WASHINGTON (Calitoday News)– Tổng thống Donald Trump ngày 1/10 đưa ra một trong những lời cảnh báo mạnh nhất đối với Iran trong những ngày gần đây, tuyên bố Tehran phải chấp nhận một thỏa thuận với Hoa Kỳ, nếu không sẽ phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng.
Phát biểu với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc trước khi lên đường tới Oklahoma, ông Trump nói ông đang đứng trước một quyết định về Iran: “Họ hoặc ký một thỏa thuận rất công bằng, hoặc họ sẽ không còn tồn tại nữa.”
Tuyên bố được đưa ra trong lúc Washington và Tehran vẫn đang trao đổi thông điệp thông qua Qatar, quốc gia đóng vai trò trung gian nhằm tìm cách chấm dứt cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng và khôi phục hoạt động bình thường tại Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải có vai trò đặc biệt quan trọng đối với nguồn cung dầu toàn cầu.
Iran đưa ra kế hoạch 7 ngày
Tuần trước, Iran đề xuất một kế hoạch kéo dài 7 ngày, theo đó hai bên sẽ thực hiện các bước xây dựng lòng tin, hướng tới mở lại Eo biển Hormuz và ngừng giao tranh. Kế hoạch cũng có thể mở đường cho các cuộc đàm phán rộng hơn về chương trình hạt nhân của Iran.
Ông Trump ban đầu tuyên bố bác bỏ đề xuất này, cho rằng những điều kiện Tehran đưa ra chưa đủ để Washington chấp nhận. Tuy nhiên, các cuộc tiếp xúc gián tiếp vẫn tiếp tục. Ngày 30/9, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã nhận được phản hồi của Mỹ thông qua các nhà trung gian Qatar. Một nguồn tin được Reuters dẫn lời cho biết bất đồng hiện nay chủ yếu xoay quanh thứ tự thực hiện các bước, chứ không hoàn toàn nằm ở nội dung của kế hoạch.
Iran tuyên bố sẵn sàng đàm phán về chương trình hạt nhân và các vấn đề khác, nhưng Tổng thống Masoud Pezeshkian nói Tehran sẽ không chấp nhận điều mà ông gọi là sự “bắt nạt hoặc cưỡng ép”. Iran cũng tiếp tục khẳng định không tìm cách chế tạo vũ khí hạt nhân và cho rằng nước này có quyền duy trì chương trình hạt nhân phục vụ mục đích dân sự.
Mỹ tăng lực lượng quân sự ở Trung Đông
Lời cảnh báo của ông Trump xuất hiện cùng lúc với những dấu hiệu cho thấy Mỹ đang tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực. Reuters dẫn Wall Street Journal cho biết Washington đang điều động một hàng không mẫu hạm thứ ba và có thể thêm tới 10.000 quân tới Trung Đông, trong lúc ông Trump cân nhắc khả năng nối lại các cuộc tấn công vào Iran.
Căng thẳng cũng đang tác động mạnh đến thị trường năng lượng. Giá dầu Brent ngày 1/10 tăng hơn 4% lên trên 102 USD/thùng, trong bối cảnh giới đầu tư lo ngại giao tranh có thể leo thang và nguồn cung dầu toàn cầu tiếp tục bị gián đoạn.
Cuộc xung đột đã gây thiệt hại nặng cho Iran, đồng thời ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển dầu qua Eo biển Hormuz. Chính quyền Trump khẳng định một trong những mục tiêu chính của Washington là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, trong khi Tehran tiếp tục nhấn mạnh giải pháp ngoại giao.
Hiện chưa rõ phản hồi mới nhất của Washington đối với kế hoạch 7 ngày chứa những điều kiện cụ thể nào. Tuy nhiên, phát biểu mới của ông Trump cho thấy cánh cửa đàm phán vẫn chưa đóng lại, trong khi sức ép quân sự đối với Tehran đang đồng thời gia tăng.
Calitoday tổng hợp
