NEW YORK – Một thẩm phán liên bang ngày thứ Sáu, 28 tháng 8, một lần nữa bác bỏ nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm chuyển vụ án hình sự “tiền bịt miệng” tại New York sang hệ thống tòa án liên bang, giáng thêm một trở ngại pháp lý vào chiến dịch kéo dài của ông nhằm xóa bỏ bản án với 34 tội danh hình sự.
Thẩm phán liên bang Alvin K. Hellerstein của Tòa án Liên bang khu vực Nam New York kết luận rằng những lý do ông Trump đưa ra để yêu cầu chuyển vụ án lần thứ hai không mới và cũng không đủ cơ sở pháp lý.
Trong phán quyết dài 35 trang, Hellerstein cho rằng phía Trump không chứng minh được lý do chính đáng cũng như sự tích cực cần thiết để biện minh cho việc đưa vụ án sang tòa liên bang ở giai đoạn này.
“Tôi tái khẳng định quyết định trước đây của mình,” Hellerstein viết trước khi bác yêu cầu của Tổng thống.
Quyết định đồng nghĩa vụ án hiện vẫn nằm trong hệ thống tư pháp tiểu bang New York, nơi ông Trump đang tiến hành một cuộc kháng cáo riêng đối với bản án hình sự lịch sử năm 2024.
Trump muốn đưa vụ án sang tòa liên bang để làm gì?
Trọng tâm của cuộc tranh chấp không phải là liệu ông Trump có quyền kháng cáo bản án hay không.
Ông vẫn có quyền tiếp tục kháng cáo trong hệ thống tòa án New York.
Điều nhóm luật sư của Tổng thống muốn làm là chuyển toàn bộ vụ án từ tòa tiểu bang sang tòa liên bang.
Nếu thành công, ông Trump sẽ có cơ hội yêu cầu một thẩm phán liên bang xem xét lập luận rằng bản án phải bị hủy bỏ vì các công tố viên đã sử dụng những bằng chứng liên quan đến các hành động chính thức của ông trong thời gian làm tổng thống.
Con đường liên bang cũng có thể cho phép tranh chấp tiếp tục lên Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 2 và cuối cùng có khả năng tới Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ.
Nhưng Hellerstein một lần nữa từ chối mở con đường đó.
Bản án 34 tội danh
Vụ án bắt nguồn từ khoản tiền 130.000 đô la được cựu luật sư Michael Cohen trả cho nữ diễn viên phim người lớn Stormy Daniels, tên thật Stephanie Clifford, trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2016.
Daniels cho biết khoản tiền được trả để bà giữ im lặng về một cuộc gặp gỡ tình dục mà bà nói đã xảy ra với ông Trump nhiều năm trước đó.
Ông Trump phủ nhận việc có quan hệ tình dục với Daniels.
Các công tố viên Manhattan cáo buộc sau khi trở thành tổng thống, ông Trump đã hoàn trả tiền cho Cohen và những khoản thanh toán này được ghi trong hồ sơ của Trump Organization dưới dạng chi phí pháp lý.
Một bồi thẩm đoàn Manhattan vào tháng 5/2024 kết luận ông Trump phạm 34 tội danh làm giả hồ sơ kinh doanh.
Phán quyết khiến ông trở thành cựu tổng thống đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ bị kết tội hình sự.
Sau khi ông Trump thắng cuộc bầu cử tổng thống năm 2024 và chuẩn bị trở lại Tòa Bạch Ốc, Thẩm phán Juan Merchan tuyên án ông vào tháng 1/2025 nhưng áp dụng hình thức “unconditional discharge” – tức không phạt tù, không phạt tiền và không áp đặt quản chế.
Bản án có tội, tuy nhiên, vẫn còn nguyên.
Trump viện dẫn quyền miễn trừ tổng thống
Một trong những lập luận quan trọng nhất của phía Trump dựa trên phán quyết lịch sử của Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ vào tháng 7/2024 về quyền miễn trừ của tổng thống.
Trong vụ Trump v. United States, Tối cao Pháp viện xác định một cựu tổng thống được hưởng mức độ miễn trừ đáng kể đối với việc truy tố hình sự liên quan đến những hành động chính thức thực hiện trong khi giữ chức vụ.
Các luật sư của Trump lập luận rằng phán quyết này ảnh hưởng trực tiếp tới vụ án New York.
Theo họ, công tố viên Manhattan đã sử dụng trước bồi thẩm đoàn một số bằng chứng liên quan đến thời gian Trump làm tổng thống mà lẽ ra phải được bảo vệ theo nguyên tắc miễn trừ.
Trong số đó có lời khai của Hope Hicks, người từng giữ chức Giám đốc Truyền thông Tòa Bạch Ốc, cùng một số tài liệu và cuộc trao đổi liên quan đến nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông Trump.
Nhóm luật sư cho rằng vì những bằng chứng đó được sử dụng trong phiên xử, vụ án cần được đưa sang tòa liên bang để xem xét vấn đề miễn trừ.
Thẩm phán: Hành vi mang tính cá nhân, không phải nhiệm vụ tổng thống
Hellerstein không đồng ý.
