HOUSTON – Tổng thống Donald Trump ngày thứ Sáu, 28 tháng 8, công bố kế hoạch thành lập Học viện Không gian Hoa Kỳ – United States Space Academy, một học viện liên bang mới nhằm đào tạo thế hệ phi hành gia, kỹ sư, quân nhân và chuyên gia không gian tương lai của nước Mỹ, trong bối cảnh Washington muốn duy trì ưu thế trước sự cạnh tranh ngày càng mạnh của Trung Quốc trong không gian.
Ông Trump đưa ra thông báo tại Trung tâm Không gian Johnson của NASA ở Houston, Texas, trong buổi lễ vinh danh các phi hành gia của sứ mệnh Artemis II.
Tại đây, Tổng thống ký sắc lệnh thành lập Ủy ban Tổng thống về Học viện Không gian Hoa Kỳ, bước đầu tiên trong quá trình xây dựng học viện mới.
Theo kế hoạch của chính quyền Trump, Space Academy sẽ kết hợp chương trình đào tạo khoa học và kỹ thuật chuyên sâu với phát triển khả năng lãnh đạo, kỷ luật và tinh thần phục vụ quốc gia.
Đào tạo nhân lực cho NASA, Space Force và ngành không gian tư nhân
Ông Trump cho rằng sự phát triển nhanh chóng của Lực lượng Không gian Hoa Kỳ – U.S. Space Force, ngành công nghiệp không gian thương mại và tham vọng đưa con người trở lại Mặt Trăng rồi tiến tới Sao Hỏa đang tạo ra nhu cầu rất lớn về nguồn nhân lực chuyên môn cao.
Space Academy dự kiến đào tạo nhiều nhóm nhân lực khác nhau, bao gồm quân nhân, kỹ sư, nhà khoa học, chuyên gia vận hành, doanh nhân, công chức liên bang và những người tham gia các chương trình thám hiểm không gian.
Ông Trump nói nước Mỹ sẽ cần đào tạo cả một thế hệ mới gồm những quân nhân, kỹ sư và chuyên gia dân sự có kỹ năng để đáp ứng những tham vọng ngày càng lớn của Hoa Kỳ trên Mặt Trăng và xa hơn nữa.
Tổng thống cho rằng nhiều tài năng tương lai đóng góp cho các chương trình không gian của Mỹ sẽ được đào tạo tại United States Space Academy.
Mô hình tương tự các học viện quân sự nổi tiếng của Mỹ
Space Academy được hình dung phần nào theo mô hình những học viện quân sự danh tiếng của Hoa Kỳ như West Point, nhưng tập trung vào lĩnh vực không gian.
Học viện sẽ không chỉ phục vụ quân đội.
Sinh viên tốt nghiệp có thể làm việc cho Space Force, NASA, các cơ quan liên bang hoặc những lĩnh vực khác thuộc hệ sinh thái không gian của Hoa Kỳ.
Chính quyền Trump muốn học viện tạo ra một lực lượng chuyên nghiệp gồm những nhà lãnh đạo vừa có kiến thức khoa học – kỹ thuật, vừa được đào tạo về lãnh đạo và trách nhiệm phục vụ đất nước.
Một vấn đề quan trọng cũng sẽ được nghiên cứu là nghĩa vụ phục vụ sau khi tốt nghiệp.
Ủy ban sẽ xem xét liệu sinh viên tốt nghiệp có phải phục vụ một khoảng thời gian nhất định trong quân đội hoặc các cơ quan dân sự của chính phủ liên bang hay không.
NASA sẽ đóng vai trò trung tâm
Theo sắc lệnh, Giám đốc NASA sẽ giữ chức Chủ tịch Ủy ban Tổng thống về Học viện Không gian Hoa Kỳ.
Ủy ban còn bao gồm các quan chức cấp cao về quốc phòng, Không quân, an ninh quốc gia, ngân sách, khoa học và chính sách kinh tế.
Nhiệm vụ của họ là xây dựng một kế hoạch chi tiết để trình Tổng thống.
Trong vòng 120 ngày, ủy ban phải đưa ra các đề xuất về cơ cấu quản lý của học viện, chương trình đào tạo, bằng cấp, tiêu chuẩn tuyển sinh, nghĩa vụ của sinh viên sau tốt nghiệp và địa điểm đặt trường.
