CALITODAY (31/3/2026): Hôm nay Thứ Ba 31/3, cả Hoàng Gia Anh và Tòa Bạch Ốc đồng công bố chính thức Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla của Vương quốc Anh sẽ tới thăm Washington vào cuối tháng 4 để kỷ niệm mối quan hệ giữa Anh và Mỹ, trong bối cảnh Mỹ kỷ niệm 250 năm thành lập trong năm nay.
Cung điện Buckingham đã xác nhận chuyến thăm vào thứ Ba 31/3, và ngay sau đó ông Trump cũng xác nhận rằng hoàng gia sẽ ở Mỹ từ ngày 27 đến 30 tháng 4.
“Melania và tôi vui mừng thông báo rằng Nhà Vua và Hoàng hậu của Vương quốc Anh sẽ thăm Hoa Kỳ trong một chuyến thăm cấp nhà nước mang tính lịch sử từ ngày 27 đến 30 tháng 4, trong đó sẽ có một bữa tiệc quốc yến tuyệt đẹp tại Tòa Bạch Ốc vào tối ngày 28 tháng 4,” Trump viết trên Truth Social.
Cung điện cho biết chuyến thăm này sẽ đánh dấu mối liên kết lịch sử giữa hai quốc gia.
“Theo lời khuyên của Chính phủ Hoàng gia và theo lời mời của Tổng thống Hoa Kỳ, Nhà Vua và Hoàng hậu sẽ thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước tới Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Chương trình của họ sẽ tôn vinh các mối liên hệ lịch sử và quan hệ song phương hiện đại giữa Vương quốc Anh và Hoa Kỳ, nhân dịp kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của Mỹ,” thông báo nêu rõ.
Chuyến thăm diễn ra sau chuyến đi của ông Trump tới Vương quốc Anh vào tháng 9, nơi ông tham dự quốc yến tại Lâu đài Windsor. Sự kiện này cũng có sự tham dự của Hoàng tử William và vợ ông, Công nương Catherine xứ Wales.
Đây sẽ là chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của Vua Charles tới Mỹ kể từ khi lên ngôi. Sau khi thăm Washington, ông sẽ tới Bermuda, theo Cung điện Buckingham.
Nhà Vua đã từng đến Mỹ 19 lần trước khi đăng quang vào năm 2023. Mẹ ông, Nữ hoàng Elizabeth II, đã có bốn chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ.
Trong khi Trump dành nhiều lời khen cho Nhà Vua và Hoàng hậu, ông lại có mối quan hệ không mấy suôn sẻ với Thủ tướng Anh Keir Starmer, do ông này không sẵn sàng tham gia vào cuộc chiến chung giữa Mỹ và Israel nhằm vào Iran.
Trump chỉ trích Pháp vì không cho phép máy bay Mỹ bay qua không phận để đến Israel
Tổng thống Trump hôm thứ Ba 31/3 đã chỉ trích Pháp vì “rất thiếu hỗ trợ” trong cuộc chiến tại Iran, sau khi nước này không cho phép các máy bay Mỹ hướng đến Israel bay qua không phận của Pháp.
“Quốc gia Pháp đã không cho phép các máy bay chở đầy vật tư quân sự đến Israel bay qua không phận Pháp,” Trump viết trên Truth Social. “Pháp đã RẤT THIẾU HỖ TRỢ đối với ‘Kẻ Lưỡi Dao của Iran’, người đã bị loại bỏ thành công!”
“Mỹ sẽ nhớ điều này!!!” ông viết tiếp.
Nguồn tin cho Reuters biết việc từ chối diễn ra vào cuối tuần, và đây là lần đầu tiên Pháp từ chối cho phép sử dụng không phận kể từ khi chiến dịch tại Iran bắt đầu.
Điều này xảy ra sau khi Italy được cho là không cho phép Mỹ hạ cánh máy bay chiến đấu tại một căn cứ ở Sicily, và Tây Ban Nha đóng không phận đối với máy bay Mỹ.
Bộ trưởng Quốc phòng Tây Ban Nha Margarita Robles hôm thứ Hai 30/3 nói với các phóng viên, theo The Associated Press:
“Điều này đã được làm rõ với quân đội Mỹ và các lực lượng ngay từ đầu. Vì vậy, cả hai căn cứ đều không được phép sử dụng, và tất nhiên, việc sử dụng không phận Tây Ban Nha cũng không được phép cho bất kỳ hành động nào của Mỹ liên quan đến chiến tranh tại Iran.”
Trump cũng chỉ trích các đồng minh khác của Mỹ trong một bài đăng riêng, đặc biệt nhắc đến Vương quốc Anh.
“Tất cả những quốc gia không thể lấy được nhiên liệu máy bay do Eo biển Hormuz, như Vương quốc Anh, đã từ chối tham gia vào việc ‘chặt đầu’ Iran, tôi có một đề xuất cho các bạn: Thứ nhất, mua từ Mỹ, chúng tôi có thừa; thứ hai, hãy xây dựng chút dũng khí bị trì hoãn, đi đến Eo biển và CHỈ CẦN LẤY nó,” ông nói.
“Các bạn sẽ phải bắt đầu học cách tự chiến đấu, Mỹ sẽ không còn ở đó để giúp các bạn nữa, giống như các bạn đã không ở đó giúp chúng tôi,” ông viết.
Hegseth sẽ điều trần trước Quốc hội lần đầu tiên kể từ khi bắt đầu chiến tranh với Iran
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth dự kiến sẽ điều trần trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện vào cuối tháng tới, đánh dấu lần đầu tiên ông phát biểu công khai trước cơ quan này kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ – Israel với Iran bắt đầu, một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết hôm thứ Ba 31/3.
Phiên điều trần sắp tới, dự kiến diễn ra vào ngày 29/4 và tập trung vào đề xuất ngân sách của Ngũ Giác Đài, diễn ra trong bối cảnh các nhà lập pháp của cả hai đảng đang gây sức ép lên chính quyền Donald Trump yêu cầu cung cấp thêm thông tin về cuộc xung đột ở Trung Đông, hiện đã bước sang tuần thứ năm.
Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cũng sẽ tham dự phiên điều trần, theo nguồn tin, đồng thời lưu ý rằng ngày diễn ra vẫn có thể thay đổi.
Tuần trước, toàn bộ các thành viên Dân chủ trong Ủy ban Quân vụ Hạ viện đã kêu gọi Chủ tịch ủy ban, Dân biểu Mike Rogers, tổ chức một phiên điều trần công khai với các quan chức Ngũ Giác Đài về cuộc chiến, sau khi các nhà lập pháp không hài lòng với thông tin nhận được trong một cuộc họp kín tại Điện Capitol.
“Chúng tôi vô cùng lo ngại về sự thiếu minh bạch từ chính quyền Trump và Bộ Quốc phòng, cũng như việc không cập nhật đầy đủ thông tin cho Quốc hội và người dân Mỹ,” các thành viên Dân chủ của ủy ban viết trong một bức thư.
Sau buổi họp kín của Ủy ban vào thứ Tư tuần trước, ông Rogers — người ủng hộ quyết định của Tổng thống Trump cho phép tấn công Iran — đã chỉ trích Ngũ Giác Đài vì không cung cấp câu trả lời cụ thể hơn về chiến lược và kế hoạch quân sự của Mỹ, trong bối cảnh tổng thống đang cân nhắc khả năng triển khai quân vào lãnh thổ Iran.
“Chúng tôi muốn biết rõ hơn chuyện gì đang diễn ra, các lựa chọn là gì và tại sao chúng được cân nhắc. Nhưng chúng tôi không nhận được đủ câu trả lời cho những câu hỏi đó,” Rogers nói với các phóng viên khi đó.
Thông tin về việc ông Hegseth sẽ điều trần lần đầu tiên được MS NOW đưa tin.
Dân biểu Adam Smith, thành viên Dân chủ cấp cao nhất của ủy ban, cho biết ông đã gặp Hegseth và tướng Caine tại Ngũ Giác Đài vào tuần trước, trong cuộc phỏng vấn trên chương trình “Morning Joe” của MS NOW hôm thứ Hai.
“Họ nói rằng đó không phải là kế hoạch của chúng tôi, không phải điều chúng tôi sẽ làm,” ông Smith nói khi được hỏi về khả năng đưa quân vào Iran. “Nhưng nếu lực lượng đang được điều động tới khu vực, thì phải đặt câu hỏi: tại sao?”
