Chiến sự Nga–Ukraine tiếp tục nóng lên khi Tổng thống Volodymyr Zelensky tuyên bố Kyiv sẽ gia tăng các cuộc tấn công vào những nhà máy lọc dầu của Nga để đáp trả những đợt oanh kích mới của Moscow. Hai bên đang gia tăng các cuộc tập kích bằng drone và hỏa tiễn, trong lúc thương vong và thiệt hại về hạ tầng tiếp tục gia tăng…
Cuộc chiến Nga–Ukraine đang bước vào một vòng leo thang mới khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố Kyiv sẽ tăng cường tấn công các nhà máy lọc dầu và cơ sở năng lượng của Nga. Tuyên bố được đưa ra sau khi Ukraine cáo buộc Moscow đang mở rộng chiến dịch oanh kích vào hạ tầng tại các thành phố, trong lúc Nga tuyên bố sẽ đáp trả bằng những đợt tấn công mạnh hơn vào Ukraine.
Cụ thể vào ngày 3 tháng 10 năm 2026, trong cuộc phỏng vấn với Reuters, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine sẽ “tăng gấp đôi” các cuộc tấn công nhắm vào những nhà máy lọc dầu của Nga. Theo ông Zelensky, đây là phản ứng trước điều mà ông gọi là một sự thay đổi trong chiến lược oanh kích của Moscow trước mùa đông. Tổng thống Ukraine nói cơ quan tình báo nước này đã thu thập được những tài liệu cho thấy Tổng thống Nga Vladimir Putin đã chấp thuận một “học thuyết mới”, cho phép quân đội Nga mở rộng đáng kể phạm vi những mục tiêu tấn công tại Ukraine. Tuy nhiên, Reuters cho biết không thể kiểm chứng độc lập những tài liệu mà ông Zelensky đề cập.
Theo lời nhà lãnh đạo Ukraine, những tài liệu mà Kyiv thu được cho thấy quân đội Nga được phép nhắm tới nhiều loại hạ tầng như hệ thống hậu cần, đường sá và những mục tiêu trong thành phố, kể cả trường học và bệnh viện. Ông Zelensky cho rằng mục tiêu của chiến dịch này là gây áp lực khiến người dân rời khỏi Kyiv và những thành phố lớn khác trước mùa đông. Ông đồng thời khẳng định Ukraine sẽ không cố ý tấn công thường dân mà tập trung vào những cơ sở có vai trò yểm trợ cho khả năng quân sự và kinh tế của Nga.
Phía Moscow đưa ra phản ứng gần như tức thời. Ngày 4 tháng 10, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố quân đội nước này sẽ gia tăng các cuộc tấn công vào Kyiv và những khu vực khác của Ukraine. Bộ Quốc phòng Nga nói những mục tiêu được nhắm tới sẽ bao gồm cơ sở quân sự, kỹ nghệ quốc phòng và hạ tầng phục vụ cho những cơ sở này. Moscow cũng cáo buộc những cuộc tấn công của Nga là hành động trả đũa các cuộc tập kích của Ukraine vào những mục tiêu bên trong lãnh thổ Nga. Cả Nga lẫn Ukraine đều bác bỏ cáo buộc cho rằng họ cố ý nhắm vào thường dân.
Việc Zelensky nhấn mạnh mục tiêu là những nhà máy lọc dầu của Nga cũng phản ảnh một chiến thuật mà Ukraine đã sử dụng ngày càng mạnh trong năm 2026. Kyiv tìm cách đánh vào ngành năng lượng của Nga nhằm gây khó khăn cho nguồn cung nhiên liệu và làm giảm nguồn lợi tức có thể được sử dụng để duy trì chiến tranh. Trong những tháng gần đây, nhiều cơ sở dầu khí và nhà máy lọc dầu của Nga đã trở thành mục tiêu của những cuộc tấn công bằng phi cơ không người lái Ukraine.
Một trường hợp đáng chú ý xảy ra ngày 25 tháng 9. Theo các giới chức Nga được Reuters dẫn lại, những cuộc tấn công bằng drone của Ukraine tại nhiều khu vực khiến ít nhất hai người thiệt mạng. Tại vùng Rostov, khoảng 50 drone được cho là đã bị bắn hạ và một cuộc tấn công làm hư hại nhà máy lọc dầu Novoshakhtinsk, buộc cơ sở này phải tạm ngưng hoạt động. Tại vùng Perm, nơi có một nhà máy lọc dầu lớn, một người thiệt mạng trong đợt tấn công. Ngoài ra, tám người bị thương tại vùng Ulyanovsk và bốn người khác bị thương tại vùng Voronezh. Nga nói lực lượng phòng không đã đánh chặn tổng cộng 592 drone trong đêm.
