Calitoday News – Một thẩm phán liên bang hôm thứ Tư, ngày 26 tháng 8, đã dỡ bỏ lệnh cấm trên toàn quốc từng ngăn Bưu điện Hoa Kỳ thực hiện một phần sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump nhằm siết chặt việc bỏ phiếu qua thư, mở đường cho chính quyền triển khai những quy định mới trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11.
Thẩm phán liên bang Indira Talwani tại Massachusetts đưa ra quyết định chỉ hai ngày sau khi Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ gỡ bỏ một lệnh cấm khác liên quan đến cùng sắc lệnh.
Tuy nhiên, quyết định mới không có nghĩa tòa án đã xác định sắc lệnh của ông Trump là hợp pháp.
Các cuộc chiến pháp lý vẫn tiếp tục và khoảng hai chục tiểu bang đã lập tức nộp một vụ kiện mới nhằm ngăn các quy định này có hiệu lực trước cuộc bầu cử ngày 3 tháng 11.
Bưu điện có thể bắt đầu thực hiện quy định mới
Sắc lệnh hành pháp do Tổng thống Trump ký hồi tháng 3 chỉ đạo Bưu điện Hoa Kỳ – USPS – thay đổi cách xử lý các lá phiếu gửi qua đường bưu điện.
Theo quy định được USPS hoàn tất, các tiểu bang sử dụng bỏ phiếu qua thư phải cung cấp cho Bưu điện danh sách những cử tri được gửi phiếu.
Các phong bì chứa lá phiếu cũng phải sử dụng những mã nhận dạng riêng biệt nhằm giúp USPS xác định và theo dõi chúng.
Những lá phiếu không đáp ứng các yêu cầu mới có nguy cơ không được Bưu điện xử lý theo thủ tục dành riêng cho thư bầu cử.
Chính quyền Trump cho rằng các biện pháp này nhằm bảo đảm chỉ những cử tri đủ điều kiện mới nhận được phiếu bầu qua thư và tăng cường an ninh bầu cử.
Nhưng các tiểu bang và tổ chức bảo vệ quyền bầu cử cho rằng Tổng thống và Bưu điện không có thẩm quyền áp đặt những điều kiện như vậy lên hệ thống bầu cử do các tiểu bang quản lý.
Thẩm phán từng cảnh báo sắc lệnh có thể vi hiến
Thẩm phán Talwani trước đây đã nhiều lần ngăn chính quyền thực hiện các phần quan trọng của sắc lệnh.
Trong phán quyết hồi tháng 6, bà kết luận các tiểu bang có khả năng chứng minh rằng Tổng thống đã vượt quá thẩm quyền khi cố gắng áp đặt những quy định mới đối với việc bỏ phiếu qua thư.
Đến ngày 11 tháng 8, bà mở rộng lệnh cấm, ngăn USPS thực hiện các hạn chế trên phạm vi toàn quốc trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Thẩm phán cũng cảnh báo việc thay đổi thủ tục bỏ phiếu chỉ vài tháng trước ngày bầu cử có nguy cơ gây ra tình trạng hỗn loạn.
Nhưng vấn đề sau đó được đưa lên Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ.
Tối cao Pháp viện can thiệp
Ngày 24 tháng 8, Tối cao Pháp viện với tỷ lệ 6-3 đã gỡ bỏ một lệnh cấm liên bang khác đối với sắc lệnh của Tổng thống Trump.
Đa số thẩm phán cho rằng vụ kiện của các tiểu bang vào thời điểm đó được đưa ra quá sớm, bởi USPS chưa hoàn tất quy định cuối cùng để thực hiện sắc lệnh.
Điều đáng chú ý là Tối cao Pháp viện không đưa ra phán quyết về việc bản thân các hạn chế bỏ phiếu qua thư có hợp hiến hay không.
Sau quyết định đó, chính quyền Trump yêu cầu Thẩm phán Talwani dỡ luôn lệnh cấm còn lại đối với Bưu điện.
Ngày 26 tháng 8, bà đồng ý.
Như vậy, một trong những rào cản pháp lý lớn nhất ngăn chính quyền triển khai sắc lệnh hiện đã được gỡ bỏ.