Dimon về chiến tranh Iran: “Chúng ta phải kết thúc chuyện này và kết thúc cho đúng”
Giám đốc điều hành Jamie Dimon của JPMorgan Chase hôm thứ Ba cho biết Mỹ cần nhanh chóng kết thúc chiến dịch quân sự tại Iran, đồng thời kêu gọi chính quyền của Donald Trump “kết thúc đúng cách” trong bối cảnh các cuộc đàm phán đang diễn ra.
“Hiện tại, tôi không biết quân đội biết gì. Tôi không biết Tổng thống Trump biết gì. Tôi chỉ nghĩ rằng bây giờ chúng ta phải kết thúc chuyện này và kết thúc cho đúng,” Dimon nói trong chương trình “Fox & Friends” của Fox News, đề cập đến xung đột ở Trung Đông.
Dimon cho biết thêm rằng thị trường hiện đang “khó đoán” và có khả năng sẽ tiếp tục như vậy cho đến khi chiến tranh kết thúc. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng việc lật đổ chính quyền tại Tehran và hoàn thành thành công chiến dịch “Operation Epic Fury” quan trọng hơn nhiều so với tác động kinh tế.
“Chúng ta nên hy vọng mọi thứ không đi sai hướng. Chúng ta nên hy vọng rằng những kẻ xấu này — rằng chúng ta sẽ thắng cuộc và kiểm soát lại eo biển, và Iran không còn là mối đe dọa đối với mọi người nữa,” ông nói với người dẫn chương trình Brian Kilmeade.
“Nhưng thị trường sẽ vẫn lo ngại cho đến khi mọi chuyện kết thúc. Tuy nhiên, điều này rất quan trọng,” Dimon tiếp tục. “Việc hoàn thành thành công nhiệm vụ này quan trọng hơn nhiều so với việc thị trường biến động ra sao.”
Giám đốc JPMorgan cũng lặp lại quan điểm của chính quyền Trump rằng việc giá xăng tăng là nhỏ bé so với mối đe dọa từ Iran và các lực lượng ủy nhiệm bị coi là khủng bố.
“Nền kinh tế của chúng ta rất lớn, phức tạp, có tính liên kết cao và đang hoạt động tốt. Nó đã phát triển tốt trong nhiều năm và rất thịnh vượng. Vì vậy, điều này sẽ không có tác động ngay lập tức — chỉ là một yếu tố,” ông nói. “Tôi không nghĩ nó đủ lớn — và cũng quá ngắn hạn — để ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế.”
“Rõ ràng, giá xăng tăng sẽ ảnh hưởng phần nào đến người dân. Nhưng họ vẫn có tiền để chi tiêu. Họ vẫn có việc làm,” ông nói thêm.
Hiện mức giá xăng trung bình toàn quốc là 4,01 USD/gallon, theo AAA. Một số bang ghi nhận giá cao tới 5,88 USD/gallon do Iran hạn chế hoạt động tại Eo biển Hormuz — tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu mỗi ngày.
Ông Trump cho biết hôm Chủ nhật rằng các lãnh đạo Iran cho phép 20 tàu treo cờ Pakistan đi qua eo biển này, trong bối cảnh Mỹ và Cộng hòa Hồi giáo Iran đang trao đổi các điều kiện ngừng bắn tiềm năng.
Vào thứ Hai 30/3, Tổng thống Trump đã thúc giục lãnh đạo Iran nhanh chóng mở lại Eo biển Hormuz — nối từ Vịnh Ba Tư ra Ấn Độ Dương — nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công tiếp theo vào cơ sở hạ tầng năng lượng và các nhà máy khử muối lọc nước biển thành nước ngọt.
Công chúng đang bối rối trước nhiều “kịch bản kết thúc” của Trump về Iran
Phóng viên của New York Times, Maggie Haberman, hôm thứ Hai cho biết người dân Mỹ đang “bối rối” trước kế hoạch của Tổng thống Trump nhằm kết thúc cuộc chiến với Iran, khi xung đột bước sang ngày thứ 32 vào thứ Ba.
“Chính xác thì kịch bản kết thúc ở đây là gì vẫn chưa được trình bày rõ ràng,” Haberman, người đã theo dõi Tòa Bạch Ốc từ nhiệm kỳ đầu của Trump, nói với người dẫn chương trình Kaitlan Collins trên chương trình “The Source” của CNN.
“Đã có nhiều kịch bản kết thúc khác nhau được đề cập,” bà nói thêm. “Và việc công chúng bối rối là điều dễ hiểu.”
Trong những tuần gần đây, Tổng thống đã nhấn mạnh các cuộc đàm phán với các quan chức Iran, ngay cả khi Ngũ Giác Đài đã triển khai hàng nghìn lính Thủy quân Lục chiến và thủy thủ đến Trung Đông — bên cạnh hơn 50.000 binh sĩ Mỹ đã có mặt trước đó trong khu vực.
Trump nói với Financial Times hôm Chủ nhật 30/3 rằng ông đã nói chuyện với Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, người trước đó đã phủ nhận việc có trao đổi với các quan chức Mỹ. Ông cũng nói với tờ báo rằng “điều ông thích nhất” là kiểm soát dầu mỏ của Iran.
Mỹ và Iran đã đưa ra các đề xuất đối nghịch nhằm chấm dứt chiến tranh thông qua trung gian Pakistan. Tuy nhiên, các quan chức Iran đã công khai bác bỏ đề xuất 15 điểm của chính quyền Trump và đưa ra một đề nghị phản hồi gồm 5 điểm, được cho là bao gồm yêu cầu bồi thường chiến tranh và công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz.
Kể từ khi xung đột bắt đầu vào ngày 28/2, chính phủ Iran đã hạn chế hoạt động vận chuyển qua tuyến đường thủy này, nơi chiếm khoảng một phần năm lượng dầu thô toàn cầu đi qua Eo biển Hormuz mỗi ngày.
Trong bối cảnh giằng co như vậy, các hoạt động quân sự từ cả Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn. Vào thứ Ba 31/3, quân đội Mỹ đã tấn công thành phố Isfahan của Iran, nơi có một trong những cơ sở hạt nhân chính của nước này.
Cũng trong ngày thứ Ba, quân đội Iran đã tấn công một tàu chở dầu của Kuwait ngoài khơi Dubai, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất — bất chấp cảnh báo trước đó của Trump về việc không thực hiện hành động này.
Mỹ muốn “khó đoán” trong việc đưa quân bộ vào Iran
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hôm thứ Ba 31/3 cho biết quân đội Mỹ muốn “giữ sự khó đoán” trong khả năng đưa binh sĩ Mỹ vào lãnh thổ Iran, giữa những suy đoán về một cuộc xâm lược trên bộ của Mỹ.
“Chúng tôi sẽ không loại trừ bất kỳ phương án nào,” Hegseth nói trong một cuộc họp báo tại Ngũ Giác Đài khi được hỏi về những chỉ trích từ những người ủng hộ Tổng thống Donald Trump nhưng không muốn thấy quân đội Mỹ hiện diện trên bộ tại Iran.
“Bạn không thể chiến đấu và giành chiến thắng trong một cuộc chiến nếu bạn nói cho đối phương biết bạn sẵn sàng làm gì hoặc không làm gì — bao gồm cả việc đưa quân bộ vào,” ông nói thêm.
Hegseth cũng cho biết ông không hiểu vì sao cử tri ủng hộ Trump lại “không tin tưởng vào khả năng thực thi” của ông.
“Tôi không hiểu tại sao lực lượng ủng hộ — vốn đã hiểu điều này — lại không có niềm tin vào khả năng thực hiện của ông ấy,” ông nói.
Trump, người từng tranh cử tổng thống với cam kết chấm dứt cái mà ông gọi là “những cuộc chiến bất tận,” đã từ chối loại trừ khả năng đưa quân bộ vào Iran và đã phát đi những tín hiệu trái chiều về các bước đi tiếp theo khi cuộc xung đột quân sự kéo dài mà chưa có hồi kết rõ ràng.
Hiện Mỹ có hơn 50.000 binh sĩ ở Trung Đông, và tuần trước Trump đã ra lệnh triển khai thêm 2.000 lính dù Mỹ tới khu vực này, làm dấy lên lo ngại trong Quốc hội rằng Mỹ có thể tấn công đảo Kharg của Iran hoặc các mục tiêu khác trên lãnh thổ Iran.
Tuy nhiên, các cuộc thăm dò gần đây cho thấy một cuộc chiến trên bộ sẽ rất không được lòng người dân Mỹ, với chỉ 7% số người được hỏi trong khảo sát của Reuters/Ipsos công bố tuần trước cho biết họ ủng hộ việc leo thang như vậy.
Dù vậy, đa số người được hỏi — khoảng 65% — tin rằng chính quyền Trump cuối cùng sẽ tiến hành các hoạt động trên bộ.
