Chiến sự Yemen bất ngờ nóng trở lại khi chánh phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn mở cuộc hành quân nhằm giành lại những khu vực do Houthi kiểm soát. Houthi lập tức tuyên bố trả đũa bằng hỏa tiễn và phi cơ không người lái, đẩy tình hình căng thẳng tại Trung Đông lên thêm một nấc mới…
Tình hình Yemen bất ngờ nóng trở lại với một cuộc hành quân quy mô lớn nhằm đẩy lực lượng Houthi ra khỏi những khu vực đang kiểm soát, trong khi Houthi tuyên bố đã phóng hỏa tiễn và phi cơ không người lái tấn công các cơ sở dầu khí của Saudi Arabia để trả đũa những cuộc oanh kích. Diễn biến mới đang mở thêm một mặt trận nguy hiểm trong lúc chiến sự tại Trung Đông vẫn chưa lắng xuống.
Cụ thể ngày 4 tháng 10 năm 2026, ông Rashad al-Alimi, Chủ tịch Hội đồng Lãnh đạo Tổng thống Yemen được quốc tế công nhận, tuyên bố các lực lượng chánh phủ bắt đầu một cuộc hành quân lớn nhằm giành lại toàn bộ những khu vực hiện do Houthi kiểm soát. Trong bài diễn văn trên truyền hình, ông Al-Alimi cho biết các lực lượng võ trang, an ninh và những đơn vị quân sự khác đã được chỉ thị thi hành kế hoạch đã được chấp thuận, với mục tiêu tái lập quyền kiểm soát của nhà nước trên toàn lãnh thổ Yemen. Ông đồng thời cảm ơn Saudi Arabia về sự yểm trợ dành cho chánh phủ Yemen và kêu gọi các đồng minh trong vùng cũng như cộng đồng quốc tế ủng hộ cuộc hành quân này.
Cuộc hành quân mới diễn ra sau nhiều tuần giao tranh gia tăng giữa lực lượng chánh phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn và Houthi, lực lượng được Iran hậu thuẫn. Theo Reuters, trong ngày 5 tháng 10, quân chánh phủ Yemen đã chiếm được nhiều vị trí quan trọng tại huyện Dhubab, khu vực nằm gần eo biển Bab el-Mandeb, một trong những hải lộ chiến lược quan trọng nhứt thế giới. Các nguồn quân sự và chánh phủ Yemen nói lực lượng chánh phủ đã kiểm soát phần lớn khu vực Dhubab với sự yểm trợ mạnh của không quân do Saudi Arabia dẫn đầu. Trước đó, Houthi phủ nhận tin tức cho rằng lực lượng chánh phủ đã đạt được những bước tiến đáng kể tại khu vực này.
Bab el-Mandeb đặc biệt quan trọng vì đây là cửa ngõ nối Biển Đỏ với Vịnh Aden, nằm trên tuyến vận tải biển giữa Á Châu, Trung Đông và Âu Châu. Việc kiểm soát khu vực này có ý nghĩa rất lớn cả về quân sự lẫn kinh tế. Reuters cho biết một trong những mục tiêu quan trọng của Saudi Arabia là đảo ngược những bước tiến gần đây của Houthi dọc theo bờ biển Biển Đỏ và bảo đảm an toàn cho hải lộ chiến lược này. Trước khi cuộc hành quân được chính thức công bố, các giới chức trong vùng và phương Tây từng tiết lộ Riyadh đang chuẩn bị một cuộc phản công, với lực lượng Yemen tác chiến trên bộ và không quân Saudi Arabia yểm trợ từ trên không.
Trong khi đó, Houthi tuyên bố đã tiến hành hành động trả đũa Saudi Arabia. Ngày 3 tháng 10, phát ngôn viên quân sự Houthi Yahya Saree nói lực lượng này đã sử dụng hỏa tiễn đạn đạo và phi cơ không người lái nhằm vào các cơ sở của tập đoàn dầu khí Saudi Aramco tại Riyadh và Khurais. Theo lời ông Saree, cuộc tấn công nhằm trả đũa những đợt oanh kích của liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu vào các khu vực do Houthi kiểm soát tại Yemen. Ông tuyên bố các cuộc tấn công đã đạt mục tiêu và cảnh cáo Houthi sẽ tiếp tục trả đũa nếu các hoạt động quân sự nhằm vào lực lượng này vẫn được duy trì.
Chuẩn tướng Turki al-Maliki, phát ngôn viên liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu, bác bỏ cách mô tả của Houthi về những cuộc tấn công tại Riyadh và cho rằng tuyên bố của nhóm này gây hiểu lầm.
Cuộc đối đầu hiện nay là sự nối lại của một cuộc chiến kéo dài hơn một thập niên. Houthi chiếm thủ đô Sanaa từ năm 2014 và kiểm soát nhiều khu vực đông dân cư tại miền bắc và miền tây Yemen. Saudi Arabia can thiệp quân sự từ năm 2015 để yểm trợ chánh phủ Yemen được quốc tế công nhận. Một thỏa hiệp đình chiến từ năm 2022 đã giúp tình hình dịu xuống trong một thời gian dài, nhưng căng thẳng bắt đầu gia tăng trở lại trong năm 2026, trong bối cảnh cuộc xung đột giữa Hoa Kỳ và Iran lan rộng sang nhiều khu vực ở Trung Đông.
Điều khiến tình hình lần này đáng chú ý là chiến sự Yemen không còn chỉ giới hạn trong cuộc tranh giành quyền kiểm soát lãnh thổ. Những cuộc tấn công nhắm vào tàu bè, cơ sở năng lượng và các hải lộ có thể tác động trực tiếp tới kinh tế trong vùng cũng như thị trường dầu hỏa thế giới. Reuters ngày 5 tháng 10 cho biết giá dầu Brent đã chịu ảnh hưởng sau khi Houthi tuyên bố tấn công các cơ sở Saudi Aramco. Cùng lúc, thị trường cũng đang theo dõi sát tình trạng vận chuyển dầu qua những hải lộ chiến lược của Trung Đông.
Về tình hình chiến sự mới nhứt tại Yemen, ngày 5 tháng 10, giao tranh vẫn diễn ra tại nhiều khu vực, đặc biệt quanh Taiz và vùng tiếp giáp Bab el-Mandeb. Reuters cho biết lực lượng chánh phủ Yemen đã chiếm được những vị trí quan trọng gần eo biển Bab el-Mandeb, trong khi Houthi tiếp tục chống trả và tìm cách duy trì ảnh hưởng tại những khu vực chiến lược. Những diễn biến này cho thấy cuộc hành quân mới không phải chỉ là một trận đánh đơn độc mà có nguy cơ trở thành một cuộc đối đầu trên nhiều mặt trận.
Trong bối cảnh rộng lớn hơn, Trung Đông hiện tiếp tục chứng kiến nhiều điểm nóng cùng lúc. Xung đột liên quan tới Iran và Hoa Kỳ vẫn tác động tới an ninh vùng Vịnh, trong khi căng thẳng tại Gaza, Lebanon và những hải lộ quanh Trung Đông chưa hoàn toàn chấm dứt. Al Jazeera ngày 5 tháng 10 ghi nhận tình hình tại eo biển Hormuz vẫn là vấn đề đặc biệt đáng quan tâm đối với hoạt động xuất cảng dầu hỏa, trong khi chiến sự Yemen tạo thêm một mối nguy mới tại Bab el-Mandeb.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
