Các doanh nghiệp đang phải trả những khoản phí kỷ lục để đưa tàu qua kênh đào Panama khi tuyến đường huyết mạch Eo biển Hormuz bị tê liệt, tạo ra một sự thay đổi địa chấn trong dòng chảy thương mại toàn cầu.
CaliToday News — Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama cho biết các doanh nghiệp đã phải chi tới 4 triệu USD cho mỗi lượt tàu để ưu tiên băng qua kênh đào này. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa hoàn toàn do căng thẳng quân sự.
Thông thường, việc băng qua kênh đào được thực hiện theo mức phí cố định thông qua đặt chỗ trước. Tuy nhiên, đối với những tàu không có lịch hẹn, họ có thể tham gia đấu giá các suất băng qua sớm để tránh phải chờ đợi nhiều ngày ngoài khơi Panama City. Suất đi sẽ thuộc về đơn vị trả giá cao nhất.
Nhu cầu tăng vọt do bất ổn tại Trung Đông
Giá đấu giá đã tăng phi mã trong những tuần gần đây khi Iran và Hoa Kỳ tạo ra “nút thắt cổ chai” tại Eo biển Hormuz. Các hãng vận tải buộc phải đổi hướng di chuyển qua kênh đào Panama và tìm kiếm nguồn hàng từ các quốc gia khác nhằm né tránh vùng biển Trung Đông hiện đang đầy rẫy hiểm nguy với bom đạn, tên lửa và máy bay không người lái.
Ông Rodrigo Noriega, luật sư và nhà phân tích tại Panama City, nhận định: “Các công ty đang cho rằng đi qua kênh đào Panama an toàn và ít tốn kém hơn (so với rủi ro tại Trung Đông). Tất cả điều này đang tác động sâu sắc đến chuỗi cung ứng toàn cầu.”
Những khoản phí “trên trời”
Chi phí thông hành qua kênh đào (vốn ở mức 300.000 – 400.000 USD tùy loại tàu) nay trở nên đắt đỏ hơn bao giờ hết. Để không phải chờ đợi, các doanh nghiệp phải chấp nhận mức phí đấu giá trung bình 425.000 USD — tăng mạnh so với ngưỡng 250.000 – 300.000 USD trước thời điểm biến động.
Ông Ricaurte Vásquez, Quản trị trưởng kênh đào, tiết lộ một trường hợp cá biệt: một công ty vận tải nhiên liệu (giấu tên) đã chấp nhận trả thêm 4 triệu USD để đổi hướng tàu sang Singapore do lo ngại căng thẳng địa chính trị. Một số công ty dầu khí khác cũng sẵn sàng chi thêm hơn 3 triệu USD ngoài phí thông hành để đẩy nhanh tiến độ giao hàng trong bối cảnh giá dầu thế giới leo thang.
Tuần này, giá dầu thô Brent đã có thời điểm vượt ngưỡng 107 USD/thùng, tăng vọt so với mức 66 USD của một năm trước.
Panama giữa vòng xoáy quyền lực
Dù thu được lợi nhuận lớn từ việc tăng phí, chính phủ Panama cũng không đứng ngoài tầm ảnh hưởng của cuộc xung đột. Vào thứ Tư, Bộ Ngoại giao Panama đã cáo buộc Iran bắt giữ bất hợp pháp tàu MSC Francesca treo cờ Panama tại Eo biển Hormuz.
Panama — quốc gia có đội tàu đăng ký lớn nhất thế giới — tuyên bố con tàu đã bị “chiếm giữ bằng vũ lực”. Phía Panama gọi đây là một vụ tấn công nghiêm trọng vào an ninh hàng hải và là hành động leo thang căng thẳng không cần thiết trong lúc cộng đồng quốc tế đang nỗ lực kêu gọi mở cửa Eo biển Hormuz cho tự do hàng hải.
Giới phân tích cảnh báo, nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục kéo dài, số tiền mà các doanh nghiệp phải “cống nạp” để được đi qua kênh đào Panama chắc chắn sẽ còn lập những kỷ lục mới.
Re-news (Tổng hợp)