Trong một cuộc khảo sát riêng của Yahoo News/YouGov, gần 25% những người đã bỏ phiếu cho Trump năm 2024 phản đối cuộc chiến.
Trong một cuộc phỏng vấn hôm Chủ nhật 29/3 với NewsNation, Dân biểu Tim Burchett (Đảng Cộng hòa – bang Tennessee) cho biết ông không tin rằng “có đủ ý chí” trong Quốc hội để ủng hộ một cuộc chiến trên bộ tại Iran.
“Tôi biết nhiều đảng viên Cộng hòa không ủng hộ điều đó, và tôi biết tất cả đảng viên Dân chủ đều không ủng hộ, vì vậy tôi tin chắc rằng có khả năng xảy ra, nhưng tôi không nghĩ đây là thời điểm thích hợp,” Burchett nói.
Tuy nhiên, Hegseth nhấn mạnh rằng Trump đã “thấm nhuần” các bài học từ những cuộc xung đột kéo dài trước đây của Mỹ tại Iraq và Afghanistan, và cho rằng tổng thống “sẽ không lặp lại những sai lầm đó.”
“Đối thủ của chúng ta hiện nghĩ rằng có 15 cách khác nhau để chúng ta có thể tấn công họ bằng lực lượng trên bộ. Và đoán xem? Điều đó là đúng,” Hegseth nói, đồng thời cho biết Mỹ có thể “thực hiện các phương án đó” nếu cần thiết.
“Hoặc có thể chúng ta không cần sử dụng chúng,” ông tiếp tục. “Có thể đàm phán sẽ hiệu quả. Hoặc có thể có cách tiếp cận khác. Điểm mấu chốt là phải giữ sự khó đoán, chắc chắn không để bất kỳ ai biết bạn sẵn sàng làm gì hoặc không làm gì.”
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, người phát biểu cùng Hegseth, cho biết “phạm vi các lựa chọn quân sự” mà lực lượng Mỹ có thể sử dụng là “rất rộng,” và việc điều thêm quân tới khu vực không nhất thiết đồng nghĩa với một chiến dịch trên bộ sắp diễn ra tại Iran.
“Tôi không muốn thu hẹp không gian quyết định của tổng thống, nhưng có rất nhiều lựa chọn — và Iran nên lưu ý — rằng các lực lượng đó đang hiện diện và là một điểm gây sức ép, vì vậy họ nên cân nhắc kỹ lưỡng ở cấp độ ngoại giao… để xem xét những gì đang ở trước mắt,” Caine nói.
Tại sao chiến tranh ở Iran sẽ không chấm dứt sự độc lập năng lượng của châu Âu khỏi Nga
Chiến tranh Mỹ-Iran là một bài kiểm tra đối với sự độc lập năng lượng của châu Âu khỏi Nga, trong bối cảnh giá dầu và khí đốt toàn cầu tăng khoảng 50%. Tuy nhiên, ngay cả lúc này, hàng dặm đường ống dẫn dầu và khí đốt từ Nga sang châu Âu vẫn nằm không hoạt động.
Liệu châu Âu sẽ quỳ gối trước Nga và cầu xin nối lại nguồn cung năng lượng từ đường ống? Liệu Liên minh châu Âu có rơi vào sự phụ thuộc lại vào dầu khí Nga, với lịch sử tác động đến chính sách quốc phòng và đối ngoại? Liệu Nga có trở thành “người thắng gián tiếp” về địa chính trị từ chiến tranh Mỹ-Iran?
Chiến tranh và gián đoạn năng lượng chưa kết thúc, nhưng chúng tôi sẵn sàng khẳng định rằng câu trả lời cho tất cả những câu hỏi trên là không. Lý do cơ bản là kinh tế học.
Trước hết, về mặt tài chính, không có lý do nào để Liên minh châu Âu, hay bất kỳ quốc gia nào khác, tái hợp tác với Nga về dầu mỏ. Mặc dù Nga còn đường ống chưa sử dụng để vận chuyển dầu sang châu Âu, nhưng không còn dầu thừa nào để đưa ra thị trường nhằm bù đắp thiếu hụt ở Trung Đông. Sau khi Liên minh châu Âu áp lệnh cấm nhập khẩu khoảng 3,4 triệu thùng dầu thô và sản phẩm dầu của Nga mỗi ngày vào năm 2023, Trung Quốc và Ấn Độ đã hoàn toàn thay thế bằng cách nhập khẩu số lượng này bằng đường biển, cùng với dầu của Nga đến Trung Quốc qua đường ống.
Nga xuất khẩu khoảng 7,5 triệu thùng mỗi ngày vào tháng Hai, bằng mức tối đa, và tất cả đều có người mua. Nếu Liên minh châu Âu tái hợp tác với Nga và dòng dầu từ đường ống được nối lại, điều này sẽ không làm tăng thêm giọt dầu nào cho nguồn cung toàn cầu và cũng không giảm giá dầu thế giới. Nó chỉ là chuyển đổi nhà cung cấp, đưa dầu Nga từ Trung Quốc và Ấn Độ trở lại châu Âu, đồng thời chuyển dầu đá phiến Mỹ từ châu Âu sang châu Á bằng đường biển.
Nga sẽ được lợi từ việc bán dầu với giá cao hơn ở châu Âu thay vì giảm giá cho Trung Quốc và Ấn Độ, nhưng Trung Quốc và Ấn Độ sẽ thiệt hại khi phải trả giá thị trường cho Mỹ. Không ai được lợi ngoài Nga từ việc tái sắp xếp thị trường dầu toàn cầu hiện tại.
Thứ hai, nhiều quốc gia có thể hưởng lợi nếu châu Âu tái hợp tác với Nga về khí đốt tự nhiên. Điều này sẽ giảm thiếu hụt và giá khí đốt toàn cầu. Tuy nhiên, đối với châu Âu, cân bằng giữa chi phí và lợi ích là khó khăn. Điều kiện cung cấp hiện tại rất thuận lợi. Theo tính toán dựa trên dữ liệu của cơ quan thống kê Nga, kể từ khi rời thị trường châu Âu vào năm 2022 mà không tìm được khách hàng thay thế, Nga đã giảm sản lượng khí đốt ít nhất 200 tỷ mét khối. Nhưng công suất vẫn còn đủ để bổ sung một lượng vượt quá sản lượng khí đốt Qatar hiện đang ngừng, có thể giải quyết thiếu hụt. Một số đường ống chưa sử dụng vẫn còn nguyên vẹn, ngay cả sau vụ nổ ba đường ống Nord Stream.
Vì vậy, việc nối lại sẽ dễ dàng. Không phải EU là bên khởi xướng cắt khí đốt Nga. Chính Nga đã làm, với hy vọng tống tiền châu Âu buộc họ rút khỏi Ukraine. Nhưng hiện chính phủ Nga sẵn sàng nối lại bán hàng; không kèm điều kiện chính trị, chỉ cần nói “đồng ý”.
Vấn đề ở đây là vấn đề hành động tập thể. Lợi ích được phân tán, nhiều quốc gia sẽ hưởng lợi từ giá khí đốt thấp hơn, nhưng chi phí và rủi ro tập trung ở châu Âu. Cộng đồng nói chung sẽ được lợi từ cơ sở hạ tầng mới, nhưng những cư dân sống gần đó, đối mặt với tiếng ồn và ùn tắc, ít có khả năng ủng hộ.
Nga, giống như Ả Rập Xê Út, Iran và các nhà sản xuất năng lượng khác trước đây, từng sử dụng gián đoạn cung cấp khí đốt cho châu Âu như một “vũ khí” chính trị vào các năm 2006, 2009, 2014 và 2021-22, hầu hết đều rơi vào mùa đông giá rét. Vì vậy các nước EU đã hoàn toàn thay thế nguồn cung từ Nga bằng khí đốt từ đường ống của Na Uy, Vương quốc Anh, Azerbaijan và Kazakhstan, và LNG từ Mỹ, Algeria, Nigeria và các nơi khác.
EU đã giảm tỷ lệ nhập khẩu khí đốt từ Nga từ 45% năm 2021 xuống chỉ còn 13% năm 2025, và sẽ hoàn toàn loại bỏ vào năm 2026 và 2027, bắt đầu từ tháng 4.
Liên minh châu Âu đang đứng trước một lựa chọn quan trọng. Trở lại với việc Nga dùng năng lượng làm “vũ khí” và chấp nhận rủi ro gián đoạn kinh tế sẽ là một thất bại đối với uy tín mà họ đã xây dựng. Không có dấu hiệu nào cho thấy châu Âu sẽ làm điều đó và từ bỏ sự độc lập năng lượng mà họ đã đạt được khỏi Nga.
