HÀ NỘI, ngày 19/01 (Reuters) – Hàng trăm đại biểu của Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền sẽ tập trung vào thứ Hai dưới sự bảo vệ an ninh nghiêm ngặt để dự Đại hội, sự kiện sẽ lựa chọn lãnh đạo cao nhất của quốc gia theo chế độ một đảng, đồng thời đề ra các mục tiêu kinh tế cho giai đoạn còn lại của thập niên này.
Sự kiện kéo dài một tuần, diễn ra theo quy trình ít minh bạch và được tổ chức 5 năm một lần, có thể giúp củng cố – thậm chí mở rộng – quyền lực của Tổng Bí thư đương nhiệm Tô Lâm, người đang thúc đẩy các cải cách hành chính sâu rộng trong nước và trở thành “gương mặt đại diện” của Việt Nam trên trường quốc tế.
Khoảng 1.600 đại biểu sẽ bầu ra Ban Chấp hành Trung ương gồm 200 người. Sau đó, cơ quan này sẽ lựa chọn từ 17 đến 19 ủy viên Bộ Chính trị – trong số đó sẽ chọn ra Tổng Bí thư.
Theo các quan chức được báo cáo về vấn đề này, ông Tô Lâm đang muốn tiếp tục giữ vai trò Tổng Bí thư và có thể kiêm nhiệm Chủ tịch nước – chức vụ gần đây do một lãnh đạo quân đội đảm nhiệm.
Nhiều quan chức nhận định Đại hội nhiều khả năng sẽ tiếp tục xác nhận ông Tô Lâm làm Tổng Bí thư, dù không thể loại trừ những bất ngờ. Riêng quyết định về vị trí Chủ tịch nước dự kiến sẽ được đưa ra tại một cuộc họp sau đó, với kết quả được cho là còn khó dự đoán hơn.
Sau Đại hội, Bộ Chính trị sẽ đề cử các chức danh đứng đầu nhà nước, chính phủ và Quốc hội. Các cuộc bầu cử Quốc hội chỉ diễn ra sau khi đảng đã chọn xong đội ngũ lãnh đạo.
Nhà lãnh đạo dám chấp nhận rủi ro
Ông Tô Lâm, 68 tuổi, đã thúc đẩy nhiều cải cách lớn trong thời gian ngắn kể từ khi giữ vị trí Tổng Bí thư – chức vụ quyền lực nhất trong hệ thống chính trị Việt Nam. Ông lên nắm quyền sau khi người tiền nhiệm Nguyễn Phú Trọng qua đời vào tháng 7/2024.
Được nhìn nhận là người sẵn sàng “đánh cược”, ông Tô Lâm triển khai cuộc cải tổ hành chính lớn nhất trong nhiều thập niên khi cắt giảm hàng chục nghìn việc làm, nhằm rút ngắn quy trình và tăng tốc ra quyết định. Tác động của đợt cải cách này hiện vẫn chưa thể đánh giá đầy đủ khi bộ máy đang trong giai đoạn điều chỉnh, tuy nhiên thời gian phê duyệt một số dự án đầu tư đã được rút ngắn.
Sự tăng tốc này một phần gắn với việc thu hẹp chiến dịch chống tham nhũng quy mô lớn do ông Nguyễn Phú Trọng phát động – chiến dịch mà ông Tô Lâm từng tham gia dẫn dắt khi còn làm Bộ trưởng Công an. Chiến dịch vốn nhằm chống tình trạng hối lộ có hệ thống, nhưng có thời điểm khiến hoạt động ra quyết sách của chính quyền gần như tê liệt và dẫn tới sự sụp đổ của nhiều nhân vật cấp cao – trong đó có hai Chủ tịch nước, qua đó mở đường cho ông Tô Lâm lên vị trí cao nhất.
Ông Tô Lâm cũng thúc đẩy cải cách kinh tế và làn sóng dự án hạ tầng, được cho là giúp ông ghi điểm với nhà đầu tư nước ngoài, song cũng làm dấy lên lo ngại về tình trạng ưu ái lợi ích và lãng phí.
Tại một quốc gia không có đối lập, ông Tô Lâm giám sát việc tăng cường lực lượng an ninh và siết chặt kiểm soát đối với truyền thông cũng như các tiếng nói bất đồng.
Tăng trưởng kinh tế và an ninh: trọng tâm nghị trình 5 năm tới
Các đại biểu dự Đại hội đại diện cho 5,6 triệu đảng viên trong một đất nước hơn 100 triệu dân.
Trong điều kiện an ninh nghiêm ngặt – theo đó điện thoại di động sẽ bị gây nhiễu tại tòa nhà tổ chức Đại hội ở Hà Nội – các đại biểu cũng sẽ chỉnh sửa dự thảo nghị quyết để thông qua vào cuối kỳ họp. Đại hội dự kiến bế mạc ngày 25/01.
Dự thảo văn kiện được công bố hồi tháng 10 trên trang web của Đảng cho thấy văn bản cuối cùng sẽ ưu tiên vấn đề an ninh và mục tiêu tăng trưởng tham vọng, đặt chỉ tiêu tăng trưởng ít nhất 10%/năm trong 5 năm tới, cao hơn nhiều so với mục tiêu 6,5%–7,0% từng không đạt được trong nửa đầu thập niên này.
Dự thảo nhắc đến “an ninh” hàng chục lần và nhấn mạnh tầm quan trọng của ngoại giao và quốc phòng trong một thế giới được mô tả là “nguy hiểm hơn”. Văn bản nêu Đảng dự kiến tăng cường lực lượng quốc phòng, đặc biệt tại các khu vực biên giới.
Bảo vệ môi trường – chủ đề đang được thảo luận ngày càng nhiều trong bối cảnh ô nhiễm gia tăng – cũng nổi lên như một ưu tiên mới, theo Ủy viên Bộ Chính trị Nguyễn Xuân Thắng.