Ông tiếp tục giữ quan điểm rằng những hành vi cốt lõi dẫn tới vụ truy tố không liên quan đến việc ông Trump thực hiện chức năng chính thức của Tổng thống Hoa Kỳ.
Khoản tiền trả cho Stormy Daniels và những hồ sơ kinh doanh liên quan, theo cách phân tích của tòa, xuất phát từ những vấn đề mang tính cá nhân và hoạt động tranh cử chứ không phải quyền hạn hiến định của tổng thống.
Vì vậy, Hellerstein kết luận Trump không thể dựa vào nguyên tắc dành cho các viên chức liên bang để chuyển vụ án sang tòa liên bang.
Thẩm phán cũng cho rằng việc một số bằng chứng từ thời gian Trump ở Tòa Bạch Ốc được đưa ra tại phiên xử không làm thay đổi bản chất căn bản của vụ án.
Tòa cũng cho rằng Trump hành động quá muộn
Ngoài vấn đề miễn trừ, một trở ngại lớn khác đối với Trump là thời điểm ông yêu cầu chuyển vụ án.
Hellerstein cho rằng phía Trump đã chờ quá lâu.
Tối cao Pháp viện đưa ra phán quyết về quyền miễn trừ tổng thống ngày 1/7/2024, sau khi bồi thẩm đoàn New York đã tuyên Trump có tội.
Nhưng phải gần hai tháng sau, vào cuối tháng 8/2024, nhóm luật sư mới tìm cách đưa vụ án trở lại tòa liên bang dựa trên phán quyết mới đó.
Trong quyết định mới, Hellerstein kết luận phía Trump không chứng minh được lý do đủ thuyết phục cho sự chậm trễ này.
Ông cũng bác khả năng một bị cáo có thể trải qua phiên xử tại tòa tiểu bang rồi sau khi kết quả bất lợi mới tìm cách chuyển vụ án sang một hệ thống tòa án khác.
Theo quan điểm của thẩm phán, quy trình chuyển vụ án sang tòa liên bang không thể được sử dụng như một con đường thay thế sau khi một bị cáo không đạt được kết quả mong muốn tại tòa tiểu bang.
Tòa phúc thẩm từng cho Trump thêm một cơ hội
Quyết định hôm nay đặc biệt đáng chú ý bởi Hellerstein đã từng bác yêu cầu tương tự của Trump.
Nhưng tháng 11/2025, một hội đồng gồm ba thẩm phán của Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 2 đã yêu cầu Hellerstein xem xét lại.
Tòa phúc thẩm cho rằng thẩm phán cấp dưới chưa xem xét đầy đủ một số vấn đề quan trọng liên quan đến yêu cầu của Trump.
Tuy nhiên, tòa phúc thẩm khi đó không kết luận Trump đúng và cũng không ra lệnh phải chuyển vụ án sang tòa liên bang.
Thay vào đó, họ trả hồ sơ về cho Hellerstein để ông phân tích lại những vấn đề pháp lý.
Sau khi tổ chức tranh luận vào tháng 2 năm nay và xem xét lại vụ việc, Hellerstein ngày 28/8 đi đến cùng một kết luận như trước:
Vụ án không đủ điều kiện để chuyển sang tòa liên bang.
Trump tuyên bố sẽ tiếp tục kháng cáo
Quyết định mới chưa phải dấu chấm hết cho cuộc chiến pháp lý.
Nhóm luật sư của Tổng thống cho biết họ sẽ kháng cáo phán quyết của Hellerstein.
Phía Trump chỉ trích quyết định này và tiếp tục cho rằng vụ truy tố của Văn phòng Biện lý Manhattan mang động cơ chính trị.
Trump từ lâu phủ nhận mọi hành vi sai trái và mô tả vụ án là một phần trong chiến dịch nhằm gây tổn hại cho ông về mặt chính trị.
Trong khi đó, Văn phòng Biện lý Manhattan của Alvin Bragg, cơ quan truy tố vụ án, từ chối bình luận ngay sau quyết định hôm thứ Sáu.
Bản án hình sự vẫn còn hiệu lực
Điều quan trọng nhất sau phán quyết ngày 28/8 là bản án 34 tội danh đối với ông Trump vẫn còn hiệu lực.
Quyết định của Hellerstein không giải quyết trực tiếp cuộc kháng cáo bản án đang diễn ra tại New York. Nó chỉ bác con đường mà Trump muốn sử dụng để đưa vụ án sang hệ thống liên bang.
Do đó, Tổng thống hiện có hai cuộc chiến pháp lý có liên quan nhưng khác nhau.
Một mặt, ông tiếp tục tìm cách đảo ngược bản án thông qua hệ thống tòa phúc thẩm của New York.
Mặt khác, luật sư của ông có thể tiếp tục kháng cáo quyết định không cho chuyển vụ án sang tòa liên bang.
Vụ án tiền bịt miệng vẫn mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt bởi đây là vụ duy nhất trong bốn vụ án hình sự từng được đưa ra chống lại ông Trump thực sự đi đến xét xử và kết thúc bằng một bản án có tội.
Và ít nhất sau quyết định mới nhất của Thẩm phán Alvin Hellerstein, nỗ lực đưa bản án đó ra khỏi hệ thống tư pháp New York một lần nữa đã thất bại.
Calitoday tổng hợp
