Sự thay đổi trong luật quốc tịch của Canada đã thúc đẩy làn sóng người Mỹ tìm hiểu về nguồn gốc tổ tiên và nộp hồ sơ xin nhập quốc tịch kép.
CaliToday News — Hàng triệu người Mỹ có thể đủ điều kiện nhận quốc tịch kép Canada theo một thay đổi gần đây trong quy định của chính phủ Canada. Sự điều chỉnh này đã dẫn đến một làn sóng nộp đơn đăng ký khổng lồ từ quốc gia láng giềng phía Nam.
Đối với những người như Zack Loud tại Farmington, Minnesota, việc phát hiện ra rằng mình và các anh chị em vốn đã được Canada coi là công dân chỉ vì bà ngoại là người Canada là một cú bất ngờ lớn.
“Vợ chồng tôi đã thảo luận về việc tìm kiếm việc làm ở nước ngoài, nhưng yếu tố quốc tịch đã đưa Canada lên vị trí ưu tiên hàng đầu trong danh sách của chúng tôi,” anh chia sẻ.
Kể từ khi luật mới có hiệu lực vào ngày 15/12, các luật sư di trú tại Mỹ và Canada cho biết họ đang bị quá tải bởi lượng khách hàng yêu cầu hỗ trợ nộp đơn xác nhận quốc tịch. Xuất phát từ các yếu tố chính trị, di sản gia đình, cơ hội việc làm và nhiều lý do khác, hàng nghìn người Mỹ đang xem xét liệu quy trình đơn giản hóa này có phải là thời điểm thích hợp để sở hữu hai quốc tịch hay không.
Ông Nicholas Berning, luật sư di trú tại Boundary Bay Law ở Bellingham, Washington, cho biết văn phòng của ông đang “ngập trong các hồ sơ dạng này.”
“Chúng tôi đã phải tạm gác lại nhiều công việc khác để tập trung thúc đẩy các hồ sơ này,” ông nói.
Luật sư di trú Amandeep Hayer cho biết văn phòng của ông tại khu vực Vancouver, British Columbia, trước đây chỉ xử lý khoảng 200 trường hợp quốc tịch mỗi năm, nhưng nay đã tăng lên hơn 20 cuộc tư vấn mỗi ngày.
Cơ chế hoạt động của luật mới
Canada đã nhiều lần điều chỉnh luật quốc tịch trong nhiều thập kỷ qua nhằm cập nhật các diễn giải pháp lý cũ hoặc giải quyết các vấn đề phân biệt đối xử.
Trước đây, quốc tịch Canada theo huyết thống chỉ có thể truyền lại cho một thế hệ, từ cha mẹ sang con cái. Tuy nhiên, luật mới đã mở rộng quyền lợi này cho bất kỳ ai sinh trước ngày luật có hiệu lực, nếu họ chứng minh được mình có tổ tiên trực tiếp là người Canada — có thể là ông bà, cụ, hoặc thậm chí là tổ tiên xa hơn nữa.
Riêng đối với những người sinh vào hoặc sau ngày 15/12/2025, họ cần chứng minh rằng cha hoặc mẹ người Canada của họ đã từng sinh sống tại Canada ít nhất 1.095 ngày.
Theo luật mới, hậu duệ của người Canada vốn đã được coi là công dân, nhưng họ phải cung cấp bằng chứng để được cấp giấy chứng nhận quốc tịch. Ông Hayer ước tính có hàng triệu người Mỹ thuộc diện hậu duệ này.
“Bạn là người Canada, và bạn đã được công nhận như vậy suốt cuộc đời mình,” ông Hayer, người từng tham gia vận động cho luật mới tại Nghị viện, cho biết. “Thực chất, bạn đang nộp đơn để được công nhận một quyền lợi mà bạn vốn đã sở hữu.”
“Cách giải thích dễ hiểu nhất là: nếu một đứa trẻ sinh ra tại Canada vào ngày mai, đứa trẻ đó là người Canada ngay cả khi chưa có giấy khai sinh,” ông nói thêm.
Tại sao người Mỹ quan tâm đến quốc tịch kép?
Những người nộp đơn Mỹ có nhiều động lực khác nhau, nhưng nhiều người thừa nhận rằng chính sách siết chặt nhập cư dưới thời Tổng thống Donald Trump và các vấn đề xã hội khác đã thôi thúc họ tìm kiếm quốc tịch thứ hai.
Bà Michelle Cunha, sống tại Bedford, Massachusetts, cho biết bà quyết định chuyển đến Canada sau nhiều thập kỷ tham gia hoạt động chính trị và nhận ra mình “không còn gì để cống hiện nữa.”
“Tôi đã nỗ lực hết mình trong 30 năm để biến Hoa Kỳ thành một nơi tự do và bình đẳng như lời hứa với thế giới,” bà Cunha nói. “Nhưng rõ ràng chúng ta vẫn chưa đạt được điều đó và sẽ không thể đạt được trong tương lai gần.”
Trong khi đó, ông Troy Hicks, người có cụ nội sinh ra tại Canada, cho biết ông quyết định hành động sau một chuyến du lịch quốc tế.
“Gần đây tôi đến Úc và điều đầu tiên người ta nói với tôi là những lời không mấy hay ho về ông Trump và nước Mỹ,” ông Hicks, đến từ Pahrump, Nevada, chia sẻ. “Cảm giác cầm hộ chiếu Canada có vẻ dễ thở và dễ nhận được thiện cảm hơn.”
Bà Maureen Sullivan tại Naples, Florida, thì bị thúc đẩy bởi các đợt truy quét nhập cư tại Minnesota, nơi cháu trai của bà từng chạm trán với lực lượng liên bang gần trường học. Bà Sullivan xem quốc tịch Canada là một “phao cứu sinh” nếu tình hình tại Mỹ “thực sự trở nên tồi tệ.”
Chi phí để trở thành công dân Canada là bao nhiêu?
Đối với những người đã có sẵn giấy tờ, phí nộp đơn xác nhận quốc tịch tương đối rẻ, chỉ khoảng 75 đô la Canada (tương đương 55 USD).
Tuy nhiên, chi phí sẽ tăng lên đối với những người cần sự trợ giúp của luật sư hoặc chuyên gia phả hệ để tìm kiếm các hồ sơ như giấy khai sinh, giấy chứng tử và đăng ký kết hôn nhằm thiết lập mối liên hệ huyết thống.
Bà Cunha ước tính chi phí thuê luật sư của bà vào khoảng 6.500 USD. Ngược lại, bà Mary Mangan tại Somerville, Massachusetts, đã tự nộp đơn vào tháng Giêng sau khi tham khảo các diễn đàn trực tuyến. Bà tin rằng khoảng 90% mọi người có thể tự thực hiện quy trình này.
Trang web của Cơ quan Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) cho biết thời gian xử lý hồ sơ hiện mất khoảng 10 tháng, với hơn 56.000 người đang chờ đợi kết quả.
Phản ứng từ phía Canada
Ông Fen Hampson, giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Carleton (Ottawa), cho biết người dân Canada nhìn chung là những người “hiếu khách”.
Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng một số người lo ngại làn sóng người Mỹ đổ xô đăng ký có thể làm chậm trễ các nỗ lực hỗ trợ người tị nạn đang trong tình trạng nguy cấp.
“Theo ông Hampson, việc những người có mối liên hệ mờ nhạt nghiễm nhiên sở hữu hộ chiếu Canada mà không cần cư trú sẽ gây ra làn sóng hoài nghi. Những ‘công dân mang tính thời vụ’ này thường không nhận được sự chào đón từ cộng đồng trong nước.”
(Tổng Hợp)