Những điều đã biết và chưa biết về các giao dịch tài chính của gia đình Trump
Tổng thống Trump thông báo trên Truth Social vào lúc 7:05 sáng thứ Hai, ngày 29/03, rằng ông sẽ hoãn các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran trong năm ngày, hủy bỏ hạn chót 48 giờ mà ông đã đưa ra vào thứ Sáu trước đó. Bloomberg News đưa tin rằng vào lúc 6:49 sáng, “ít nhất 6 triệu thùng dầu Brent và WTI đã được bán trong… hai phút.” Bloomberg bổ sung: “Trung bình trong cùng khoảng thời gian của năm ngày giao dịch trước đó chỉ khoảng… 700.000 thùng.”
Vậy là, khối lượng hợp đồng dầu tương lai gấp 8,5 lần trung bình đã được giao dịch chỉ 15 phút trước khi Trump đưa ra thông báo, điều chắc chắn sẽ khiến giá dầu giảm — và cổ phiếu tăng.
Tôi đã kiểm tra hợp đồng tương lai cổ phiếu vào khoảng 6 giờ sáng thứ Hai đó; chúng giảm khá mạnh. Nhưng ngay sau đó, khoảng 6.000 hợp đồng tương lai cổ phiếu Mỹ đã được giao dịch, đánh dấu sự tăng đột biến so với khối lượng bình thường. Chỉ số Dow Jones tăng khoảng 900 điểm trong ngày hôm đó. Trong thị trường bị ảnh hưởng bởi năng lượng này, khi giá dầu giảm, cổ phiếu thường tăng. Và những nhà đầu tư “biết trước” có thể kiếm rất nhiều tiền.
Đây là sự trùng hợp hay có liên quan gì?
Andrew McCarthy của National Review đã xuất bản một loạt năm phần tập trung vào World Liberty Financial, một nền tảng tài chính phi tập trung (DeFi) quảng bá đồng stablecoin USD1 của Trump và các loại tiền điện tử khác. Trump và đặc phái viên Trung Đông của ông, Steve Witkoff, cùng với Eric Trump và con trai của Witkoff, Zach, đã tạo ra World Liberty Financial vào tháng 9/2024 — ngay trước cuộc bầu cử.
Theo Wall Street Journal, Sheikh Tahnoon bin Zayed al Nahyan của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, người kiểm soát một đế chế tài chính ước tính trị giá 1,3 nghìn tỷ USD, bao gồm các quỹ chính phủ, đã đầu tư 500 triệu USD vào World Liberty Financial bốn ngày trước lễ nhậm chức của Trump.
Tahnoon được cho là thân thiết với Changpeng Zhao, người kiểm soát công ty tiền điện tử Binance. Zhao đã nhận tội rửa tiền vào năm 2023 và phải vào tù. Sau đó Trump ân xá cho ông, điều này cho phép Zhao chia sẻ chuyên môn về tiền điện tử của mình với World Liberty Financial.
Tại sao Trump và Witkoff lại thành lập một công ty tiền điện tử ngay gần cuộc bầu cử khi cả hai dường như không biết nhiều về crypto?
Vào tháng 5 năm ngoái, các nhà đầu tư giàu có trong và ngoài nước đã tới Trump National Golf Club để tham dự bữa tối với tổng thống. Reuters đưa tin: “Các nhà đầu tư chi khoảng 148 triệu USD vào đồng meme coin $TRUMP để có chỗ ngồi tại bữa tối, với 25 người nắm giữ lớn nhất chi hơn 111 triệu USD, theo công ty phân tích tiền điện tử Inca Digital.” Nhiều người tham dự cũng là những nhà đầu tư lớn vào World Liberty Financial, mà Reuters cho biết “đã đem lại cho các con trai Trump hàng trăm triệu USD.” Tuy nhiên, giá trị của đồng meme coin của Trump đã giảm từ khoảng 45 USD ngay trước lễ nhậm chức xuống còn khoảng 2,50 USD hiện nay.
Tại sao các nhà đầu tư giàu có và có kinh nghiệm lại bỏ nhiều tiền vào một đồng meme coin không nghiêm túc, không được bảo chứng và rất có khả năng mất giá trị? Có lẽ việc đầu tư vào đồng Trump không phải để kiếm tiền, mà là để tạo mối quan hệ với những người quyền lực có thể ảnh hưởng đến các sự kiện toàn cầu.
Eric và Donald Trump Jr. đã trở thành những thành viên hội đồng quản trị được săn đón, thường kèm theo các gói thù lao hậu hĩnh. Citizens for Ethics and Responsibility in Washington đăng một bài hồi tháng 1, nói rằng: “Don Jr. và Eric Trump đã tham gia vào tổng cộng 10 hội đồng quản trị công ty kể từ cuộc bầu cử năm 2024,” và “trước chiến thắng của cha họ, không có bằng chứng nào cho thấy họ là những doanh nhân được săn đón như vậy.”
Điều này hợp lý về mặt kinh doanh. Journal đưa tin vào tháng 3: “Eric Trump và Donald Trump Jr.… đang hỗ trợ một công ty drone mới, nhằm đáp ứng nhu cầu từ Ngũ Giác Đài và lấp đầy khoảng trống do lệnh cấm drone Trung Quốc mới tại Mỹ.” Một số công ty liên quan đến Trump được cho là đang đầu tư vào công ty drone mới, Powerus, sẽ sáp nhập với một công ty nắm giữ sân golf của Trump để nhanh chóng niêm yết công khai.
Liệu Powerus được Trump hậu thuẫn có lợi thế trong việc giành hợp đồng Ngũ Giác Đài trị giá 1,1 tỷ USD để mua hàng trăm nghìn hệ thống drone Mỹ hay không?
Trump tuyên bố quyền áp thuế với bất kỳ quốc gia nào ở mức nào ông muốn. Nhiều quốc gia đó có quỹ tài sản chủ quyền hoặc các cá nhân quyền lực có thể chọn đầu tư vào World Liberty Financial hoặc các khoản đầu tư khác của Trump.
Liệu các quốc gia có thể kết luận rằng đầu tư vào công ty của Trump sẽ giúp họ được giảm mức thuế hay không?
Đảng Cộng hòa từng phẫn nộ trước nhiều nỗ lực của Hunter Biden, con trai Tổng thống Joe Biden, nhằm kiếm lợi tài chính từ mối quan hệ với cha mình — như vai trò của Hunter trên hội đồng quản trị của Burisma, một công ty khí đốt tự nhiên của Ukraine.
Những gì gia đình Trump và các mối quan hệ của họ đang làm có thể hoàn toàn hợp pháp, nhưng hành động của họ chắc chắn đặt ra nhiều câu hỏi. Tại sao không nhiều người đi tìm câu trả lời cho những câu hỏi này?
Pakistan hướng tới vai trò then chốt trong hòa bình Trung Đông
Nhiều sự chú ý đã được dành cho Iran, nhưng hậu quả của cuộc xung đột này vượt xa biên giới của quốc gia này và thậm chí không chỉ giới hạn ở Vùng Vịnh Ba Tư.
Hàng xóm phía đông của Iran, Pakistan, có thể đang dẫn đầu trong số những quốc gia mà những phức tạp đang diễn ra sâu sắc nhất.
Chia sẻ gần 600 dặm biên giới với Iran, Pakistan là một trong những quốc gia phụ thuộc nặng nề vào nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch và đang chứng kiến giá cả tăng nhanh. Khoảng 40 triệu công dân Pakistan là người Shiite, giống như phần lớn người Iran. Islamabad có một hiệp ước phòng thủ mới với Saudi Arabia, vốn đã bị Iran tấn công. Pakistan đang đối mặt với các vấn đề nghiêm trọng về khủng bố trong nước, dẫn đến bạo lực xuyên biên giới gần đây với Afghanistan. Nước này cũng đang một lần nữa chới với trên bờ vực thảm họa tài chính và chỉ vừa tránh được một cuộc chiến lớn với đối thủ lâu năm, Ấn Độ.
Tóm lại, Pakistan là một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân nhưng sự ổn định đang bị thách thức từ nhiều phía. Cuộc chiến ở Iran đã làm trầm trọng thêm nhiều điều kiện này.
Hiệp ước phòng thủ Pakistan – Saudi, ký tháng 9, đã bắt đầu bị đặt câu hỏi. Mặc dù hợp tác quân sự giữa hai nước đã bắt đầu từ những năm 1960, hiệp ước này củng cố thêm quan hệ. Nó nêu rằng “bất kỳ hành động xâm lược nào chống lại một trong hai nước sẽ được coi là xâm lược chống lại cả hai.” Hiệp ước ra đời ngay sau khi Israel thất bại trong cuộc tấn công vào lãnh đạo Hamas ở Qatar, khiến các quốc gia Vùng Vịnh lo ngại và thúc đẩy Saudi Arabia chính thức hóa hợp tác quân sự với Pakistan.
