(AP) — Bà Mikie Sherrill, dân biểu liên bang bốn nhiệm kỳ và cựu phi công trực thăng Hải quân Mỹ — người đã coi cuộc bầu cử tháng 11 tại New Jersey như một chiến thắng trước “tầm nhìn của Tổng thống Donald Trump đối với đất nước” — đã chính thức nhậm chức Thống đốc thứ 57 của bang vào ngày thứ Ba.
Bà Sherrill, 54 tuổi, là người phụ nữ thứ hai lãnh đạo bang New Jersey — nơi có gần 9,5 triệu dân. Bà kế nhiệm Thống đốc Phil Murphy, cũng thuộc Đảng Dân chủ, người từng đắc cử hai nhiệm kỳ. Đây là lần đầu tiên trong hơn sáu thập niên một đảng kiểm soát ghế thống đốc New Jersey ba nhiệm kỳ liên tiếp.
Bà Sherrill giành chiến thắng áp đảo trước đối thủ Cộng hòa được ông Trump hậu thuẫn, một phần nhờ tập trung công kích chi phí sinh hoạt tăng cao và quy trách nhiệm cho chính sách thuế quan của Tổng thống, đồng thời cam kết hành động đầu tiên khi nhậm chức sẽ là ra lệnh đóng băng mức tăng chóng mặt của giá tiện ích (điện, khí đốt…).
Trong bài phát biểu nhậm chức, Sherrill nhắc đến vai trò của New Jersey trong Cuộc chiến giành độc lập, đồng thời trích dẫn Tuyên ngôn Độc lập với các lời phàn nàn về nhà vua, qua đó tạo sự so sánh với ông Trump.
“Chúng ta đang chứng kiến một tổng thống chiếm đoạt quyền lực một cách phi pháp,” bà nói. “Ông ấy đã áp đặt một chế độ thuế quan vi hiến để kiếm hàng tỷ đô-la cho bản thân và gia đình, trong khi mọi người khác phải chứng kiến chi phí cứ tăng vùn vụt. Ở đây, chúng tôi yêu cầu những người phục vụ công quyền phải thật sự phục vụ công chúng.”
Bà Sherrill cũng thể hiện thái độ cứng rắn đối với chính quyền Trump, tuyên bố bang New Jersey sẽ không im lặng khi các cộng đồng đang sống trong sợ hãi trước chiến dịch siết nhập cư của tổng thống.
“Đây là những năm tháng mệt mỏi,” bà nói. “Nhưng tôi thề rằng ở bang này, vào lúc này, chúng ta sẽ không khóc trong im lặng.”
Một thông điệp yêu cầu phản hồi đã được gửi tới Tòa Bạch Ốc.
Trong bài phát biểu, bà đồng thời ký hai sắc lệnh hành pháp:
- một sắc lệnh đóng băng giá tiện ích, vốn đang tăng mạnh,
- và một sắc lệnh nhằm thúc đẩy các nguồn phát điện mới, trong đó có điện mặt trời và điện hạt nhân.
Bà Sherrill tuyên thệ trên bản sao Hiến pháp thuộc sở hữu của thống đốc đầu tiên của bang, tại Newark — thành phố lớn nhất New Jersey, nơi cử tri đóng vai trò quan trọng trong liên minh giúp bà chiến thắng.
Buổi lễ nhậm chức lần này khác với các lễ nhậm chức trước vốn thường có màn bắn đại bác danh dự dọc sông Delaware bên ngoài tòa nhà quốc hội bang ở Trenton. Dẫu vậy, buổi lễ hôm thứ Ba vẫn có nghi lễ bắn chào mừng và trực thăng quân đội bay qua.
Bà Sherrill nhậm chức trong bối cảnh một cựu đồng nghiệp của bà tại Quốc hội, Abigail Spanberger, cũng bắt đầu nhiệm kỳ thống đốc Virginia sau chiến thắng cách biệt hai chữ số. Khi bầu cử giữa kỳ ngày càng đến gần, Đảng Dân chủ hy vọng Tổng thống Trump sẽ trở thành “gánh nặng” đối với các ứng viên Cộng hòa tại những cuộc đua then chốt trên toàn quốc.
Bà Sherrill tiếp quản vị trí từ ông Murphy — cựu đại sứ thời Obama và cựu lãnh đạo tài chính Wall Street — người trong 8 năm qua đã thực hiện nhiều chương trình cấp tiến, gồm tăng thuế thu nhập trên 1 triệu USD, nâng lương tối thiểu, mở rộng giáo dục mầm non và bổ sung đầy đủ ngân quỹ hưu bổng cho công chức bang vốn thiếu hụt nhiều năm.
Ông Murphy cho biết trong buổi họp báo cuối cùng vào thứ Sáu rằng ông thường xuyên liên lạc với bà Sherrill về tiến trình chuyển giao. Ông tổng kết hai nhiệm kỳ của mình là đã giữ đúng các cam kết khi vận động tranh cử.
“Chúng tôi đúng như những gì chúng tôi đã nói,” Murphy nói. “Chúng tôi không tranh cử bằng một luận điểm rồi sau đó làm điều ngược lại.”
Ông Murphy cũng bàn giao một ngân sách bang đã phình to theo năm tháng, làm dấy lên nguy cơ thâm hụt nếu nguồn thu suy giảm, cùng với một lời hứa chưa có nguồn tài trợ rõ ràng: tiếp tục chương trình giảm thuế bất động sản được triển khai trong nhiệm kỳ hai.
Bà Sherrill sẽ làm việc cùng một cơ quan lập pháp do Đảng Dân chủ kiểm soát, nằm trong số hơn một chục bang nơi đảng này nắm cả nghị viện lẫn ghế thống đốc.
Người phụ nữ đầu tiên giữ chức thống đốc New Jersey là Christine Todd Whitman, một thống đốc Cộng hòa hai nhiệm kỳ, sau đó từng làm lãnh đạo Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) dưới thời Tổng thống George W. Bush.
Trong lịch sử, ghế thống đốc New Jersey thường xuyên đổi qua lại giữa hai đảng. Lần gần nhất cùng một đảng thắng cử thống đốc ba nhiệm kỳ liên tiếp là vào năm 1961.
