(AP) — Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang đẩy mạnh nỗ lực khẳng định quyền kiểm soát đối với dầu mỏ Venezuela, khi bắt giữ các tàu chở dầu đang chịu lệnh trừng phạt và đồng thời công bố kế hoạch nới lỏng một số biện pháp cấm vận để Hoa Kỳ trực tiếp giám sát việc bán dầu của Venezuela trên thị trường thế giới.
Theo chính quyền Trump, Washington có ý định kiểm soát việc phân phối các sản phẩm dầu mỏ của Venezuela trên phạm vi toàn cầu sau khi lật đổ Tổng thống Nicolás Maduro trong một chiến dịch đột kích ban đêm bất ngờ. Ngoài việc tiếp tục thực thi lệnh cấm vận dầu mỏ hiện hành, Bộ Năng lượng Mỹ tuyên bố rằng “toàn bộ dầu mỏ được vận chuyển vào và ra khỏi Venezuela” chỉ được phép đi qua các kênh đã được phê chuẩn, phù hợp với luật pháp Mỹ và lợi ích an ninh quốc gia.
Mức độ kiểm soát này đối với trữ lượng dầu thô đã được chứng minh là lớn nhất thế giới có thể giúp chính quyền Trump mở rộng ảnh hưởng đối với nguồn cung dầu toàn cầu, qua đó có khả năng tác động đến giá cả. Các động thái mới phản ánh quyết tâm của chính quyền Cộng hòa trong việc hiện thực hóa cam kết “điều hành” Venezuela thông qua nguồn tài nguyên dầu mỏ khổng lồ của quốc gia Nam Mỹ này.
Phó Tổng thống JD Vance cho biết Hoa Kỳ có thể “nắm dây hầu bao” của Venezuela bằng cách quyết định dầu mỏ của nước này được phép bán cho những thị trường nào. “Chúng tôi kiểm soát các nguồn năng lượng, và chỉ cho phép bán dầu nếu điều đó phục vụ lợi ích quốc gia của Mỹ,” ông Vance nói, nhấn mạnh đây là cách gây sức ép mạnh mẽ mà không phải đánh đổi sinh mạng người Mỹ.
Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết lượng dầu thu được từ các tàu bị trừng phạt bị Mỹ bắt giữ tại Bắc Đại Tây Dương và vùng biển Caribe sẽ được bán như một phần của thỏa thuận do Tổng thống Trump công bố, theo đó Venezuela sẽ cung cấp hàng chục triệu thùng dầu cho Hoa Kỳ. Theo ông Rubio, chính quyền lâm thời Venezuela hiểu rằng con đường duy nhất để duy trì nguồn thu và tránh sụp đổ kinh tế là hợp tác với Washington.
Trong khuôn khổ chiến dịch này, lực lượng Mỹ đã bắt giữ thêm các tàu chở dầu bị cáo buộc vi phạm lệnh trừng phạt, trong đó có tàu Bella 1 tại Bắc Đại Tây Dương và M/T Sophia tại vùng Caribe. Theo Bộ An ninh Nội địa Mỹ, các con tàu này đều có liên quan đến hoạt động vận chuyển dầu từ hoặc hướng tới Venezuela.
Một số tàu bị bắt giữ bị cáo buộc đã tìm cách né tránh phong tỏa, đổi tên, đổi cờ và che giấu hành trình. Nga đã phản đối các hành động của Mỹ, gọi đây là hành vi “cướp biển”, đồng thời yêu cầu Washington bảo đảm đối xử nhân đạo với các công dân Nga có mặt trên tàu. Phía Mỹ cho biết đang điều tra hình sự các thuyền viên không tuân thủ mệnh lệnh của Lực lượng Tuần duyên.
Song song với các vụ bắt giữ, chính quyền Trump cũng đang “có chọn lọc” dỡ bỏ một số biện pháp trừng phạt nhằm cho phép vận chuyển và bán dầu mỏ Venezuela ra thị trường toàn cầu. Theo Bộ Năng lượng Mỹ, hoạt động bán dầu sẽ bắt đầu ngay lập tức với hàng chục triệu thùng, và nguồn thu sẽ được chuyển vào các tài khoản do Mỹ kiểm soát tại các ngân hàng quốc tế, với việc phân bổ tiền do chính quyền Trump quyết định.
Tập đoàn dầu khí quốc doanh Venezuela PDVSA xác nhận đang đàm phán với chính phủ Mỹ về việc bán dầu thô, cho biết quá trình này dựa trên các tiêu chí pháp lý, minh bạch và mang tính thương mại.
Chính quyền Mỹ cũng dự kiến cho phép nhập khẩu thiết bị và dịch vụ khai thác dầu nhằm nâng sản lượng của Venezuela, hiện ở mức khoảng 1 triệu thùng/ngày, đồng thời xem xét đầu tư vào hệ thống điện nhằm cải thiện điều kiện kinh tế – xã hội tại quốc gia đang lâm vào khủng hoảng sâu sắc này.