Hợp tác giữa hai nước rất rộng. Có gần 3 triệu người Pakistan làm việc tại Saudi Arabia, gửi hàng tỷ đô la kiều hối về nước. Trong đó, khoảng 2.000 binh sĩ Pakistan cung cấp huấn luyện và hỗ trợ cho quân đội Saudi. Đổi lại, Saudi Arabia cung cấp giảm giá dầu. Mặc dù hiệp ước không bao gồm tấm ô hạt nhân, nhiều nhà phân tích đã bàn về khả năng Pakistan giúp Saudi Arabia phát triển chương trình hạt nhân.
Trước đây, Saudi Arabia từng thất vọng với Pakistan. Năm 2015, Pakistan từ chối yêu cầu của Saudi hỗ trợ chiến dịch quân sự ở Yemen. Pakistan viện cớ cần sự phê chuẩn của quốc hội, nhưng biết rằng sẽ không thể thành công, để từ chối yêu cầu này.
Mặc dù Saudi Arabia có thể muốn thêm một lá chắn hạt nhân nhằm đối phó Israel, không rõ họ có nghĩ rằng hiệp ước chính thức sẽ đồng nghĩa với việc Pakistan tự động tham chiến trong bất kỳ tình huống quân sự nào không. Saudi Arabia đã bị Iran tấn công, nhưng đến nay vẫn chưa phản ứng quân sự hoặc kiểm chứng thực sự ý nghĩa của hiệp ước.
Việc Saudi Arabia có yêu cầu hỗ trợ Pakistan hay không vẫn chưa rõ, nhưng có thể chắc chắn rằng Pakistan không mặn mà tham gia. Lý do chính là dân số Shiite của Pakistan, chiếm khoảng 15% dân số. Các cuộc biểu tình chống lại các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran lan rộng ở Pakistan vào cuối tháng 2, với 10 người chết tại Karachi khi lực lượng an ninh nổ súng giải tán đám đông.
Điều cuối cùng mà một Pakistan mong manh cần là bạo lực tôn giáo nghiêm trọng từ một thiểu số lớn như vậy, trong khi nước này đã phải đối mặt với mối đe dọa ổn định lớn từ Taliban Pakistan. Vấn đề khủng bố lâu dài này trở nên trầm trọng hơn kể từ khi Taliban kiểm soát lại Afghanistan láng giềng. Pakistan tin rằng Taliban Afghanistan đang hỗ trợ đồng bào Pakistan của họ, mặc dù Taliban phủ nhận. Quá thất vọng, Pakistan đã phản ứng bằng các cuộc không kích khiến hàng chục người thiệt mạng. Afghanistan đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và xâm nhập biên giới vào các trạm quân sự Pakistan. Lệnh ngừng bắn hiện tại có vẻ mong manh và khó kéo dài.
Dọc biên giới với Iran, một nhóm thiểu số khác, người Baloch, càng làm tình hình phức tạp hơn. Người Baloch ly khai đang tiến hành chiến dịch kéo dài nhiều thập kỷ qua biên giới. Mặc dù điều này có thể dẫn đến hợp tác giữa hai nước, nhưng thường thì ngược lại, với việc mỗi bên cáo buộc bên kia hỗ trợ phiến quân và thỉnh thoảng bắn phá qua biên giới.
Một số người cho rằng Pakistan có thể đóng vai trò trung gian trong xung đột hiện nay, vì đây là một nước khu vực có nhiều lợi ích và có quan hệ với cả Iran và Mỹ. Điều này càng đúng khi các trung gian chính trước đây giữa Mỹ và Iran – Qatar và Oman – cũng đã bị tấn công bởi Iran kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Pakistan dường như rất hứng thú với cơ hội này, và có báo cáo rằng các cuộc đàm phán chấm dứt chiến tranh có thể diễn ra tại Islamabad trong vài ngày tới. Họ đang có chiến dịch ngoại giao tại Washington để gây thiện cảm với Tổng thống Trump. Thống chế Asim Munir đã có bữa trưa hai giờ với Trump vào tháng 6, và Thủ tướng Shahbaz Sharif tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza, gặp Ngoại trưởng Marco Rubio tháng trước. Điều này dẫn đến các biên bản ghi nhớ hợp tác về tiền kỹ thuật số và khai thác khoáng sản quan trọng gần đây.
Khi thế giới chứng kiến giá dầu, khí đốt và phân bón tăng vọt, tự hỏi khi nào thương mại toàn cầu về các mặt hàng quan trọng này sẽ trở lại bình thường, chiến tranh vẫn tiếp diễn và hậu quả lan rộng, ảnh hưởng đến các quốc gia gần xa đều bị tác động. Pakistan là một trong nhiều nơi bị ảnh hưởng sâu sắc, và tương lai của nước này có thể thay đổi đáng kể vì điều đó.
“God Squad” của Trump miễn các hoạt động khai thác dầu ở Vịnh khỏi yêu cầu của Đạo luật Loài Nguy Cơ
Chính quyền đã thực hiện một bước đi đặc biệt khi triệu tập Ủy ban Loài Nguy Cơ — đôi khi được gọi là “God Squad” vì khả năng kết án một loài tới tuyệt chủng — lần đầu tiên sau hơn 30 năm.
Mặc dù hiện tại việc khai thác dầu ở Vịnh Mexico vẫn diễn ra gần như không bị cản trở, nhưng việc miễn trừ này dường như nhằm tránh các vụ kiện bảo vệ các loài nguy cấp, bao gồm cả cá voi Rice.
Ước tính còn dưới 100 con cá voi Rice sống ở Vịnh.
Ủy ban, gồm các bộ trưởng Nội vụ, Nông nghiệp và Quân đội, cũng như các lãnh đạo Hội đồng Cố vấn Kinh tế, Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) và Cơ quan Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia (NOAA), đã bỏ phiếu nhất trí cho phép miễn trừ này, theo yêu cầu của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.
“Ủy ban… sẽ ban hành một miễn trừ khỏi các yêu cầu của ESA đối với tất cả các hoạt động thăm dò, phát triển và sản xuất dầu khí liên quan đến chương trình dầu khí trên thềm lục địa ngoài khơi,” Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum nói sau khi God Squad bỏ phiếu, trong một cuộc họp được phát trực tiếp.
Trước ủy ban, Hegseth lập luận rằng các vụ kiện “có nguy cơ dừng lại hoặc làm suy yếu nghiêm trọng” việc khai thác dầu khí ở Vịnh.
“Xét đến các vụ kiện này, việc miễn tất cả các hoạt động dầu khí ở Vịnh khỏi yêu cầu của Đạo luật Loài Nguy Cơ là điều cần thiết cho an ninh quốc gia của chúng ta,” ông nói.
Tuy nhiên, một số nhà bảo vệ môi trường cho biết họ chỉ muốn áp dụng các biện pháp “khiêm tốn” để bảo vệ cá voi.
“Chúng ta hoàn toàn có thể vừa khai thác dầu vừa bảo vệ cá voi,” Drew Caputo, Phó Chủ tịch về kiện tụng cho đất đai, động vật hoang dã và đại dương tại Earthjustice, nói với The Hill trước cuộc họp.
“Chúng tôi muốn đưa ra một số biện pháp rất khiêm tốn để giúp cá voi Rice có thể sống sót,” Caputo bổ sung. “Ví dụ như hạn chế tốc độ tàu thuyền ở Vịnh để các thuyền trưởng có thể nhìn thấy cá voi và tránh đâm vào chúng.”
Trước cuộc họp, Trung tâm Đa dạng Sinh học đã kiện nhằm ngăn chặn việc này diễn ra. Sau cuộc họp, nhóm bảo vệ môi trường này cho biết họ sẽ cập nhật vụ kiện để thách thức miễn trừ.
“Hành động vô đạo đức của Pete Hegseth và các tay chân của Trump vừa khủng khiếp vừa bất hợp pháp, và chúng tôi sẽ lật lại trong tòa án,” Brett Hartl, Giám đốc các vấn đề chính phủ tại Trung tâm Đa dạng Sinh học, tuyên bố trong một văn bản.
Trong khi đó, Hegseth viện dẫn xung đột đang diễn ra ở Iran, khiến việc vận chuyển qua Eo biển Hormuz bị tắc nghẽn, làm gián đoạn một phần lớn nguồn cung dầu thế giới.
