CaliToday News – Tổng bí thư- Chủ tịch nước CSVN ông Tô Lâm tuyên bố rằng từ trước đến nay chưa có viên chức nào bị kỷ luật chỉ vì “dám nghĩ, dám làm”. Phát biểu này lập tức thu hút sự quan tâm của dư luận khi được đưa ra trong bối cảnh Hà Nội tiếp tục thúc đẩy việc cải tổ bộ máy hành chánh, phân quyền quản lý và đẩy mạnh các chiến dịch chống tham nhũng, lãng phí cùng những hành vi bị xem là tiêu cực…
Ngày 1 tháng 7 năm 2026, tại Hội nghị toàn quốc sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức mới của hệ thống chính trị và bộ máy hành chánh ba cấp tại Việt Nam, Tổng bí thư- Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra nhiều phát biểu đáng chú ý liên quan đến việc cải tổ bộ máy, phân quyền quản lý và chiến dịch chống tham nhũng. Cùng thời điểm đó, Ban Chấp hành Trung ương Đảng CSVN cũng ban hành quy định mới về tổ chức của Ban Chỉ đạo Trung ương phụ trách công tác chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực. Những động thái này tiếp tục thu hút sự quan tâm của dư luận trong bối cảnh nhà cầm quyền Việt Nam đang đẩy mạnh chương trình cải cách hành chánh và thu gọn bộ máy công quyền.
Phát biểu tại hội nghị, ông Tô Lâm khẳng định chưa từng có viên chức nào bị xử lý chỉ vì “dám nghĩ, dám làm”. Theo lời ông, những trường hợp bị kỷ luật trong thời gian qua đều liên quan đến các hành vi tiêu cực, vi phạm pháp luật hoặc sai phạm trong quá trình thi hành nhiệm vụ. Ông cho biết nhiều người sau khi bị phát giác đã thừa nhận sai phạm, hoàn trả số tiền có liên quan và nhận trách nhiệm trước tổ chức cũng như trước giới hữu trách.
Theo ông Tô Lâm, việc sắp xếp lại các đơn vị hành chánh và tinh giản bộ máy là một cuộc cải tổ có quy mô rất lớn, ảnh hưởng đến hầu hết các cơ quan và đội ngũ viên chức từ trung ương đến địa phương. Ông cho rằng hiện nay có ba trở ngại lớn gồm việc quyết định các dự án đầu tư, công tác giải tỏa mặt bằng và quản lý tài chánh. Đây cũng là những lĩnh vực khiến không ít viên chức e ngại trách nhiệm hoặc giải quyết công việc chậm hơn so với yêu cầu đặt ra.
Ông cũng nhấn mạnh rằng việc phân quyền không có nghĩa là cấp trên chuyển toàn bộ gánh nặng xuống cấp dưới. Theo ông, khi giao thẩm quyền cần đồng thời bảo đảm các nguồn lực cần thiết, dữ liệu, phương tiện thực hiện cũng như cơ chế kiểm tra và giám sát minh bạch. Trong giai đoạn đầu, các địa phương cần được hướng dẫn và hỗ trợ để việc thi hành các chủ trương đạt hiệu quả.
Song song với các phát biểu nói trên, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành quy định mới về cơ cấu tổ chức của Ban Chỉ đạo Trung ương phụ trách công tác chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực. Quy định này tiếp tục xác định vai trò điều phối và chỉ đạo của cơ quan này đối với hoạt động chống tham nhũng trên toàn quốc, đồng thời mở rộng trọng tâm sang việc ngăn ngừa lãng phí và những biểu hiện tiêu cực trong hoạt động của bộ máy công quyền.
Ở góc độ quản trị công, nhiều chuyên gia cho rằng việc nhấn mạnh thông điệp “không xử lý ai chỉ vì dám nghĩ, dám làm” mang ý nghĩa trấn an đội ngũ viên chức trong bối cảnh nhiều địa phương ở Việt Nam phản ánh tình trạng sợ sai, sợ trách nhiệm. Tuy nhiên, thông điệp này cũng đặt ra yêu cầu phải xây dựng một khuôn khổ pháp lý rõ ràng hơn để phân biệt giữa những rủi ro phát sinh trong quá trình thi hành công vụ với các hành vi cố ý làm trái hoặc lợi dụng chức vụ và quyền hạn nhằm trục lợi cá nhân.
Thực tế trong nhiều năm qua cho thấy tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, việc giải quyết các thủ tục về đất đai hay phê chuẩn những dự án quy mô lớn vẫn là các lĩnh vực thường xuyên được nhà cầm quyền và các cơ quan giám sát nhắc đến. Bên cạnh yếu tố năng lực quản lý, nhiều báo cáo cũng cho rằng hệ thống pháp luật còn tồn tại không ít quy định chồng chéo, khiến người thi hành công vụ gặp khó khăn khi đưa ra quyết định. Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, đơn giản hóa thủ tục hành chánh và nâng cao tính minh bạch được nhiều chuyên gia xem là những giải pháp quan trọng nhằm giảm bớt tâm lý e ngại trách nhiệm.
Một vấn đề khác cũng được nhiều nhà nghiên cứu về quản trị công đề cập là hiệu quả của công tác chống tham nhũng không chỉ được đo bằng số lượng các vụ án được đưa ra xét xử mà còn thể hiện ở khả năng ngăn ngừa sai phạm ngay từ đầu. Điều này đòi hỏi phải xây dựng một hệ thống kiểm soát quyền lực hữu hiệu, tăng cường công khai và minh bạch trong việc quản lý ngân sách, đầu tư công cũng như quản lý đất đai, qua đó hạn chế cơ hội phát sinh tham nhũng và tiêu cực.
Nhìn chung, những phát biểu của ông Tô Lâm cùng quy định mới về tổ chức của Ban Chỉ đạo Trung ương cho thấy nhà cầm quyền Việt Nam tiếp tục khẳng định quyết tâm cải tổ bộ máy và tăng cường kiểm soát quyền lực trong hệ thống công quyền. Tuy nhiên, hiệu quả thực sự của những chủ trương này vẫn sẽ phụ thuộc vào quá trình thực hiện trên thực tế, từ việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao trách nhiệm giải trình cho đến việc bảo đảm mọi quyết định hành chánh được thực hiện một cách công khai, minh bạch và nhất quán.
NGƯỜI QUAN SÁT
