Tổng thống Trump sẽ đối mặt trực tiếp với các đồng minh châu Âu trong tuần này tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng ở cả hai bờ Đại Tây Dương do lập trường khăng khăng của ông Trump về việc Mỹ sáp nhập Greenland.
Hôm thứ Bảy, tổng thống đã áp thuế 10% đối với Đan Mạch và các đồng minh châu Âu để gây sức ép lên họ về tương lai của Greenland. Đêm đó, tổng thống đã chỉ trích Anh và chia sẻ ảnh chụp màn hình cuộc trò chuyện bằng tin nhắn với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, trong đó ông bày tỏ sự không hài lòng với Trump về vấn đề này.
Các cuộc gặp quan trọng tại Thụy Sĩ có thể đóng vai trò quyết định trong việc định hình tương lai sự can thiệp của Washington vào lãnh thổ Đan Mạch.
Thủ tướng Anh Keir Starmer, người đã dẫn đầu chiến dịch ngoại giao ôn hòa của đất nước đối với ông Trump trong nhiệm kỳ thứ hai của ông, đã đưa ra một lời chỉ trích hiếm hoi đối với những phát ngôn của ông Trump về Greenland hôm thứ Hai.
“Mọi quyết định về tương lai của Greenland chỉ thuộc về người dân Greenland và Vương quốc Đan Mạch,” ông Starmer phát biểu tại một cuộc họp báo.
Trong khi đó, Macron dường như đã ngầm chỉ trích Trump trong bài phát biểu trên sân khấu tại Davos, nói với khán giả rằng, “xung đột đã trở nên bình thường hóa”. Nhà lãnh đạo Pháp cho biết “việc tích lũy vô tận các loại thuế quan mới” là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”.
“Điều này càng đúng hơn khi chúng được sử dụng như một công cụ để chống lại chủ quyền lãnh thổ,” ông nói thêm.
Mick Mulvaney, người từng giữ chức chánh văn phòng cho Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông, cảnh báo rằng các hành động của Trump ở Greenland đang dẫn đến việc Mỹ ngày càng bị cô lập.
“Trong nhiệm kỳ đầu tiên, Trump đã nói rất rõ ràng rằng ‘Nước Mỹ trên hết’ không có nghĩa là ‘Nước Mỹ đơn độc’. Có vẻ như điều đó đang thay đổi trong nhiệm kỳ thứ hai,” Mulvaney nói.
Cựu Đại sứ Mỹ tại Đan Mạch Alan Leventhal, người từng phục vụ trong chính quyền Biden , cho biết các mức thuế quan mà Mỹ công bố chỉ càng “thống nhất” Liên minh châu Âu.
Ông Leventhal nói: “Chúng ta nên kỳ vọng các nước EU sẽ chống lại những lời đe dọa về việc tăng thuế quan.”
Trả lời câu hỏi của tờ The Hill trong cuộc họp báo kỷ niệm một năm nhậm chức, Trump cho biết ông vẫn giữ mối quan hệ tốt với Starmer và Macron, nói rằng họ rất hợp nhau.
“Họ có vẻ hơi thô lỗ khi, bạn biết đấy, khi tôi không có mặt, nhưng khi tôi ở đây thì họ đối xử với tôi rất tử tế,” ông Trump nói.
Tuy nhiên, khi được hỏi trong cuộc họp báo liệu ông có tham dự cuộc họp G7 ở Paris mà Macron đề nghị với ông qua tin nhắn hay không, Trump nói rằng ông sẽ không tham dự.
“Không, tôi sẽ không làm thế,” tổng thống nói. “Bởi vì các bạn biết đấy, Emmanuel sẽ không ở đó lâu, và vị trí đó không có tính lâu dài. Anh ấy là bạn của tôi. Anh ấy là một người tốt.”
Nhiệm kỳ tổng thống Pháp của Macron kết thúc vào năm 2027, và ông bị giới hạn nhiệm kỳ.
Ông Trump và các đồng minh của ông đã nhiều lần lập luận rằng việc Washington kiểm soát Greenland sẽ củng cố an ninh quốc gia của Mỹ trong bối cảnh lo ngại Nga và Trung Quốc đang gia tăng ảnh hưởng ở Bắc Cực.