“Hành động thù địch gần đây của chế độ khủng bố Iran một lần nữa nhấn mạnh tại sao sản xuất dầu nội địa mạnh mẽ là một yếu tố quan trọng về an ninh quốc gia,” ông nói, nhưng cũng cho biết Bộ Nội vụ đã cảnh báo Bộ Quốc phòng về các vụ kiện trước chiến tranh.
Quy trình miễn trừ được tạo ra theo một sửa đổi của Đạo luật Loài Nguy Cơ năm 1978, nhưng chỉ được sử dụng vài lần.
Lần gần đây nhất là năm 1992, khi ủy ban bỏ phiếu miễn trừ 13 vụ bán gỗ mặc dù có quan ngại về cú nhọn Bắc (northern spotted owl). Tuy nhiên, năm 1993, giữa lúc kiện tụng, Cục Quản lý Đất đai (Bureau of Land Management) đã rút lại yêu cầu miễn trừ.
O’Reilly: Trump ‘cần đạt thỏa thuận với Iran’ trong 6 tuần
Bình luận viên bảo thủ Bill O’Reilly hôm thứ Hai 30/3 nói rằng Tổng thống Trump cần đạt được một thỏa thuận với Iran “trong vòng sáu tuần,” cảnh báo rằng ảnh hưởng của xung đột đến giá cả tăng cao có thể làm tổn hại quyền kiểm soát Quốc hội của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11.
O’Reilly nêu quan điểm này trong chương trình “On Balance with Leland Vittert” trên NewsNation. Vittert nhắc lại điểm mà O’Reilly đã đề cập trước đó rằng Trump đang “đối mặt với hạn chót” để giá cả hạ xuống vào tháng 4 hoặc tháng 5 nhằm đạt kết quả thuận lợi trong cuộc bầu cử giữa kỳ, nếu không chính trị của ông có thể gặp rủi ro nếu Đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát Quốc hội.
“Tôi nghĩ tổng thống –– tôi không muốn dùng từ ‘tuyệt vọng,’ nhưng ông ấy cần một thỏa thuận với Iran trong vòng, tôi sẽ nói là sáu tuần,” O’Reilly nói. “Sau đó, giá dầu sẽ giảm rất nhanh vì hiện đang dư thừa dầu trên toàn thế giới. Dầu rất nhiều.”
O’Reilly nói Trump biết rằng “nếu mọi thứ tiếp tục bế tắc như ở Ukraine, rất tương tự, ông ấy có thể thua cuộc bầu cử giữa kỳ.” Ông sau đó thêm rằng Trump biết không nên “đàm phán một thỏa thuận trong tình trạng tuyệt vọng.”
“Ông ấy cần một thỏa thuận mang lại lợi thế cho mình trên mọi phương diện,” cựu dẫn chương trình Fox News nói. “Và ông ấy có thể sẽ đạt được. Tất cả phụ thuộc vào mức độ thiệt hại mà người Iran có thể chịu đựng. Họ đã chịu đựng rất nhiều thiệt hại rồi. Và điều đó cũng phụ thuộc vào người dân Ba Tư, vậy khi nào là đủ đối với họ?”
Thượng Nghị sĩ Lindsey Graham (R-S.C.), một nhà diều hâu ủng hộ chiến tranh và đồng minh của Trump, hôm thứ Hai cho biết ông khuyến khích tổng thống “hạ nhiệt” xung đột và “tăng tốc” nỗ lực đạt thỏa thuận hòa bình. Các Dân biểu Cộng hòa tại Quốc hội, vốn phần lớn ủng hộ xung đột, đã cảnh báo rằng tác động của nó có thể ảnh hưởng đến kết quả bầu cử giữa kỳ.
Tuy nhiên, Graham đã vấp phải chỉ trích vì những phát ngôn công khai dường như ủng hộ việc đưa quân vào Iran. Dân biểu Nancy Mace (R-S.C.) tuần trước đã đăng trên mạng xã hội X phản đối “cỗ máy chiến tranh của Washington” dẫn Mỹ lặp lại kết quả của Chiến tranh Iraq nhưng ở Iran.
“Và vâng, khi chúng tôi nói ‘cỗ máy chiến tranh của Washington,’ chúng tôi ám chỉ Lindsey Graham,” bà thêm.
Chính quyền Trump cho biết đã tiến hành các cuộc đàm phán với quan chức Iran thông qua các nhà trung gian Pakistan, trước đó đã nộp một kế hoạch hòa bình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến dịch quân sự. Iran từ chối đề nghị này và nộp kế hoạch hòa bình riêng, nhưng phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Esmaeil Baqaei hôm thứ Hai nói rằng nước ông chưa đàm phán với Mỹ về việc chấm dứt xung đột.
Baqaei bổ sung rằng quan điểm của Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi “rất rõ ràng” rằng miễn là “sự xâm lược và tấn công quân sự của Mỹ tiếp diễn với cường độ cao, mọi nỗ lực và năng lực của chúng tôi đều dành để bảo vệ bản chất của Iran.”
Tàu chở dầu Nga cập cảng Cuba bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ
Một tàu chở dầu Nga có tên Anatoly Kolodkin đã cập cảng Matanzas ở Cuba vào thứ Ba, mang theo khoảng 730.000 thùng dầu thô, bất chấp lệnh phong tỏa năng lượng do chính quyền Mỹ áp đặt với Cuba nhằm gây sức ép chính trị.
Chuyến hàng dầu này là lần đầu tiên trong ba tháng một tàu dầu đến được Cuba kể từ khi các nguồn cung năng lượng chính từ Venezuela và Mexico bị cắt do lệnh trừng phạt và áp lực từ Hoa Kỳ. Читать: Cuba hiện chỉ tự sản xuất được khoảng 40 % nhu cầu nhiên liệu và phụ thuộc rất nhiều vào nhập khẩu.
Phản ứng từ phía Cuba:
– Ông Vicente de la O Levy, Bộ trưởng Năng lượng và Mỏ Cuba, đăng tải trên mạng X rằng Cuba biết ơn Chính phủ và nhân dân Nga vì “chuyến hàng quý giá” tới giữa bối cảnh khó khăn về năng lượng.
Phản ứng từ phía Mỹ:
– Tổng thống Donald Trump nói rằng ông “không có vấn đề” với việc tàu dầu Nga đến Cuba để giúp đỡ người dân về mặt nhân đạo, và khẳng định chuyến hàng này không làm thay đổi chính sách đối với Cuba.
– Người phát ngôn Karoline Leavitt cho biết chính quyền vẫn giữ quyền xem xét từng trường hợp một và có thể “tịch thu tàu” nếu vi phạm trừng phạt, đồng thời khẳng định không có sự thay đổi chính sách chính thức.
Tình hình ở Cuba:
– Cuba đang đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng, kéo dài tình trạng mất điện, thiếu nhiên liệu cho bệnh viện, giao thông và các dịch vụ cơ bản.
Mặc dù chính quyền Mỹ duy trì lệnh phong tỏa năng lượng đối với Cuba, họ đã cho phép tàu dầu Nga cập cảng vì lý do nhân đạo giữa cuộc khủng hoảng nghiêm trọng về nhiên liệu trên đảo quốc này.
Trump gặp “vấn đề nghiêm trọng”
Nhà thăm dò ý kiến Nate Silver cho biết Tổng thống Trump đang gặp “vấn đề nghiêm trọng” khi tỷ lệ ủng hộ công việc của ông này giảm đáng kể trong các cuộc khảo sát gần đây.
Silver đã đăng một loạt bài trên nền tảng mạng xã hội X về xu hướng giảm này, sau khi tỷ lệ ủng hộ trung bình của Trump rơi xuống dưới 40% vào tuần trước.
Hai cuộc khảo sát riêng rẽ được công bố tuần trước bởi Trung tâm Nghiên cứu AP-NORC và Đại học Quinnipiac cho thấy tỷ lệ ủng hộ tổng thống là 38%, trong khi khảo sát của Đại học Massachusetts Amherst báo cáo tỷ lệ ủng hộ thấp nhất từ trước đến nay của Trump, chỉ 33%.
Một cuộc khảo sát của Fox News công bố vào thứ Tư cho thấy 41% người được hỏi ủng hộ cách tổng thống thực hiện công việc của mình. Một cuộc khảo sát do Harvard tài trợ vào tuần trước đặt tỷ lệ ủng hộ ở mức 43%.
Sự sụt giảm này xảy ra trong bối cảnh chính quyền Trump tiếp tục các hoạt động quân sự chống lại Iran. Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công chung vào Iran vào ngày 28/2 sau khi hai bên không đạt được thỏa thuận về một hiệp định hạt nhân mới.
