Việt Nam và Đan Mạch chính thức nâng cấp bang giao lên hàng Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ra một giai đoạn mới trong mối quan hệ giữa hai nước. Đằng sau cái bắt tay ngoại giao này là những tính toán quan trọng về kinh tế, quốc phòng, địa vị chính trị trên trường quốc tế và cả vấn đề nhân quyền. Vậy thỏa thuận mới sẽ đem lại những lợi ích gì cho Hà Nội và Copenhagen?…
COPENHAGEN, ngày 20 tháng 10 năm 2026 – Trong chuyến viếng thăm cấp quốc gia Vương quốc Đan Mạch từ ngày 19 đến 21 tháng 10 năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam -Tô Lâm đã hội đàm với Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen tại thủ đô Copenhagen. Hai nhà lãnh đạo đồng ý nâng cấp bang giao song phương lên hàng Đối tác Chiến lược Toàn diện, đánh dấu một bước tiến mới sau 55 năm thiết lập bang giao giữa hai nước, kể từ năm 1971.
Theo bản tuyên bố chung công bố ngày 20 tháng 10, bang giao Việt Nam – Đan Mạch đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ khuôn khổ Đối tác Toàn diện năm 2013 đến Đối tác Chiến lược Xanh năm 2023. Việc nâng cấp lần này mở rộng phạm vi hợp tác trên nhiều lãnh vực, từ chính trị, ngoại giao, mậu dịch, đầu tư đến chuyển đổi năng lượng, kỹ thuật, an ninh và quốc phòng. Nếu tính cả Liên Hiệp Âu Châu, Đan Mạch trở thành đối tác thứ 16 của Việt Nam trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện; đồng thời là quốc gia thành viên thứ hai của Liên Hiệp Âu Châu thiết lập khuôn khổ bang giao này với Việt Nam, sau Pháp.
Về chính trị và ngoại giao, thỏa thuận phản ảnh nỗ lực của Hà Nội nhằm mở rộng bang giao với các quốc gia Âu Châu, củng cố địa vị trên trường quốc tế và giảm bớt sự lệ thuộc vào một số đối tác truyền thống. Đối với Copenhagen, Việt Nam là một đối tác đáng kể tại Đông Nam Á, khu vực ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu và trong cục diện an ninh vùng Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Hai bên cam kết gia tăng những cuộc tiếp xúc cấp cao, trao đổi giữa các cơ quan chánh phủ, quốc hội và chính quyền địa phương; đồng thời phối hợp tại Liên Hiệp Quốc và các diễn đàn đa phương trên căn bản tôn trọng luật pháp quốc tế.
Trong lãnh vực kinh tế, mậu dịch và đầu tư, hai nước coi đây là một trong những trụ cột quan trọng của mối bang giao mới. Hà Nội mong muốn thu hút thêm tư bản, kỹ thuật và kinh nghiệm quản trị từ Đan Mạch, nhất là trong những ngành có giá trị gia tăng cao. Hai bên cam kết thúc đẩy việc thi hành Hiệp định Mậu dịch Tự do Việt Nam – Liên Hiệp Âu Châu (EVFTA), cải thiện khả năng đưa hàng hóa vào thị trường của nhau và tăng cường sự liên kết trong chuỗi cung ứng. Những lãnh vực được ưu tiên gồm năng lượng tái tạo, điện gió ngoài khơi, vận tải biển xanh, hải cảng, dịch vụ hậu cần, công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo, kỹ thuật số và y tế. Nếu những cam kết này được biến thành các dự án cụ thể, Việt Nam có thể tiếp nhận thêm nguồn lực cần thiết để chuyển đổi năng lượng và nâng cấp nền kinh tế.
Đáng chú ý, thỏa thuận còn mở rộng sự hợp tác trong lãnh vực an ninh và quốc phòng. Hai nước dự trù thiết lập cơ chế đối thoại song phương về an ninh hàng hải, chú trọng việc theo dõi tình hình trên biển, quyền tự do hàng hải, an toàn hàng hải và đối phó với những mối đe dọa phi truyền thống. Hai bên cũng đồng ý cứu xét khả năng cử tùy viên quốc phòng thường trú hoặc kiêm nhiệm, đồng thời tìm kiếm cơ hội hợp tác về an ninh mạng, các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hiệp Quốc và trao đổi kinh nghiệm trong chánh sách quốc phòng.
Về nhân quyền, bản tuyên bố chung tái xác nhận tầm quan trọng của việc tôn trọng, cổ võ và bảo vệ quyền con người, phù hợp với những điều ước quốc tế mà hai nước đã tham gia. Hai bên đồng thời đề cao cuộc đối thoại nhân quyền Việt Nam – Liên Hiệp Âu Châu hằng năm, cũng như cơ chế Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát của Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc. Đây là điểm đáng lưu ý, bởi bang giao với các quốc gia Âu Châu thường đi kèm những cuộc trao đổi về nhân quyền, bình đẳng nam nữ, pháp quyền và các tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, văn kiện hiện nay phần lớn chỉ xác định phương hướng hợp tác, chứ chưa có nghĩa Hà Nội đã cam kết thực hiện một chương trình cải cách nhân quyền cụ thể nào. Nói cách khác, những lời cam kết trên giấy tờ vẫn cần được đối chiếu với tình hình thực tế, nhất là việc tôn trọng các quyền tự do căn bản của người dân.
Việc nâng cấp bang giao với Đan Mạch cho thấy Hà Nội tiếp tục theo đuổi chánh sách mở rộng và đa dạng hóa quan hệ với các đối tác quốc tế, kết hợp quyền lợi kinh tế với ngoại giao và hợp tác an ninh. Đối với Đan Mạch, Việt Nam đem lại cơ hội đầu tư và giúp quốc gia Bắc Âu này gia tăng sự hiện diện tại Đông Nam Á.
NGƯỜI QUAN SÁT
