Kết quả giải quyết vụ tai nạn liên quan đến cựu đại biểu Quốc hội Nguyễn Sỹ Cương vừa được cơ quan chức năng Việt Nam công bố sau một thời gian dài im lặng, lập tức gây ra nhiều cuộc tranh luận sôi nổi. Điều khiến nhiều người thắc mắc không chỉ nằm ở chuyện đúng hay sai về phương diện pháp lý, mà còn là một câu hỏi rất đơn giản: tại sao tới bây giờ công chúng mới được biết?…
Sau hơn một năm kể từ vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra trên đường Nguyễn Huy Tự, Hà Nội (Việt Nam), vụ việc liên quan tới ông Nguyễn Sỹ Cương, cựu Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Việt Nam, bất ngờ trở thành đề tài nóng trên các mạng xã hội trong tháng 8/2026. Tối 17/8, Đài Truyền hình Việt Nam lần đầu tiên đưa tin rộng rãi về kết quả giải quyết. Theo Công an Hà Nội, chiếc xe do ông Cương điều khiển đã đụng vào một xe gắn máy chở hai cha con, khiến người con gái tử vong và người cha bị thương. Cơ quan điều tra xác định nguyên nhân tai nạn là do ông Cương đi sai làn đường, phần đường.
Theo những tin tức được công bố, tai nạn xảy ra trên đường Nguyễn Huy Tự vào năm 2025. Hai nạn nhân là cha con; người con gái sau đó tử vong, còn người cha bị thương. Vụ việc được Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội thụ lý. Trong thời gian xác minh, công an phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội khám nghiệm hiện trường, kiểm tra dấu vết trên các phương tiện, xác định hướng va chạm và lấy lời khai những người có liên hệ. Kết quả xác minh cho rằng ông Nguyễn Sỹ Cương đã vi phạm những quy định về tham gia giao thông đường bộ, thuộc trường hợp được xem xét theo khoản 1 Điều 260 Bộ luật Hình sự.
Điểm khiến nhiều người chú ý nhứt chính là câu hỏi: nếu có hành vi vi phạm luật giao thông và hậu quả là một người tử vong, tại sao ông Cương lại không bị truy cứu trách nhiệm hình sự? Đại tá Nguyễn Đức Long, Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội, cho biết ông Cương đã thành khẩn nhìn nhận hành vi của mình, tích cực khắc phục hậu quả, trong khi gia đình nạn nhân có đơn xin miễn trách nhiệm hình sự. Theo cơ quan điều tra, gia đình nạn nhân cũng đề nghị sớm khép lại vụ việc để ổn định cuộc sống. Dựa trên các tài liệu, chứng cứ và những tình tiết đã được xác định, cơ quan điều tra kết luận ông Cương đủ điều kiện để được miễn trách nhiệm hình sự.
Một chi tiết khác cũng được cơ quan hữu trách nhấn mạnh: kết quả xét nghiệm không phát hiện nồng độ rượu trong người ông Nguyễn Sỹ Cương tại thời điểm kiểm tra; ông Cương cũng có bằng lái xe đúng theo quy định. Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội, ông Ngô Hồng Sơn, cho biết viện kiểm sát đã cử kiểm sát viên phối hợp với cơ quan điều tra ngay sau khi tai nạn xảy ra và kết luận rằng những quyết định tố tụng của cơ quan điều tra có căn cứ, đúng với quy định pháp luật. Luật sư Nguyễn Hồng Bách cũng cho rằng pháp luật có cơ chế miễn trách nhiệm hình sự trong trường hợp người gây tai nạn đáp ứng đầy đủ những điều kiện luật định.
Tuy nhiên, chính cách giải quyết và thời điểm công bố tin tức mới là điều khiến dư luận đặt ra nhiều dấu hỏi. Tai nạn xảy ra từ năm 2025, nhưng phải tới giữa tháng 8/2026, sau khi tên ông Nguyễn Sỹ Cương trở thành một đề tài cực nóng trên mạng xã hội, tin tức chánh thức mới được công bố rộng rãi. Trước đó, trong nhiều tháng, công chúng gần như không được biết đầy đủ về diễn tiến điều tra cũng như kết quả giải quyết. Một số nguồn độc lập cho biết từ ngày 12/8, đề tài liên quan tới ông Cương đã thu hút lượng thảo luận rất lớn trên Threads. Những lời cáo buộc lan truyền trên mạng vào thời điểm đó vẫn chưa được cơ quan hữu trách xác nhận.
Đây chính là chỗ dư luận có quyền đặt câu hỏi. Miễn trách nhiệm hình sự không có nghĩa là “không có lỗi”. Chính kết luận của cơ quan hữu trách cũng xác định ông Cương đã có hành vi vi phạm quy định giao thông và hành vi đó có liên quan tới vụ tai nạn làm chết người. Vấn đề còn lại là tại sao một vụ việc có hậu quả nghiêm trọng như vậy lại không được thông tin kịp thời, đầy đủ và minh bạch ngay từ đầu? Khi tin tức chánh thức xuất hiện quá trễ, khoảng trống thông tin tất nhiên sẽ bị mạng xã hội lấp đầy bằng đủ thứ lời đồn đoán, từ những điều có lý cho tới những điều hoàn toàn sai sự thật.
Cũng cần nói rõ rằng sự phẫn nộ của dư luận không thể thay thế cho thủ tục tố tụng. Nếu luật pháp cho phép miễn trách nhiệm hình sự trong một trường hợp cụ thể và những điều kiện pháp lý đã được đáp ứng, thì cơ quan hữu trách có quyền áp dụng. Nhưng ngược lại, một quyết định đúng luật vẫn cần được giải thích đầy đủ để xã hội hiểu được vì sao quyết định đó đúng. Minh bạch không chỉ có nghĩa là công bố kết quả sau cùng; minh bạch còn có nghĩa là công bố kịp thời căn cứ, trình tự và những tình tiết quan trọng đã dẫn tới kết quả đó.
Đặc biệt, trong những vụ việc có người từng giữ chức vụ cao như ông Nguyễn Sỹ Cương, đòi hỏi về sự minh bạch càng phải cao hơn chớ không thể thấp hơn. Chính ông Cương từng phát biểu tại Quốc hội năm 2016 rằng “không phải về hưu là hạ cánh an toàn”, trong một cuộc thảo luận về việc xử lý sai phạm của cán bộ. Bởi vậy, điều công chúng cần không phải là một bản án nặng chỉ để làm vừa lòng đám đông, mà là một lời giải thích đủ sức thuyết phục để mọi người tin rằng cùng một sự việc, dầu người cầm tay lái là một cựu đại biểu Quốc hội hay một người dân thường, thì nguyên tắc pháp luật vẫn phải được áp dụng như nhau.
NGƯỜI QUAN SÁT
