CaliToday News — Một nhóm nghị sĩ Mỹ vừa kêu gọi Ngoại trưởng Marco Rubio không ủng hộ kế hoạch khởi động lại chương trình phun thuốc từ không trung để diệt cây coca của Colombia, đồng thời cảnh báo hành động này có thể đe dọa sức khỏe con người và hệ sinh thái mỏng manh tại rừng mưa Amazon.
Trong bức thư do Nghị sĩ Mark Pocan dẫn đầu cùng 18 lập pháp viên khác ký tên (bao gồm các Nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez, Rashida Tlaib và Jim McGovern), nhóm đã bày tỏ lo ngại trước các báo cáo cho thấy chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã khuyến khích Colombia khôi phục chương trình diệt cây coca bằng chất hóa học phun từ máy bay. Đề xuất này sẽ làm sống lại chiến lược từng được Mỹ hỗ trợ qua nhiều thập kỷ nhưng đã bị tạm ngừng vào năm 2015 do các quan ngại về sức khỏe.
Chính phủ của Tổng thống Abelardo de la Espriella đã đề xuất một dự án thí điểm phun thuốc trên diện tích lên tới 1.000 héc-ta cây coca ở Putumayo, một tỉnh thuộc khu vực Amazon giáp biên giới với Ecuador và Peru. Dự án này dự kiến thay thế glyphosate — chất diệt cỏ từng bị tạm dừng sử dụng — bằng glufosinate ammonium. Tuy nhiên, loại hóa chất mới này cũng đang bị kiểm soát chặt chẽ về rủi ro sức khỏe và không còn được Liên minh Châu Âu (EU) phê duyệt sử dụng từ năm 2018.
Nghị sĩ Pocan chia sẻ với AP: “Chúng tôi có những lo ngại nghiêm trọng về cả vấn đề sức khỏe của người dân trong khu vực lẫn các mối nguy môi trường tại một địa bàn vô cùng nhạy cảm.” Ông cũng cho biết các lập pháp viên muốn phía Washington giải thích rõ liệu có đang hỗ trợ chương trình này hay không và những biện pháp bảo vệ nào đang được cân nhắc.
Dù trải qua nhiều thập kỷ nỗ lực chống ma túy do Mỹ hỗ trợ, Colombia vẫn là quốc gia sản xuất cocaine lớn nhất thế giới, với diện tích trồng coca đạt mức kỷ lục 261.000 héc-ta vào năm 2024, theo số liệu từ Liên Hợp Quốc. Những người ủng hộ cho rằng việc tiêu hủy từ trên không là phương pháp nhanh chóng và an toàn hơn so với việc gửi lực lượng an ninh vào các khu vực nguy hiểm. Trái lại, giới phê bình cảnh báo phương pháp này có thể làm hư hại cây trồng hợp pháp và đẩy người dân phá thêm các diện tích rừng mới để thay thế.
Ngoài ra, Tòa án Hiến pháp Colombia đã thiết lập các điều kiện nghiêm ngặt để khởi động lại việc phun thuốc. Trong tháng 9, một tòa án tại Putumayo đã tạm thời đình chỉ dự án thí điểm do chính phủ chưa chứng minh được việc tuân thủ các yêu cầu này.
Andrew Miller từ tổ chức Amazon Watch nhận định: “Phun thuốc từ không trung trở lại sẽ là một chiến lược quân sự hóa lặp lại cuộc chiến chống ma túy vô bổ, chắc chắn sẽ thất bại trong dài hạn.”
Bức thư của các nghị sĩ cũng chỉ trích việc chính quyền Donald Trump giải thể Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID), đơn vị trước đây từng tài trợ cho nông nghiệp bền vững và du lịch sinh thái để thay thế việc trồng coca tại khu vực Amazon của Colombia. Các nghị sĩ yêu cầu ông Rubio phải trả lời trước ngày 13 tháng 11 về các vấn đề liên quan.
Thượng nghị sĩ Colombia Sandra Chindoy nhấn mạnh: “Amazon không phải là phòng thí nghiệm để phun thuốc. Putumayo cần sự đầu tư, cuộc sống và những cơ hội đàng hoàng, chứ không phải thêm độc tố cho người dân hay đất đai của chúng tôi.”
Ban tập viên CaliToday
