CaliToday News – Hôm thứ Tư, Hạ viện Mỹ đã thông qua đề xuất ngân sách trị giá 95 tỷ USD do Đảng Cộng hòa đơn phương thúc đẩy. Đây là nỗ lực đầy hoài nghi nhằm tài trợ cho cuộc chiến tại Iran và các ưu tiên khác của Tòa Bạch Ốc, bất chấp sự phản đối từ phe Dân chủ và một số ít nghị sĩ Cộng hòa ngay trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ.
Phe Cộng hòa tại Hạ viện đã chia rẽ sâu sắc về kế hoạch này, khi nhóm bảo thủ tỏ ra thận trọng vì gói ngân sách không đi kèm các khoản cắt giảm bù đắp. Tuy nhiên, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson vẫn quyết định tiến tới, coi chiến lược đơn độc này là cơ hội tốt nhất để đưa các chính sách ưu tiên của Tổng thống Donald Trump qua một Quốc hội đang bị chia rẽ, bất chấp sự hoài nghi tại Thượng viện.
Kết quả cuộc phiếu đạt 216–214, trong đó hai nghị sĩ Cộng hòa và một nghị sĩ độc lập đã hội quân cùng phe Dân chủ để bỏ phiếu chống.
“Chỉ toàn đạn và bom để hoàn thành nhiệm vụ,” Hạ nghị sĩ Jodey Arrington (Đảng Cộng hòa – Texas), Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Hạ viện, phát biểu.
Trong khi đó, phe Dân chủ cho rằng số tiền này nên được chi tiêu ở trong nước, đặc biệt là cho các nỗ lực giảm chi phí sinh hoạt cho người dân Mỹ.
“Phe Cộng hòa dự định chi hàng chục tỷ USD cho cuộc chiến thất bại của ông Trump ở Iran,” Hạ nghị sĩ Pete Aguilar (Đảng Dân chủ – California), Chủ tịch Hội đồng Dân chủ Hạ viện, tuyên bố. “Hãy nghĩ xem chúng ta có thể làm được gì khác với nguồn lực này.”
Quốc hội Mỹ hiện rơi vào thế bế tắc trước cuộc chiến tại Iran—không thể ngăn chặn các đợt oanh kích của ông Trump nhưng cũng chưa chính thức thông qua việc sử dụng lực lượng quân sự Mỹ—đồng thời bị chia rẽ về mặt chính trị khi phải chi hàng tỷ USD tiền thuế của dân cho cuộc chiến. Theo cuộc thăm dò gần đây của AP-NORC, phần lớn người dân Mỹ không ủng hộ chiến lược Iran của ông Trump.
Trận chiến ngân sách diễn ra đúng thời điểm ông Trump tham dự lễ đón hài cốt 4 quân nhân Mỹ thiệt mạng tại Trung Đông, nâng tổng số binh sĩ tử trận lên 18 người. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth phát biểu tại phiên điều thanh căng thẳng tuần này rằng Lầu Năm Góc đang cạn kiệt ngân sách, dù đã được cấp một khoản tiền khổng lồ 150 tỷ USD trong dự luật ngân sách năm ngoái.
Dù Nghị quyết đã vượt qua Hạ viện, chiến lược của ông Johnson vẫn đối mặt với tương lai mờ ạt tại Thượng viện.
Gói ngân sách bao gồm:
- 60 tỷ USD cho Lầu Năm Góc.
- 13 tỷ USD cho các nhu cầu an ninh quốc gia khác.
- 12 tỷ USD hỗ trợ nông dân gặp khó khăn do chính sách thuế quan của ông Trump.
- 10 tỷ USD cho các thay đổi về luật bầu cử—liên quan đến Đạo luật SAVE America và quy định bắt buộc trình bằng chứng quốc tịch—vốn là ưu tiên hàng đầu của ông Trump.
Công cụ ngân sách hiếm hoi trở thành thông lệ
Phe Cộng hòa đang dựa vào quy trình hòa giải ngân sách (budget reconciliation)—cơ chế cho phép thông qua các dự luật chỉ bằng đa số tối thiểu tại Quốc hội, loại bỏ khả năng tranh luận kéo dài (filibuster) nhằm cản trở hoặc hủy bỏ dự luật tại Thượng viện.
Dù từng hiếm khi được sử dụng, quy trình hòa giải hiện là chiến lược ưa thích của Chủ tịch Hạ viện Johnson. Đây cũng là cách phe Cộng hòa từng thông qua dự luật cắt giảm thuế và chi tiêu lớn của ông Trump vào mùa hè năm ngoái, cũng như tài trợ cho Bộ An ninh Nội địa năm nay bất chấp phe Dân chủ từ chối cấp ngân sách cho chiến dịch trục xuất hàng loạt.
Lãnh đạo Phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries chỉ trích gay gắt: “Phe Cộng hòa đã trực tiếp cướp đi miếng ăn của trẻ em nghèo, người cao tuổi và cựu chiến binh để duy trì bộ máy chiến tranh của ông Trump.”
Báo cáo ghi nhận hai nghị sĩ Cộng hòa Thomas Massie, Warren Davidson và nghị sĩ độc lập Kevin Kiley đã bỏ phiếu chống. Ông Kiley nhận định bất kỳ khoản ngân sách chiến tranh nào cũng cần mang tính lưỡng đảng và yêu cầu Quốc hội phải có “sự tham gia ở mức độ cao hơn nhiều” để kết thúc cuộc chiến.
Thượng viện dè chừng
Lãnh đạo Phe đa số tại Thượng viện John Thune vẫn tỏ ra mập mờ về gói ngân sách của Hạ viện—vốn cũng đang làm chia rẽ chính nội bộ phe Cộng hòa tại Thượng viện. Một số thượng nghị sĩ muốn tăng thêm ngân sách quân sự, trong khi số khác yêu cầu phải cắt giảm chi tiêu ở các mảng khác để bù đắp.
Trọng tâm hiện tại của ông Thune là ngăn chặn nguy cơ chính phủ đóng cửa. Ông muốn Thượng viện thông qua một biện pháp tài trợ tạm thời trước khi kỳ nghỉ hè bắt đầu.
Nếu các thượng nghị sĩ không thể đạt được thỏa thuận, ông Thune cho biết có thể sẽ giữ lại nghị quyết ngân sách của Hạ viện để dùng làm công cụ ép thông qua tại Thượng viện vào mùa thu tới, nhằm tránh tình trạng chính phủ đóng cửa khi ngân sách hiện tại hết hạn vào ngày 30/9.
Nguồn Tổng hợp