Các tiểu bang lập tức kiện lại
Tuy nhiên, cuộc chiến pháp lý gần như ngay lập tức bước sang vòng mới.
Một liên minh gồm 23 tiểu bang và District of Columbia, cùng Thống đốc Pennsylvania Josh Shapiro, đã nộp đơn kiện mới tại tòa án liên bang ở Boston nhằm ngăn USPS thực hiện quy định vừa hoàn tất.
Các tiểu bang cho rằng quy định mới can thiệp trái phép vào quyền quản lý bầu cử mà Hiến pháp trao cho các tiểu bang.
Họ cũng cảnh báo việc thay đổi hệ thống vào thời điểm chỉ còn hơn hai tháng trước cuộc bầu cử có thể gây ra những vấn đề hậu cần nghiêm trọng.
Các tiểu bang có thể phải thiết kế lại phong bì đựng phiếu, thay đổi hệ thống dữ liệu cử tri, cung cấp danh sách cho Bưu điện và hướng dẫn lại nhân viên bầu cử cũng như cử tri.
Một số nơi chuẩn bị bắt đầu gửi phiếu bầu qua thư ngay trong tháng 9.
Một phiên điều trần về yêu cầu tiếp tục ngăn các quy định dự kiến diễn ra vào ngày 3 tháng 9.
Gần 100 triệu lá phiếu được gửi qua thư năm 2024
Tranh chấp có thể ảnh hưởng tới một phần rất lớn cử tri Mỹ.
Theo số liệu được Reuters dẫn lại, Bưu điện Hoa Kỳ đã xử lý gần 100 triệu lá phiếu gửi tới cử tri và gửi trở lại cơ quan bầu cử trong cuộc bầu cử năm 2024.
Nhiều tiểu bang phụ thuộc rất lớn vào hình thức bỏ phiếu qua thư.
Một số tiểu bang như California, Oregon, Washington, Colorado, Hawaii, Nevada, Utah và Vermont sử dụng hệ thống trong đó phiếu được gửi tới phần lớn hoặc tất cả cử tri đủ điều kiện.
Do đó, những thay đổi đối với cách USPS xử lý thư bầu cử có thể tác động tới hàng triệu cử tri trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới.
Ông Trump từ lâu phản đối bỏ phiếu qua thư
Tổng thống Trump nhiều năm qua thường xuyên chỉ trích hình thức bỏ phiếu qua thư và cho rằng hệ thống này dễ xảy ra gian lận.
Chính quyền của ông lập luận rằng các quy định mới nhằm bảo vệ tính toàn vẹn của bầu cử và bảo đảm phiếu bầu chỉ được gửi cho những người đủ điều kiện.
Ngược lại, các tiểu bang do đảng Dân chủ lãnh đạo và nhiều tổ chức bảo vệ quyền bầu cử cho rằng chưa có bằng chứng cho thấy gian lận bỏ phiếu qua thư xảy ra trên quy mô đủ lớn để biện minh cho những hạn chế sâu rộng như vậy.
Họ cảnh báo các yêu cầu mới có thể khiến những lá phiếu hợp lệ bị chậm trễ hoặc không được xử lý.
Chưa phải phán quyết cuối cùng
Mặc dù quyết định ngày 26 tháng 8 là một thắng lợi pháp lý trước mắt đối với chính quyền Trump, vấn đề cốt lõi vẫn chưa được giải quyết.
Tối cao Pháp viện không tuyên bố sắc lệnh của Tổng thống là hợp hiến. Phán quyết của tòa chủ yếu dựa trên vấn đề thủ tục, cho rằng vụ kiện trước đó được đưa ra khi quy định của USPS chưa hoàn tất.
Giờ đây USPS đã ban hành quy định cuối cùng, các tiểu bang có cơ sở để đưa ra một thách thức pháp lý mới.
Vì vậy, tình trạng của các quy định bỏ phiếu qua thư vẫn có thể thay đổi một lần nữa trước ngày bầu cử.
Với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 3 tháng 11 chỉ còn hơn hai tháng, tranh chấp nhiều khả năng sẽ tiếp tục được giải quyết với tốc độ rất nhanh và hoàn toàn có khả năng quay trở lại Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ.
Calitoday tổng hợp