Các cuộc phản công của Iran trong khu vực Vịnh đã khiến việc đi qua eo biển Hormuz – một tuyến vận chuyển dầu quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu – bị tạm dừng. Giá dầu thô chuẩn quốc tế Brent đã tăng vọt, đạt khoảng 118 USD/thùng vào sáng thứ Ba.
Trước các cuộc tấn công của Mỹ-Israel vào Iran, giá dầu Brent giao dịch khoảng 70 USD/thùng.
Giá xăng cũng tăng theo. Tại Mỹ, giá xăng tiêu chuẩn trung bình toàn quốc đạt 4 USD/gallon vào sáng thứ Ba, tăng hơn một USD so với một tháng trước, theo AAA.
Mặc dù Silver thừa nhận giá nhiên liệu tăng do xung đột là “một yếu tố lớn” ảnh hưởng đến tỷ lệ ủng hộ của tổng thống, ông cũng viết rằng có “dấu hiệu xói mòn trong nhóm cử tri trung thành của ông”.
“Chỉ 22% người Mỹ có cái nhìn rất tích cực về Trump,” nhà thăm dò viết trên X. “Các ứng viên 2028 đang bắt đầu tách khỏi ông ấy. Người ta cũng tự hỏi về tác động của tuổi tác đối với ông ấy.”
Kinh tế dự kiến sẽ đóng vai trò quan trọng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới vào tháng 11, khi các Dân biểu Đảng Dân chủ tại Hạ viện tập trung vào thông điệp về khả năng chi trả để giành lại quyền kiểm soát cơ quan này.
Trump chủ yếu chạy đua dựa trên những lời hứa giải quyết mối quan tâm chi phí sinh hoạt trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024. Tuy nhiên, những tác động kinh tế do chiến dịch quân sự chống Iran và lạm phát tại Mỹ đã trở thành điểm yếu đặc biệt của tổng thống trong các cuộc khảo sát gần đây.
Nếu châu Âu có thể kiểm soát quyền tự do ngôn luận của người Mỹ
Ai có quyền kiểm soát lời nói trực tuyến của bạn? Hỏi hầu hết người Mỹ câu hỏi này, họ có khả năng sẽ liệt kê các ông lớn công nghệ như Meta, các đại diện được bầu cử hoặc các cơ quan liên bang. Hy vọng rằng một số người sẽ nhắc đến Hiến pháp của chúng ta.
Nhưng ít ai đồng ý rằng các quan chức hành chính không được bầu cử ở châu Âu có thể kiểm soát những gì người Mỹ nhìn thấy hoặc nói trực tuyến. Tuy nhiên, điều này ngày càng trở thành hiện thực — và Elon Musk cùng X đang thách thức điều này thông qua một vụ kiện mới tại Tòa án Tổng hợp của Liên minh Châu Âu.
Trong một nỗ lực đáng sợ nhằm thực thi Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số của châu Âu — một khung pháp lý rộng lớn điều chỉnh cách “Các nền tảng trực tuyến rất lớn” kiểm duyệt lời nói — Ủy ban Châu Âu đã phạt X 140 triệu USD, mà họ gần đây đã thanh toán trong khi vụ kiện vẫn đang diễn ra. Dù được ban hành ở châu Âu, Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số có tác động toàn cầu, khi các quan chức EU cố gắng áp đặt kiểm duyệt internet lên người Mỹ và các công ty Mỹ.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ xác nhận điều này sau khi trát đòi các tài liệu riêng tư từ các công ty mạng xã hội Mỹ. Các nền tảng “thường có một bộ điều khoản áp dụng toàn cầu,” vì vậy các yêu cầu của châu Âu đang buộc phải thay đổi chính sách kiểm duyệt nội dung “toàn cầu,” bao gồm cả ở Hoa Kỳ.
Những thay đổi cụ thể là gì? Bất cứ điều gì Brussels quyết định.
Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số yêu cầu các nền tảng công nghệ ngăn chặn việc lan truyền nội dung có thể gây “rủi ro hệ thống,” chẳng hạn như “thông tin sai lệch” và “lời nói căm thù,” nhưng không định nghĩa rõ ràng các thuật ngữ này. Nó cũng yêu cầu các nền tảng phải tính đến luật ngôn luận của tất cả 27 quốc gia thành viên EU. Bất kỳ ai theo dõi sự xói mòn quyền tự do ngôn luận ở châu Âu đều thấy vấn đề.
Ví dụ, Dân biểu Phần Lan Päivi Räsänen bị truy tố hình sự gần bảy năm vì đăng một câu Kinh Thánh trên Twitter. Tòa án Tối cao Phần Lan cuối cùng đã xác nhận việc trắng án đối với cáo buộc này và một cáo buộc khác tuần trước, nhưng các thẩm phán vẫn kết luận bà phạm “lời nói căm thù” khi bày tỏ niềm tin của mình về hôn nhân và đạo đức tình dục trong một cuốn tài liệu của nhà thờ 20 năm trước.
Gần đây, Đức đã tiến hành các cuộc đột kích nhắm vào hơn 170 cá nhân vì “lời nói căm thù,” bao gồm cả một người gọi một chính trị gia là “ngốc.”
Tại Ireland, một giám mục Công giáo bị điều tra vì một bài giảng. Ở Anh, hàng nghìn người bị bắt mỗi năm vì các bài đăng trực tuyến.
Ở Mỹ, tất cả những lời nói này sẽ được bảo vệ bởi Tu chính án thứ nhất. Nhưng Ủy ban châu Âu không quan tâm. Họ đang cố gắng tổng hợp luật kiểm duyệt châu Âu và áp đặt lên chúng ta.
Hình phạt nếu không tuân thủ rất nghiêm khắc — lên đến 6% doanh thu hàng năm toàn cầu của nền tảng. Điều này tạo động lực cực lớn để các công ty chọn phương án hạn chế lời nói để tránh rủi ro.
Khi Musk mua Twitter (nay là X), ông hứa sẽ bảo vệ tự do ngôn luận tuyệt đối. Thật vậy, X đã chống lại các yêu cầu điều tiết nhằm kiểm duyệt nghiêm ngặt hơn. Chúng ta đã thấy điều này vào tháng 8/2024, khi Ủy viên EU phụ trách Thị trường Nội bộ đe dọa sẽ “rất cảnh giác” trước kế hoạch phỏng vấn Donald Trump trên X của Musk. Khoản phạt của EU có vẻ giống như một hành động trả đũa đối với thái độ kiên quyết của Musk.
Vụ kiện của X — mà tổ chức pháp lý của tôi đang hỗ trợ — lập luận rằng Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số vi phạm Hiến chương Quyền cơ bản của EU và Công ước Châu Âu về Nhân quyền, cả hai đều bảo vệ quyền tự do biểu đạt.
Vụ kiện này bảo vệ quyền lợi của người châu Âu. Nó bảo vệ chủ quyền quốc gia của Mỹ, thử nghiệm xem liệu các cơ quan quản lý nước ngoài có thể thực sự lấn át Hiến pháp của chúng ta hay không. Nó cũng bảo vệ tự do kinh tế.
Thị trường tự do phụ thuộc vào sự dự đoán và giới hạn trong điều tiết, còn Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số thì không có cả hai. Các quy tắc của nó rộng và phụ thuộc vào ý muốn của người thực thi. Chúng làm méo mó cạnh tranh và ưu tiên những người có khả năng chịu đựng sự không chắc chắn và chi phí, gây bất lợi cho các nhà đổi mới mới nổi, đặc biệt khi các công nghệ như AI mở ra cơ hội mới.
Điều tệ hơn, Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số chỉ là một phần của chế độ điều tiết mới từ EU, bao gồm cả các yêu cầu rộng lớn về bền vững và quản trị đối với tất cả công ty hoạt động tại châu Âu. Các chính sách này là nỗ lực định hình thị trường toàn cầu theo khuôn mẫu của các quan chức EU.
Mỹ được thành lập dựa trên ý tưởng rằng tự do có trật tự yêu cầu giới hạn quyền lực chính phủ, vì quyền lợi xuất phát từ Đấng Tạo Hóa, không phải từ nhà nước. Các nguyên tắc sáng lập bảo vệ cả tự do kinh tế lẫn tự do ngôn luận — không phải vì lời nói luôn gọn gàng hay thị trường luôn hoàn hảo, mà vì quyền lực tập trung còn nguy hiểm hơn nhiều.
