Giá dầu thế giới tăng mạnh trong ngày Chủ nhật sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran, khiến lãnh tụ tối cao của nước này thiệt mạng. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại giá xăng dầu bán lẻ sẽ sớm tăng theo, thậm chí có thể bắt đầu ngay từ thứ Hai.
Theo NBC News, giá dầu thô Mỹ (WTI) tăng hơn 7%, trong khi dầu Brent – chuẩn tham chiếu quốc tế – tăng khoảng 8% trong phiên giao dịch đầu buổi tối. Ngay cả trước khi căng thẳng leo thang vào cuối tuần, giá dầu đã tăng khoảng 17% kể từ đầu năm, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump liên tục gia tăng những tuyên bố cứng rắn nhằm vào chính quyền Iran, đồng thời chính quyền Trump cũng siết chặt các biện pháp trừng phạt đối với Tehran trong những tháng gần đây.
Theo giới phân tích, giá xăng bán lẻ tại Mỹ thường biến động khoảng 2,5 cent cho mỗi 1 USD tăng của giá dầu thô. Với mức tăng hiện tại, giá xăng có thể tăng thêm khoảng 20 cent mỗi gallon trong thời gian tới. Chuyên gia Patrick De Haan của GasBuddy cho biết, các đợt tăng giá tại trạm xăng có thể bắt đầu ngay từ đầu tuần.
“Tôi hoàn toàn tin rằng đến tối thứ Hai, người ta có thể nói một cách rõ ràng rằng giá xăng đã chịu tác động từ việc giá dầu tăng,” ông De Haan nhận định. Dù cho rằng mức tăng sẽ không quá đột biến, ông vẫn cảnh báo các trạm xăng nhiều khả năng sẽ chuyển phần chi phí tăng này sang người tiêu dùng ngay trong tuần này.
Iran hiện chỉ chiếm chưa đến 5% sản lượng dầu toàn cầu – phần lớn được xuất sang Trung Quốc do các lệnh trừng phạt của Mỹ – nhưng lại có ảnh hưởng lớn đối với eo biển Hormuz, tuyến hàng hải then chốt vận chuyển hơn 20% nhu cầu dầu mỏ hằng ngày của thế giới. Bất kỳ động thái đóng cửa hay hạn chế lưu thông nào tại đây đều có thể nhanh chóng làm chao đảo thị trường dầu toàn cầu và được xem là kịch bản tồi tệ nhất đối với thị trường năng lượng, theo chuyên gia phân tích lâu năm Andy Lipow.
Trong hai ngày thứ Bảy và Chủ nhật, ít nhất sáu công ty vận tải biển hàng đầu cho biết họ đã tạm dừng hoặc chuyển hướng các tàu dự kiến đi qua eo biển chiến lược này.
Không chỉ thị trường năng lượng, các thị trường tài chính cũng phản ứng tiêu cực. Hợp đồng tương lai cho thấy chỉ số S&P 500 có thể giảm 1,1% trong phiên giao dịch thứ Hai, Nasdaq 100 giảm 1,2%, còn Dow Jones giảm hơn 530 điểm. Hợp đồng tương lai Russell 2000 – đại diện cho nhóm doanh nghiệp nhỏ – giảm hơn 1,6%.
Chỉ số đồng USD tăng 0,4%, trong khi giá kim loại quý bật tăng mạnh. Giá vàng tăng gần 2%, lên khoảng 5.350 USD/ounce, cho thấy nhà đầu tư đang tìm đến các tài sản “trú ẩn an toàn” trước những bất ổn do xung đột gây ra.
Ông Jorge León, Trưởng bộ phận phân tích địa chính trị của Rystad Energy, nói với NBC News rằng quy mô phản ứng của Iran là “một bất ngờ rất lớn” đối với thị trường. “Đây là một thế giới hoàn toàn khác so với những gì thị trường từng dự liệu,” ông nhận xét.
Trước đó trong ngày Chủ nhật, tám quốc gia sản xuất dầu thuộc liên minh OPEC+ cho biết họ dự kiến sẽ tăng sản lượng hơn 200.000 thùng/ngày kể từ tháng tới, nhằm trấn an thị trường. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, để giá dầu hạ nhiệt, điều kiện then chốt vẫn là căng thẳng địa chính trị phải giảm bớt.
“Quỹ đạo giá dầu cuối cùng sẽ phụ thuộc vào bốn yếu tố,” các chuyên gia của JPMorgan Chase nhận định trong một báo cáo, gồm: mức độ gián đoạn nguồn cung, thời gian gián đoạn kéo dài bao lâu, khả năng huy động nhanh nguồn cung thay thế, và những diễn biến tiếp theo.
Dầu thô không phải là mặt hàng duy nhất chịu tác động. Ông Lipow lưu ý rằng Qatar hiện là nước xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ. “Các tàu chở LNG cũng đang bị chuyển hướng khỏi khu vực,” ông viết. “Bất kỳ sự gián đoạn nào đối với LNG đều có thể đẩy giá khí đốt tự nhiên tăng cao, đặc biệt tại châu Âu.”
Trong phiên giao dịch đầu ngày, giá khí đốt tự nhiên đã tăng khoảng 2%.
Nguồn NBC news