Tình hình tiếp tục leo thang trong những ngày đầu tháng 10. Ngày 4 tháng 10, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố đã đánh trúng cầu phía Bắc bắc qua sông Dnipro tại Kyiv, một tuyến giao thông mà Moscow cho rằng được sử dụng để vận chuyển quân và quân nhu. Nga cũng tuyên bố tấn công hai tàu chở hàng gần Odesa và một số cơ sở hậu cần. Bộ Quốc phòng Nga đồng thời nói hệ thống phòng không đã đánh chặn và phá hủy 559 drone Ukraine trong khoảng thời gian từ tối 3 tháng 10 đến sáng 4 tháng 10.
Cùng ngày, Thị trưởng Kyiv Vitali Klitschko cho biết cuộc tấn công vào cây cầu phía Bắc khiến hai người bị thương và làm hư hại hệ thống cung cấp nước nóng trong khu vực. Những cuộc tấn công liên tiếp nhắm vào các cây cầu bắc qua sông Dnipro đang gây ảnh hưởng đáng kể tới việc đi lại trong thủ đô với khoảng 3 triệu dân. Reuters nhận định chiến dịch tấn công hạ tầng của Nga đang tạo thêm áp lực lên Kyiv trước khi mùa đông tới.
Trước đó, ngày 1 tháng 10, drone Nga đã đánh trúng một trường học tại Kyiv. Hơn 100 học sinh được đưa xuống nơi trú ẩn nên không bị thương, nhưng tòa nhà bị hư hại và xảy ra hỏa hoạn. Cùng ngày, cầu phía Nam của Kyiv cũng bị tấn công, gây gián đoạn giao thông. Những vụ việc này diễn ra trong bối cảnh Nga gia tăng sử dụng những loại drone phản lực có tốc độ cao, khiến hệ thống phòng không Ukraine gặp thêm nhiều khó khăn trong việc đánh chặn.
Một cuộc tấn công nghiêm trọng khác xảy ra ngày 28 tháng 9. Reuters cho biết những cuộc tập kích bằng drone của Nga trên nhiều khu vực Ukraine khiến ít nhất 10 người thiệt mạng và hơn 80 người bị thương. Riêng tại Kyiv, một cuộc tấn công nhằm vào khu vực của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Ukraine khiến hai người thiệt mạng và 24 người bị thương. Tại Dnipro, một drone đánh trúng khu thương mại khiến ba người chết và 19 người bị thương. Ukraine cho biết các cuộc tấn công cũng làm hư hại nhiều cơ sở dân sự và hạ tầng quan trọng.
Trong khi đó, trên chiến trường bộ binh, Zelensky nói Ukraine đang đạt được một số kết quả trong cuộc phản công tại Donbas. Theo ông, chiến dịch mang mật danh “Vivaldi” đã giúp Ukraine giành lại khoảng 140 cây số vuông lãnh thổ ở miền đông và chiến dịch vẫn đang tiếp diễn. Tuy nhiên, đây là con số do phía Ukraine công bố và chưa thể được xem là số liệu độc lập về tình hình chiến trường. Nga tiếp tục khẳng định việc kiểm soát toàn bộ Donbas là một trong những mục tiêu quan trọng của mình.
Về thiệt hại và tình hình dân sự, những cuộc tấn công trong những ngày qua cho thấy cả hai bên ngày càng tập trung vào hạ tầng năng lượng, giao thông và hậu cần. Ngày 5 tháng 10, Nga tiếp tục tuyên bố đã tấn công hai tàu chở hàng ở Biển Đen, các kho nhiên liệu tại cảng Chornomorsk và một trạm biến điện ở vùng Kharkiv. Moscow nói những mục tiêu này có liên quan tới hoạt động cung cấp cho quân đội Ukraine.
Ở chiều ngược lại, Ukraine tiếp tục chịu sức ép rất lớn về kinh tế. Một phóng sự Reuters ngày 5 tháng 10 cho biết thành phố Kryvyi Rih, quê hương của Tổng thống Zelensky, đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ những cuộc oanh kích của Nga. Nhà máy thép và khai mỏ lớn ArcelorMittal đã phải đình chỉ hoạt động sau các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn. Ukraine đã chi hơn 44 tỷ Mỹ kim cho quốc phòng trong chín tháng đầu năm 2026, trong khi chánh phủ phải đối mặt với khoản thiếu hụt ngân sách khoảng 56 tỷ Mỹ kim để duy trì hoạt động và chiến tranh.
Đáng chú ý, ngày 4 tháng 10, Thủ tướng Đức Friedrich Merz tới Kyiv và công bố thêm 1 tỷ euro viện trợ quân sự cho Ukraine, cùng 350 triệu euro dành cho việc sửa chữa lãnh vực năng lượng. Chuyến viếng thăm diễn ra trong lúc còi báo động và những tiếng nổ tiếp tục được ghi nhận tại thủ đô.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