Vụ kiện của Musk đưa cuộc chiến vì các quyền bất khả xâm phạm của chúng ta ra tòa châu Âu, nhưng những người nguyên đơn thực sự là tất cả chúng ta. Câu hỏi cốt lõi là ai sẽ đặt ra quy tắc cho “quảng trường công cộng toàn cầu” — và liệu tự do, cả về kinh tế lẫn biểu đạt, sẽ còn là quy tắc hay chỉ là ngoại lệ trong thời đại kỹ thuật số.
Trump nói với Anh quốc: “tự chiến đấu” và “tự đi lấy dầu của mình!”
Donald Trump đã nói với các đồng minh như Vương quốc Anh, “người đã từ chối tham gia vào việc xử lý Iran”, rằng họ hãy học cách “tự chiến đấu” và “tự đi lấy dầu của mình!” trong một cuộc công kích gay gắt.
Tổng thống Mỹ viết trên Truth Social rằng Mỹ “sẽ không còn ở đó để giúp các bạn nữa”, ám chỉ rằng ông có thể rút khỏi cuộc chiến ở Iran mà không mở lại Eo biển Hormuz.
“Tôi có một gợi ý cho các bạn: Thứ nhất, mua hàng từ Mỹ, chúng tôi có thừa, và thứ hai, hãy xây dựng chút can đảm, đi tới Eo biển và cứ CHIẾM LẤY NÓ,” ông viết.
Cuộc tấn công mới nhất vào các đồng minh của Mỹ diễn ra sau khi Trump được cho là nói với các trợ lý rằng ông sẵn sàng kết thúc chiến dịch quân sự của Mỹ chống Iran ngay cả khi eo biển quan trọng vẫn đóng cửa phần lớn, theo các quan chức trong chính quyền.
Trump khẳng định Mỹ đang làm việc để đạt được một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt chiến tranh và mở lại eo biển, nhưng các quan chức cấp cao của Iran nói rằng các đề xuất của ông “phi thực tế, vô lý và quá đáng”.
Nhà báo Mỹ bị bắt cóc ở Baghdad được xác định là cộng tác viên tự do Shelly Kittleson, theo một trong những cơ quan mà cô từng làm việc.
Bộ Nội vụ Iraq cho biết trong một tuyên bố rằng một nhà báo nước ngoài đã bị bắt cóc, nhưng không cung cấp thêm chi tiết về danh tính của người này.
Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Mỹ đã biết về vụ bắt cóc nhà báo người Mỹ tại Baghdad, đồng thời nhấn mạnh rằng Washington trước đó đã đưa ra cảnh báo.
Trang tin Al-Monitor xác định nhà báo bị bắt ở Baghdad là Shelly Kittleson, một freelancer đã đóng góp cho trang tin. Al-Monitor cho biết họ “rất lo ngại” về vụ bắt cóc và ủng hộ “công việc báo chí quan trọng” của cô.
Kittleson đã làm freelancer lâu năm ở khu vực, đưa tin rộng rãi từ Syria và Iraq. Hai chiếc xe liên quan đến vụ bắt cóc, một xe bị tai nạn và một người bên trong bị bắt. Xe chở nhà báo đã bỏ chạy, hai quan chức an ninh Iraq cho biết.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết chính quyền đang theo dõi sát tình hình nhưng chưa có thông tin bổ sung. Chưa rõ vụ bắt cóc có liên quan đến chiến tranh với Iran hay không.
Tổng thống Syria nói nước này sẽ đứng ngoài chiến tranh với Iran
Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa cho biết nước này sẽ đứng ngoài cuộc chiến Mỹ-Israel chống Iran, trừ khi Syria bị tấn công và không còn giải pháp ngoại giao.
“Nếu Syria không bị bất kỳ bên nào nhắm tới, Syria sẽ đứng ngoài mọi xung đột,” Tổng thống Syria nói trong một bài phát biểu tại sự kiện do viện nghiên cứu Chatham House tổ chức ở London.
Cuộc xung đột kéo dài một tháng đã lan rộng khắp khu vực, khiến hàng nghìn người thiệt mạng, gián đoạn nguồn cung năng lượng và đe dọa làm nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng.
Tổng thống Donald Trump bày tỏ sự thất vọng vào ngày thứ Ba 31/3 với các đồng minh, những nước chưa sẵn sàng làm nhiều hơn để hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Mỹ, và nói với họ rằng “hãy tự đi lấy dầu của mình” khi xung đột với Iran và việc đóng cửa Eo biển Hormuz đã đẩy giá xăng trung bình ở Mỹ lên trên 4 đô la một gallon.
Bài đăng trên mạng xã hội này xuất hiện sau khi các cuộc tấn công của Mỹ nhắm vào thành phố trung tâm Isfahan, tạo ra một quả cầu lửa khổng lồ trên bầu trời, và Tehran tấn công một tàu dầu Kuwait đầy tải ở Vịnh Ba Tư.
Các cuộc tấn công này cho thấy mức độ căng thẳng của chiến tranh hơn một tháng sau khi Mỹ và Israel mở chiến dịch. Xung đột đã khiến hơn 3.000 người thiệt mạng và gây ra những gián đoạn lớn trong nguồn cung dầu và khí đốt tự nhiên toàn cầu, làm rung chuyển thị trường toàn cầu và đẩy giá nhiều mặt hàng thiết yếu tăng cao.
Trump, người đã dao động giữa việc khẳng định có tiến triển trong các cuộc đàm phán ngoại giao với Iran và đe dọa mở rộng chiến tranh, trước đó đã chia sẻ đoạn video về cuộc tấn công ở Isfahan.
Chiến tranh với Iran đã đẩy giá xăng lên mức cao nhất trong gần bốn năm. Phóng viên AP Mike Hempen đưa tin.
Đồng minh từ chối tham chiến
Sự kiểm soát của Iran đối với eo biển, con đường dẫn ra khỏi Vịnh Ba Tư mà trong thời bình vận chuyển một phần năm lượng dầu thế giới, đã đẩy giá dầu toàn cầu tăng, cùng với các cuộc tấn công của Tehran vào cơ sở hạ tầng năng lượng khu vực.
Giá dầu thô Brent, chuẩn mực quốc tế, dao động quanh mức 107 đô la một thùng vào thứ Ba, tăng hơn 45% kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.
Trump chỉ trích các đồng minh như Vương quốc Anh và Pháp vì từ chối tham chiến trong một cuộc chiến không có kết thúc rõ ràng và mà họ không được tham vấn.
“Các bạn sẽ phải học cách tự chiến đấu cho mình, Mỹ sẽ không còn ở đó giúp nữa, giống như các bạn đã không có mặt để giúp chúng tôi. Iran về cơ bản đã bị tàn phá. Phần khó khăn đã xong. Hãy tự đi lấy dầu của mình!” Trump viết.
Ông đặc biệt nhắc đến Pháp vì không cho phép máy bay bay qua lãnh thổ Pháp khi vận chuyển vật tư quân sự đến Israel.
Pháp đã cho phép Không quân Mỹ sử dụng căn cứ Istres ở miền nam Pháp với điều kiện rằng các máy bay hạ cánh tại đó sẽ không tham gia vào các cuộc không kích.
Tây Ban Nha, quốc gia lên tiếng phản đối chiến tranh mạnh mẽ nhất ở châu Âu, thông báo vào thứ Hai rằng họ đã đóng không phận cho các máy bay Mỹ tham gia xung đột.
Ý gần đây cũng từ chối cho phép lực lượng Mỹ sử dụng căn cứ không quân Sigonella ở Sicily cho một chiến dịch liên quan đến cuộc tấn công, theo một quan chức giấu tên xác nhận với báo chí địa phương.
Bộ trưởng Quốc phòng Ý, Guido Crosetto, viết trên X rằng Ý vẫn cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ của họ, và quan hệ giữa hai nước không bị xấu đi.
Mỹ chưa loại trừ khả năng triển khai lực lượng bộ binh
Trump cảnh báo tuần này rằng nếu lệnh ngừng bắn không được đạt “ngay lập tức” và nếu eo biển không được mở lại, Mỹ sẽ mở rộng cuộc tấn công, bao gồm tấn công cả trung tâm xuất khẩu dầu đảo Kharg và có thể cả các nhà máy khử mặn.
Phát biểu tại Ngũ Giác Đài, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth từ chối nói liệu lực lượng Mỹ có tham chiến trên bộ hay không. “Chúng tôi không muốn phải làm nhiều hơn mức cần thiết,” ông nói.
Một cuộc xâm lược trên bộ có thể khiến người Iran, vốn ghét chế độ thần quyền cầm quyền và từng nổi dậy trong các cuộc biểu tình bị đàn áp hồi đầu năm, cảm thấy bị tấn công trực tiếp, từ đó tập hợp ủng hộ đất nước.
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp
