Calitoday News – Tổng thống Donald Trump cho biết Hoa Kỳ sẽ xây dựng hai căn cứ quân sự lớn tại Greenland, đánh dấu một bước mở rộng đáng kể sự hiện diện quân sự của Mỹ tại vùng Bắc Cực sau nhiều tháng căng thẳng giữa Washington, Đan Mạch và Greenland.
Theo Reuters, kế hoạch này nằm trong một thỏa thuận an ninh mới giữa Hoa Kỳ, Đan Mạch và Greenland. Hai địa điểm được xác định là Narsarsuaq ở miền nam Greenland và Mestersvig ở bờ biển phía đông.
Phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hôm thứ Ba, ông Trump tuyên bố Hoa Kỳ sẽ “ngay lập tức” bắt đầu tiến trình phát triển sự hiện diện quân sự quy mô lớn tại Greenland, trong đó có việc xây dựng hai căn cứ mà ông mô tả là “rất lớn.”
Khôi phục căn cứ từ thời Thế chiến II và Chiến tranh Lạnh
Narsarsuaq không phải là một địa điểm hoàn toàn mới đối với quân đội Mỹ. Hoa Kỳ từng xây dựng căn cứ không quân Bluie West One tại đây vào năm 1941 trong Thế chiến II. Căn cứ sau đó đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển máy bay và nhân sự giữa Bắc Mỹ và châu Âu trước khi ngừng hoạt động vào cuối thập niên 1950.
Theo kế hoạch mới, Mỹ sẽ quay trở lại Narsarsuaq và tái thiết lập sự hiện diện quân sự tại khu vực này.
Địa điểm thứ hai là Mestersvig, một tiền đồn hẻo lánh ở phía đông Greenland, hiện được lực lượng Sirius Dog Sled Patrol của Đan Mạch sử dụng. Đây là đơn vị quân sự đặc biệt chuyên tuần tra những vùng Bắc Cực rộng lớn và khó tiếp cận bằng các đội chó kéo xe.
Mỹ hiện chỉ còn một căn cứ tại Greenland
Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Hoa Kỳ từng duy trì tới 17 căn cứ và cơ sở quân sự với hơn 10.000 quân nhân tại Greenland. Tuy nhiên, sau Chiến tranh Lạnh, phần lớn các cơ sở này lần lượt đóng cửa.
Hiện nay, cơ sở quân sự chính của Mỹ còn hoạt động trên đảo là Pituffik Space Base ở tây bắc Greenland. Căn cứ do Lực lượng Không gian Hoa Kỳ vận hành và đóng vai trò quan trọng trong hệ thống cảnh báo tên lửa, phòng thủ tên lửa và giám sát không gian của Mỹ và NATO.
Việc mở thêm Narsarsuaq và Mestersvig vì thế sẽ đưa Mỹ từ một địa điểm quân sự chính tại Greenland lên ba khu vực có sự hiện diện quân sự đáng kể.
Greenland vẫn thuộc Vương quốc Đan Mạch
Thỏa thuận mới không chuyển chủ quyền Greenland cho Hoa Kỳ. Greenland vẫn là lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, trong khi Washington được phép mở rộng đáng kể hoạt động quân sự trên đảo.
Động thái này diễn ra sau nhiều tháng căng thẳng liên quan đến những tuyên bố trước đây của ông Trump rằng Mỹ cần kiểm soát Greenland vì lý do an ninh quốc gia. Những phát biểu đó đã gây phản ứng mạnh từ chính quyền Đan Mạch và Greenland cũng như tạo ra bất đồng trong NATO.
Đan Mạch cho rằng thỏa thuận mới sẽ đưa vấn đề an ninh Bắc Cực vào khuôn khổ rộng hơn của NATO, thay vì chỉ là vấn đề song phương giữa Washington và Copenhagen.
Vì sao Greenland quan trọng với Mỹ?
Greenland có vị trí chiến lược đặc biệt vì nằm giữa Bắc Mỹ, Bắc Cực và châu Âu. Khu vực này ngày càng được Washington và các đồng minh NATO chú ý trong bối cảnh hoạt động quân sự của Nga tại Bắc Cực gia tăng và phương Tây cũng quan tâm tới ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc trong khu vực.
Greenland đồng thời nằm gần tuyến hàng hải chiến lược nối Bắc Cực với Bắc Đại Tây Dương và có vai trò quan trọng đối với hệ thống cảnh báo sớm tên lửa hướng về Bắc Mỹ.
Ông Trump cũng từng nhấn mạnh Greenland có ý nghĩa đối với kế hoạch “Golden Dome”, hệ thống phòng thủ tên lửa thế hệ mới mà chính quyền của ông đang thúc đẩy.
Ngoài yếu tố quân sự, Greenland còn sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản đáng kể và vị trí ngày càng quan trọng đối với các tuyến vận tải Bắc Cực khi băng biển thu hẹp.
Nếu kế hoạch được triển khai đầy đủ, hai căn cứ tại Narsarsuaq và Mestersvig cùng với Pituffik Space Base sẽ tạo thành ba điểm hiện diện quân sự của Mỹ trải dài từ miền nam, bờ đông đến vùng cực tây bắc Greenland, củng cố đáng kể khả năng hoạt động của Hoa Kỳ và NATO tại Bắc Cực.
Calitoday tổng hợp