Ủy ban cũng phải xác định những thay đổi pháp luật nào cần được Quốc hội thông qua để học viện có thể chính thức hoạt động.
Một phương án đang được xem xét là đặt Space Academy trực thuộc NASA.
Địa điểm của học viện chưa được quyết định
Hiện chính quyền chưa công bố Space Academy sẽ được xây dựng ở đâu.
Ông Trump cho biết quyết định về địa điểm sẽ được đưa ra sau và thừa nhận đang có sự vận động mạnh mẽ xung quanh việc chọn nơi đặt học viện.
Texas được xem là một ứng viên đáng chú ý vì Houston là nơi đặt Johnson Space Center, một trong những trung tâm quan trọng nhất của chương trình không gian có người lái của Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, sắc lệnh yêu cầu ủy ban nghiên cứu quy trình lựa chọn địa điểm chính thức trước khi đưa ra đề nghị cuối cùng.
Cạnh tranh không gian với Trung Quốc
Việc thành lập Space Academy diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đang bước vào một giai đoạn cạnh tranh mới trong không gian.
Cả hai quốc gia đều theo đuổi kế hoạch đưa phi hành gia lên Mặt Trăng và xây dựng sự hiện diện lâu dài tại đây.
Washington đặc biệt quan tâm đến việc duy trì ưu thế công nghệ, quân sự và kinh tế trong không gian khi Bắc Kinh nhanh chóng mở rộng chương trình không gian của mình.
Chính quyền Trump coi không gian không chỉ là lĩnh vực nghiên cứu khoa học mà còn là một khu vực quan trọng đối với an ninh quốc gia, kinh tế và sức mạnh quân sự của Hoa Kỳ.
Space Force – quân chủng thứ sáu của quân đội Mỹ – được thành lập trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông Trump vào năm 2019.
Giờ đây, Space Academy được kỳ vọng sẽ tạo ra nguồn nhân lực chuyên biệt cho quân chủng này cũng như cho NASA và ngành công nghiệp không gian tư nhân đang phát triển nhanh chóng.
Vinh danh phi hành đoàn Artemis II
Thông báo về Space Academy được đưa ra trong một sự kiện đặc biệt tại Johnson Space Center.
Ông Trump trao Congressional Space Medal of Honor, phần thưởng không gian cao quý nhất của Hoa Kỳ, cho bốn thành viên phi hành đoàn Artemis II gồm Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen.
Artemis II thực hiện chuyến bay vòng quanh Mặt Trăng hồi tháng 4 và trở thành chuyến bay có người lái đầu tiên tới khu vực Mặt Trăng kể từ chương trình Apollo hơn nửa thế kỷ trước.
Sứ mệnh này cũng mở đường cho những chuyến Artemis tiếp theo nhằm đưa con người trở lại bề mặt Mặt Trăng.
Tham vọng tiến tới Sao Hỏa
Trong bài phát biểu tại Houston, ông Trump tiếp tục nhấn mạnh tham vọng đưa Hoa Kỳ trở thành quốc gia dẫn đầu trong một kỷ nguyên thám hiểm không gian mới.
Ngoài việc quay trở lại Mặt Trăng, chính quyền đang hướng tới những sứ mệnh xa hơn, bao gồm Sao Hỏa.
Ông Trump cũng cho biết NASA đã bắt đầu phát triển một tàu vũ trụ liên hành tinh sử dụng năng lượng hạt nhân, với mục tiêu thực hiện một sứ mệnh tới Sao Hỏa vào năm 2028.
Theo Tổng thống, đây có thể là chiếc đầu tiên trong một đội tàu vũ trụ mới của Mỹ trong tương lai.
Tuy nhiên, riêng đối với Space Academy, nhiều chi tiết quan trọng vẫn chưa được quyết định.
Trong 120 ngày tới, ủy ban mới thành lập sẽ phải trình Tổng thống kế hoạch cụ thể về cách tổ chức, chương trình học, tuyển sinh, địa điểm, ngân sách và những thay đổi pháp lý cần thiết trước khi United States Space Academy có thể chính thức trở thành một học viện của Hoa Kỳ.
Calitoday tổng hợp
