Cuộc chiến Nga–Ukraine tiếp tục căng thẳng khi bất đồng giữa Tổng thống Zelensky và Tổng thống Trump làm dấy lên lo ngại về tương lai viện trợ quân sự của Mỹ. Trên chiến trường, Nga và Ukraine gia tăng các đợt tấn công bằng phi cơ không người lái, trong khi những vụ việc đáng ngờ tại Biển Đen khiến các thành viên NATO lo ngại nguy cơ xung đột lan rộng…
Tính đến ngày 21 tháng 10 năm 2026, bang giao giữa Washington và Kyiv tiếp tục gặp nhiều thử thách. Tổng thống Donald Trump nhiều lần tuyên bố muốn sớm chấm dứt chiến tranh, đồng thời gây áp lực để hai bên chấp nhận một giải pháp thương lượng. Trái lại, Tổng thống Volodymyr Zelensky nhấn mạnh rằng bất kỳ giải pháp nào cũng phải bảo đảm chủ quyền, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine. Chánh quyền Kyiv lo ngại một thỏa thuận được thúc đẩy quá vội vàng có thể buộc Ukraine phải nhượng đất mà không nhận được những bảo đảm an ninh đủ mạnh để ngăn chặn Nga tiếp tục tấn công trong tương lai.
Tổng thống Nga Vladimir Putin nhiều lần khẳng định các mục tiêu chiến lược của Moscow phải được đáp ứng trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào. Vì vậy, ngay cả khi Washington gia tăng áp lực ngoại giao lên cả hai phía, triển vọng đạt được một thỏa thuận toàn diện vẫn hết sức khó khăn.
Một diễn biến đáng chú ý trong ngày 21-10 là nỗ lực nối lại đối thoại giữa Hoa Kỳ và Nga, đồng thời duy trì trao đổi với Ukraine. Theo Reuters và hãng thông tấn Associated Press (AP), Đặc phái viên Hoa Kỳ Steve Witkoff đã gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại St. Petersburg để thảo luận những phương án chấm dứt chiến tranh. Cuộc gặp diễn ra sau các cuộc trao đổi tại Oslo giữa ông Witkoff, Tổng thống Volodymyr Zelensky, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre và Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb. Ông Zelensky mô tả các cuộc thảo luận với phía Mỹ là tích cực, đồng thời hoan nghênh việc chia sẻ tin tình báo về những cuộc tấn công bằng hỏa tiễn mà Nga có thể sắp tiến hành được nối lại. Tuy nhiên, những cuộc tiếp xúc ngoại giao vẫn chưa đem lại đột phá tức thời, bởi Moscow và Kyiv còn bất đồng sâu sắc về lãnh thổ, các bảo đảm an ninh và điều kiện đình chiến.
Trên chiến trường, tỉnh Zaporizhzhia ở miền nam Ukraine tiếp tục là một trong những khu vực giao tranh đáng chú ý. Quân đội Nga duy trì các cuộc tấn công bằng UAV, hỏa tiễn và pháo binh nhằm vào những vị trí quân sự cũng như cơ sở hạ tầng của Ukraine. Hôm 18-10, giới chức Ukraine cho biết các cuộc tấn công của Nga tại khu vực Zaporizhzhia đã khiến một phụ nữ thiệt mạng và nhiều người bị thương. Trong khi đó, Ukraine tiếp tục tìm cách sử dụng UAV để làm suy yếu khả năng tiếp vận và phương tiện quân sự của Nga. Mặc dù một số nguồn tin mô tả mặt trận này có thể sắp xuất hiện bước ngoặt, hiện chưa có bằng chứng độc lập đủ sức xác nhận Nga đã tạo được một đột phá chiến lược quyết định tại Zaporizhzhia.