“Điều này quan trọng với chúng ta vì nó quan trọng với Trung Quốc và Nga,” Nathan Sales, người từng giữ chức điều phối viên chống khủng bố và đặc phái viên của Liên minh toàn cầu chống ISIS trong chính quyền Trump đầu tiên, cho biết.
Ông nói thêm: “Về lâu dài, Trung Quốc và Nga sẽ có lợi ích trong việc thực hiện quyền lực đối với Greenland, và điều đó không có lợi cho Hoa Kỳ”.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov gọi cuộc tranh luận về Greenland là “một cuộc khủng hoảng sâu sắc” đối với NATO và các thành viên của tổ chức này.
“Trước đây thật khó tưởng tượng rằng điều như vậy có thể xảy ra”, ông Lavrov nói trong một cuộc họp báo hôm thứ Ba, lập luận rằng điều đó có thể dẫn đến một sự kiện trong đó “một thành viên NATO tấn công một thành viên NATO khác”.
Mulvaney cảnh báo rằng một NATO suy yếu có thể là hậu quả ngoài ý muốn của sự rạn nứt ngày càng sâu sắc giữa Washington và các đồng minh.
“Chính quyền Trump không chỉ phải tìm ra lợi ích của việc mua lại Greenland mà còn phải xem xét chi phí của việc đó, và điều đó không chỉ đơn thuần là vấn đề tiền bạc,” ông nói.
“Nếu bạn hỏi tôi, ‘Liệu liên minh NATO có đang gặp nguy hiểm không?’ Sáu tháng trước, tôi sẽ trả lời là không,” ông tiếp tục. “Giờ thì tôi nghĩ khác rồi.”
Hôm thứ Ba, ông Trump dự đoán rằng cả hai bờ Đại Tây Dương sẽ hài lòng với một thỏa thuận cuối cùng về việc Mỹ tiếp quản lãnh thổ của Đan Mạch.
“Tôi nghĩ chúng ta sẽ tìm ra giải pháp mà cả NATO và chúng ta đều sẽ rất hài lòng. Nhưng chúng ta cần điều đó vì mục đích an ninh”, tổng thống nói với các phóng viên.
Sales lưu ý rằng con đường ngoại giao, thay vì đe dọa các quốc gia khác, là một trong những lựa chọn mà chính quyền Trump có thể cân nhắc.
Ông nói: “Mặc dù Greenland rất quan trọng đối với Hoa Kỳ và an ninh quốc gia của chúng ta, nhưng chúng ta có thể đạt được những gì mình cần hiệu quả hơn bằng cách đàm phán với các đồng minh hơn là bằng cách đe dọa bằng chiến tranh”.
“Đây là lúc vấn đề mục đích và phương tiện trở nên quan trọng,” Sales tiếp tục. “Mặc dù chúng ta chắc chắn có lợi ích mạnh mẽ trong việc Greenland nằm vững chắc trong phe Mỹ, nhưng phương tiện chúng ta sử dụng để đạt được điều đó rất quan trọng, bởi vì mục tiêu lâu dài của Nga, bắt nguồn từ thời Chiến tranh Lạnh, là chia rẽ liên minh xuyên Đại Tây Dương.”
“Họ đã thất bại trong việc đó suốt thời Chiến tranh Lạnh, nhưng họ vẫn chưa từ bỏ nỗ lực,” ông nói thêm.
Đáng chú ý là ông Trump không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để giành lại Greenland, nhưng Nhà Trắng cho biết ngoại giao luôn là lựa chọn ưu tiên hàng đầu.
Các quốc gia châu Âu đã đặc biệt chú ý đến những lời lẽ này. Tuần trước, quân đội từ nhiều quốc gia đã đến Greenland, bao gồm Pháp, Thụy Điển và Đan Mạch.
Ông Leventhal nói: “Việc Mỹ tấn công lãnh thổ của một trong những đồng minh thân cận nhất của chúng ta là điều không ai có thể tưởng tượng nổi trước chính quyền này.”
“Dù kết quả chuyến thăm Davos của Tổng thống Trump có ra sao, điều đó cũng không thay đổi những hậu quả to lớn đối với các mối quan hệ toàn cầu của chúng ta nếu hành động quân sự được thực hiện ở Greenland”, ông tiếp tục.
Khi được hỏi trong cuộc họp báo hôm thứ Ba rằng ông sẵn sàng đi xa đến mức nào để giành được Greenland, Trump trả lời “các bạn sẽ sớm biết thôi”.
Ny (Theo The Hill)
