Zohran Mamdani – chính trị gia cánh tả mang phong cách dân túy, người đã chinh phục cử tri bằng sự cuốn hút, khả năng vận động trên mạng xã hội và thông điệp kiên định về “chi phí sinh hoạt” – sẽ chính thức tuyên thệ nhậm chức Thị trưởng New York vào rạng sáng Thứ Năm, chỉ ít phút sau khi quả cầu pha lê rơi tại Quảng trường Thời đại đêm Giao Thừa.
Buổi tuyên thệ đầu tiên sẽ diễn ra dưới lòng đất – tại nhà ga City Hall bỏ hoang, một biểu tượng kiến trúc từ thời New York muốn kết hợp cái đẹp với nhu cầu công cộng. Buổi lễ quy mô nhỏ, chỉ có gia đình, bạn bè và báo chí tham dự, sẽ chính thức đưa Mamdani, 34 tuổi, lên vị trí lãnh đạo cao nhất của thành phố – khép lại hành trình thăng hoa ngoạn mục, từ một nghị sĩ tiểu bang ít người biết đến trở thành nhân vật mang kỳ vọng của hàng triệu người Mỹ, và là vị thị trưởng Muslim và Nam Á đầu tiên trong lịch sử New York.
Buổi lễ công khai sẽ diễn ra lúc 1 giờ chiều tại bậc thềm Tòa Thị chính, quy tụ hai tên tuổi lớn của phe cấp tiến: Thượng nghị sĩ Bernie Sanders – người sẽ thực hiện nghi thức tuyên thệ mang tính biểu tượng; và Dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez – người sẽ phát biểu mở màn.
Một khoảnh khắc thấm đẫm biểu tượng
Địa điểm dưới ga tàu cũ – với vòm gạch, đèn chùm và trần cong – không chỉ là phông nền ấn tượng. Mamdani, con trai của một đạo diễn từng được đề cử Oscar và người đã đưa chính sách xe buýt miễn phí đến nhiều khu vực, lựa chọn nơi này như một thông điệp: hệ thống tàu điện ngầm từng được xây dựng bởi tầng lớp nhập cư Ý và lao động Mỹ-gốc Phi – làm việc trong điều kiện nguy hiểm, không công đoàn – là mạch máu giúp thành phố vận hành và cũng là nguồn cảm hứng cho tầm nhìn của ông.
Tổng chưởng lý New York, Letitia James – nhân vật đối đầu mạnh mẽ nhất với Tổng thống Trump – sẽ chủ trì nghi thức tuyên thệ đầu tiên, càng làm tăng tính chính trị của sự kiện.
Một niềm hy vọng mới – nhưng gánh nặng chất chồng
Bhairavi Desai – lãnh đạo công đoàn, sinh ra tại Ấn Độ, nơi một phần gốc gác gia đình Mamdani xuất phát – nói bà đã bật khóc sau đêm thắng cử:
“Lần đầu trong đời, tôi cảm nhận mình sắp được thấy một vị thị trưởng thực sự yêu người nghèo – yêu con người của họ và phẫn nộ trước nỗi nghèo của họ,” bà nói.
Nhưng niềm tin và cảm xúc chưa đủ để trả lời bài toán thực tế: Mamdani sẽ quản lý 300.000 nhân viên tại hàng chục cơ quan – mỗi cơ quan có quy mô lớn nhất hoặc lớn nhất nhì nước Mỹ; ông phải xoay sở để khiến New York – nơi 8,5 triệu người sinh sống – trở nên dễ chịu hơn với túi tiền của cư dân, trong khi nền kinh tế và ngân sách liên bang lại nhiều biến động.
Ông còn đối mặt với Sở Cảnh sát – lực lượng mà trước đây ông từng gọi là mang tính phân biệt chủng tộc; và cộng đồng Do Thái – lớn nhất tại Mỹ – trong bối cảnh nhiều người hoài nghi ông, nhất là khi ông từng từ chối lên án khẩu hiệu “toàn cầu hóa intifada”, vốn bị xem là lời kêu gọi bạo lực.
Lời hứa của một “đứa trẻ đặc quyền” tranh đấu cho bình đẳng
Tự mô tả mình là “đứa trẻ lớn lên trong đặc quyền”, Mamdani tranh cử với cam kết:
- Xây dựng hệ thống giữ trẻ miễn phí toàn dân,
- Đóng băng tiền thuê của căn hộ có kiểm soát giá,
- Biến xe buýt thành phương tiện nhanh và miễn phí.
Chi phí thực hiện ước tính: 7 tỷ USD mỗi năm. Ông sẽ cần sự hậu thuẫn từ tiểu bang, giữa lúc Thống đốc Democrat trung dung Kathy Hochul đối mặt bầu cử và các nguy cơ cắt giảm ngân sách liên bang.
Ngày ông bước ra ánh sáng
Ngay sau khoảnh khắc giao thừa, ông ký lời tuyên thệ, trả lệ phí 9 USD, ghi tên vào sổ bồi da – chính thức trở thành thị trưởng hợp pháp. Sau đó, ông sẽ rời ga ngầm – nơi đã bỏ không suốt 80 năm – để bắt đầu nhiệm kỳ.
Buổi lễ mừng sẽ diễn ra trước Tòa Thị chính với khoảng 40.000 người dự kiến tham dự. Người tiền nhiệm Eric Adams sẽ không dự buổi tuyên thệ riêng, nhưng sẽ xuất hiện tại buổi lễ công khai – khép lại nhiệm kỳ của mình nơi ông đã khởi đầu: Quảng trường Thời đại.
Tại khu vực Lower Manhattan, những người bán đồ ăn halal – nơi Mamdani từng quay video vận động tranh cử – háo hức chờ mong. Saudi Mahmoud, 44 tuổi, nói ông đã bầu cho Mamdani vì hy vọng chi phí sinh hoạt sẽ giảm và xe buýt sẽ miễn phí.
“Trước đây? Không thể tưởng tượng. Nhưng bây giờ – điều đó đã có thể,” ông nói.
Nguồn nytimes