Đáng chú ý hơn là cuộc tập kích bằng UAV tầm xa của Ukraine vào thành phố St. Petersburg, một trung tâm kỹ nghệ, thương mại và xuất cảng quan trọng của Nga nằm bên bờ biển Baltic. Trong đêm 17 rạng sáng 18-10, Ukraine tiến hành một đợt tấn công quy mô lớn bằng UAV nhắm vào nhiều mục tiêu trên lãnh thổ Nga. Thống đốc St. Petersburg Alexander Beglov cho biết các cuộc tập kích gây hỏa hoạn tại cảng dầu St. Petersburg, kho dầu Ruchi và một số cơ sở kỹ nghệ thuộc quận Kolpinsky. Chánh quyền địa phương ghi nhận ít nhất một người thiệt mạng và nhiều người bị thương. Hoạt động tại phi trường chính của thành phố cũng bị gián đoạn để bảo đảm an toàn.
Theo hãng thông tấn AP ngày 19-10, Ukraine đã phóng hơn 1.000 UAV trong một đợt tấn công quy mô lớn nhắm vào nhiều khu vực của Nga, trong đó có St. Petersburg. Phía Nga tuyên bố đã đánh chặn một số lượng lớn phi cơ không người lái, nhưng một số chiếc vẫn đánh trúng mục tiêu. Cuộc tập kích cho thấy Ukraine tiếp tục theo đuổi chiến thuật tấn công sâu vào hậu phương đối phương, đặc biệt nhắm đến các cơ sở năng lượng và hậu cần có vai trò hỗ trợ nền kinh tế thời chiến.
Trong khi các cuộc tấn công tầm xa tiếp diễn, tình hình an ninh hàng hải tại Biển Đen đang trở thành mối quan ngại ngày càng lớn đối với NATO. Theo AP ngày 16-10 và nhật báo The Guardian ngày 20-10-2026, ít nhất bảy tàu thương mại đã bị UAV hoặc các phương tiện không người lái tấn công trong tháng 10 tại vùng biển gần Bulgaria và Romania. Một số vụ việc gây cháy tàu, khiến thủy thủ thiệt mạng hoặc mất tích, đồng thời làm gia tăng phí bảo hiểm hàng hải. Đặc biệt, hôm 14-10, tàu chở dầu Yara J bị UAV tấn công trong vùng lãnh hải Romania, làm dấy lên lo ngại rằng cuộc chiến có thể trực tiếp đe dọa an toàn hàng hải của một quốc gia thành viên NATO.
Tại Bulgaria, Thủ tướng Rumen Radev cho biết những bằng chứng sơ khởi hướng sự nghi ngờ về phía Nga, nhưng các cuộc điều tra vẫn cần xác định chính xác nguồn gốc của những phương tiện tấn công. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng cáo buộc Moscow đứng sau các cuộc tập kích nhắm vào tàu thương mại, trong khi trách nhiệm của Nga đối với từng vụ việc cụ thể vẫn chưa được chứng minh đầy đủ. Đây là vấn đề đặc biệt nhạy cảm, bởi việc quy trách nhiệm khi chưa có đủ bằng chứng có thể làm gia tăng đối đầu giữa Nga và NATO.
Trước nguy cơ ngày càng tăng, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte cho biết liên minh đang củng cố khả năng đối phó với UAV tại sườn phía đông. Theo The Guardian ngày 20-10, NATO dự trù tăng cường phi cơ tuần tra hàng hải, hệ thống radar, UAV giám sát và nhân viên tình báo nhằm theo dõi những hoạt động đáng ngờ tại Biển Đen. Bulgaria cũng yêu cầu các đồng minh hỗ trợ thêm phương tiện phòng không và thiết bị chống UAV. Tuy nhiên, một vấn đề pháp lý và quân sự vẫn chưa có lời giải thỏa đáng: những cuộc tấn công xảy ra trong vùng đặc quyền kinh tế của một quốc gia không tự động có nghĩa là điều kiện kích hoạt Điều 5 của Hiệp ước NATO đã được đáp ứng. Vì vậy, các quốc gia thành viên phải cân nhắc giữa nhu cầu bảo vệ tàu thương mại và nguy cơ khiến toàn thể liên minh bị cuốn sâu hơn vào cuộc chiến.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
