WASHINGTON (Calitoday News)— Quân đội Mỹ cho biết đã phá hủy hoặc vô hiệu hóa tổng cộng 5 tàu chở dầu của Iran trong những ngày qua, trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và Tehran tiếp tục leo thang quanh eo biển Hormuz.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), đợt tấn công mới nhất diễn ra sau khi lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào một tàu chiến Mỹ. Washington cho rằng các tàu dầu bị nhắm tới thuộc mạng lưới vận chuyển dầu giúp tài trợ cho IRGC.
Mỹ nói chiến hạm đã né được tên lửa Iran
CENTCOM cho biết một tàu chiến Mỹ đã bị Iran nhắm mục tiêu bằng tên lửa đạn đạo trong hai lần liên tiếp.
Theo phía Mỹ, các tên lửa không đánh trúng tàu chiến, và không có quân nhân Mỹ nào bị thương. Sau những vụ phóng tên lửa này, Washington tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu Iran.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ tuyên bố các lực lượng Mỹ đã phá hủy 5 tàu chở dầu Iran kể từ đầu tháng 9. Phía Mỹ mô tả đây là một phần của chiến dịch gây sức ép lên mạng lưới xuất khẩu dầu của Tehran.
Ba tàu bị tấn công trong ngày 5/9
Trong đợt tấn công ngày 5/9, Mỹ nhắm vào ba tàu chở dầu.
Ba tàu được xác định gồm M/T Downy, M/T Stark 1 và M/T Kylo. Theo các nguồn quân sự Mỹ, Downy bị đánh gần đảo Kharg — trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng của Iran; Stark 1 bị tấn công gần Jask; còn Kylo bị đánh tại Vịnh Oman.
Hai tàu Downy và Stark 1 được phía Mỹ mô tả là bị vô hiệu hóa vĩnh viễn, trong khi Kylo bị phá hủy hoàn toàn và chìm. Các cuộc tấn công được thực hiện bằng máy bay chiến đấu và máy bay không người lái của Mỹ.
Trước đó, Mỹ cũng đã tấn công hai tàu dầu khác, đưa tổng số tàu Iran bị phá hủy hoặc vô hiệu hóa lên 5 chiếc kể từ ngày 1/9. Tuy nhiên, một số chi tiết về hai tàu trước đó chưa được CENTCOM xác nhận công khai.
Washington đưa ra thông điệp cứng rắn
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth trước đó cảnh báo rằng nếu Iran tiếp tục tấn công tàu chiến Mỹ, Washington sẽ đáp trả bằng cách đánh vào các tàu chở dầu của Iran.
Tư lệnh CENTCOM, Đô đốc Brad Cooper, cũng cho rằng Mỹ sẽ tiếp tục bảo vệ lực lượng của mình và sẵn sàng gây thiệt hại kinh tế cho Iran nếu Tehran tiếp tục các cuộc tấn công.
Điều này cho thấy chiến lược của Washington không chỉ tập trung vào các mục tiêu quân sự mà còn nhằm vào nguồn thu từ xuất khẩu dầu của Iran, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ đang tìm cách phong tỏa hoặc hạn chế hoạt động hàng hải của Tehran tại khu vực eo biển Hormuz.
Iran đe dọa trả đũa
Iran phủ nhận cách giải thích của Washington và tuyên bố các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào tàu Iran là hành động gây hấn.
IRGC sau đó tuyên bố đã tấn công một số tàu có liên hệ với Mỹ để đáp trả. Tehran cũng cảnh báo rằng các cuộc tấn công nhằm vào tàu quân sự Mỹ có thể trở nên nghiêm trọng hơn nếu Washington tiếp tục chiến dịch phong tỏa hàng hải.
Iran đồng thời tuyên bố đang cân nhắc thiết lập một “khu vực loại trừ” trên biển gần eo biển Hormuz, qua đó hạn chế tàu thuyền đi qua nếu không được Tehran cho phép. Động thái này làm gia tăng lo ngại về an toàn của hoạt động vận tải quốc tế.
Eo biển Hormuz trở thành tâm điểm
Eo biển Hormuz có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Đây là một trong những tuyến vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới.
Việc Mỹ và Iran liên tục tấn công các tàu dầu, đồng thời gia tăng hoạt động quân sự quanh eo biển, đã khiến số lượng tàu thương mại đi qua khu vực giảm mạnh.
Thị trường dầu mỏ lập tức phản ứng. Giá dầu Brent đã tăng lên gần 100 USD/thùng, trong bối cảnh giới đầu tư lo ngại xung đột có thể làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Reuters cho biết giá dầu Brent đã lên khoảng 97,31 USD/thùng, mức cao nhất kể từ cuối tháng 7, trong khi dầu WTI cũng tăng mạnh. Các chuyên gia cảnh báo giá có thể tiếp tục tăng nếu hoạt động vận chuyển qua Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng hơn.
Nguy cơ xung đột lan rộng
Điều đáng lo ngại hiện nay không chỉ nằm ở việc Mỹ và Iran tiếp tục tấn công lẫn nhau mà còn ở nguy cơ xung đột ảnh hưởng đến tàu thương mại và các quốc gia khác trong khu vực.
Iran đã cảnh báo về việc áp đặt các hạn chế mới đối với tàu thuyền qua Hormuz. Trong khi đó, Mỹ tiếp tục duy trì lực lượng hải quân để thực thi chiến dịch phong tỏa đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Iran.
Các chuyên gia cho rằng nếu hai bên tiếp tục đáp trả theo kiểu “ăn miếng trả miếng”, nguy cơ xảy ra một cuộc đối đầu rộng lớn hơn sẽ tăng lên.
Mỹ và Iran đang đứng trước vòng xoáy trả đũa mới
Việc Mỹ phá hủy hoặc vô hiệu hóa 5 tàu chở dầu Iran đánh dấu một bước leo thang đáng kể trong cuộc đối đầu hiện nay.
Washington muốn sử dụng sức mạnh quân sự và sức ép kinh tế để hạn chế khả năng xuất khẩu dầu của Tehran. Ngược lại, Iran đang tìm cách khiến việc duy trì phong tỏa Hormuz trở nên tốn kém và nguy hiểm đối với Mỹ.
Trong ngắn hạn, eo biển Hormuz và hoạt động vận chuyển dầu sẽ tiếp tục là điểm nóng quan trọng nhất. Nếu xuất hiện thêm các cuộc tấn công vào tàu chiến hoặc tàu thương mại, tác động có thể vượt khỏi phạm vi Mỹ-Iran và ảnh hưởng trực tiếp đến giá dầu, giá xăng và nền kinh tế toàn cầu.
Calitoday tổng hợp
